پاسخ سرد عراقی ها به دعوت ملک عبدالله

ملک عبدالله، پادشاه عربستان سعودی
Image caption عربستان سعودی سعی می کند نقش بیشتری در تعیین دولت عراق داشته باشد

جناح هوادار نوری مالکی، نخست وزیر عراق، دعوت پادشاه عربستان سعودی برای حل اختلافات داخلی عراق در آن کشور را رد کرد و ائتلاف احزاب کرد این دعوت را بی پاسخ گذاشت، تنها ائتلاف سنی ها و شیعیان سکولار از این دعوت استقبال کرد.

ملک عبدالله، پادشاه عربستان سعودی، روز شنبه ۳۰ اکتبر ۲۰۱۰ (۸ آبان ۱۳۸۹) از همه احزاب عراقی دعوت کرد تا برای حل اختلافات خود بر سر تشکیل دولت، پس از موسم حج در ریاض گرد هم آیند.

بلافاصله بعد از اعلام این دعوت، ائتلاف عراقیه که از نمایندگان عرب سنی مذهب و شیعیان سکولار در مجلس عراق، تحت رهبری ایاد علاوی، نخست وزیر پیشین این کشور تشکیل شده از این دعوت استقبال کرد.

این دعوت، واکنش مثبت و استقبال اتحادیه عرب را هم در پی داشت.

اما جناح هوادار نوری مالکی در عراق که عمدتاً از شیعیان اسلامگرا تشکیل شده، دعوت ملک عبدالله را رد و اعلام کرد که ملت عراق به تنهایی می تواند از پس توافق بر سر تشکیل دولت وحدت ملی برآید و هم اکنون نیز تشکل های سیاسی عراقی در آستانه دستیابی به چنین توافقی هستند.

سامی عسکری، یکی از نمایندگان هوادار نوری مالکی در مجلس عراق به خبرگزاری رویتر گفته است که عربستان سعودی در سال های اخیر هیچ گاه موضعی بی طرف در قبال وضعیت عراق نداشته و بنابراین، دعوتی که کرده اقدام مثبتی ارزیابی نمی شود.

به گفته آقای عسکری، اگر دولت هایی مانند سوریه، اردن یا حتی ترکیه چنین دعوتی کرده بودند، جناح های مختلف سیاسی استقبال بیشتری از آن می کردند.

احزاب کرد عراقی فعلاً پاسخی رسمی به دعوت ملک عبدالله نداده اند، اما برخی از سیاستمداران کرد موضعی نزدیک به هواداران نوری مالکی اتخاذ کرده و از این دعوت استقبال نکرده اند.

محمود عثمان، یکی از نمایندگان کرد در مجلس عراق گفته که دعوت ملک عبدالله در زمان مناسبی ابلاغ نشده و پذیرفتن آن به تأخیر بیشتر در تشکیل دولت عراق و پیچیدگی بیشتر اوضاع می انجامد.

به گفته او، این دعوت به معنای تعارض با طرح مسعود بارزانی، رئیس حکومت خودگردان کرد در شمال عراق است که او نیز به نوبه خود احزاب عراقی را به تشکیل میزگردی در اربیل دعوت کرده است.

نمایندگان کرد که ۵۷ کرسی در مجلس عراق دارند اعلام کرده اند از نخست وزیری کسی طرفداری خواهند کرد که بیش از بقیه به برآوردن خواسته های آنها در افزایش نفوذ سیاسی و اقتصادی کردها و همچنین اختیارات بیشتر برای دولت خودمختار کرد در شمال عراق تن دهد.

طی روزهای اخیر شماری از نمایندگان کرد گفته اند که نوری مالکی بیشترین میزان خواسته های آنها را پذیرفته و در آستانه دستیابی به توافق برای اعلام ائتلاف با احزاب کرد است.

در انتخابات عراق که هفتم مارس (شانزدهم اسفند) گذشته برگزار شد، هیچ یک از ائتلاف های سیاسی موفق به کسب تعداد کرسی های لازم در مجلس به منظور در دست گرفتن دولت آینده نشدند.

در حال حاضر جریان های سیاسی عراق به دو جناح تقسیم شده اند؛ جناحی که از احزاب اسلامگرای شیعه، بجز مجلس اعلای اسلامی عراق و همچنین ابراهیم جعفری نخست وزیر پیشین و احمد چلبی سیاستمدار شیعه تشکیل شده از ادامه نخست وزیری نوری مالکی در عراق حمایت می کند و جناحی که از عرب های سنی و همچنین سکولارهای شیعه تشکیل شده به دنبال نخست وزیری ایاد علاوی است.

نوری مالکی در صورت توافق با کردها و ائتلاف با آنان می تواند تعداد کرسی های لازم برای تشکیل دولت را به دست آورد.

در مقابل، مواضع و خط مشی سیاسی هم پیمانان ایاد علاوی، احتمال توافق میان او و کردها را ضعیف می کند و او حتی در صورت ائتلاف با کردها باز هم اکثریت کرسی های لازم در مجلس را برای تشکیل دولت کسب نخواهد کرد.

در حالی که امید به نخست وزیر شدن ایاد علاوی کمرنگ تر می شود، دولت های عرب همچون عربستان سعودی که ادامه تسلط اسلامگرایان شیعه بر دولت عراق را به معنی قدرت گرفتن ایران و گسترش نفوذ آن در منطقه تلقی می کنند در تلاشند تا حداقل شرایط را به سمت تشکیل دولتی با حضور همه جناح های سیاسی عراقی سوق دهند که سنی ها و سکولارهای شیعه هم بتوانند نقشی مهم و تعیین کننده داشته باشند.