تأثیر "محاصاره" ازبکستان بر طرح "راغون"

Image caption کمبود چرخهای "بیلاز" از انجام امور ساختمانی در نیروگاه "راغون" مانع شده است

مسئولان شرکت “نیروگاه راغون” می‌گویند که به دلیل “محاصره” ازبکستان امور ساختمانی در این نیروگاه کاهش یافته است.

نور‌الله شولش اف، رئیس این شرکت، گفت که در پی تعویق واگونهای تاجیکستان در قلمرو ازبکستان آنها نمی‌توانند تجهیزات ضروری برای انجام امور ساختمانی در نیروگاه “راغون” را وارد کنند.

برای حل این مشکل دولت تصمیم گرفته است که قسمهای احتیاتی و تجهیزات ضروری را توسط هواپیما و از طریق قلمرو افغانستان به تاجیکستان وارد کند.

آقای شولش اف روز جمعه 19 نوامبر در صحبتی تلفونی با بی بی سی گفت که در چند ماه اخیر میزان انجام امور ساختمانی در محل نیروگاه “راغون” به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یافته است.

وی افزود: "برخی از نقشه‌های مورد نظر ما اجرا نشدند. سبب این امر نرسیدن قسمهای احتیاطی است. مثلاً، ما به چرخهای بزرگ کامیونهای “بیلاز” نیاز داریم، ولی ازبکستان نمی‌گذارد که واگونهای حامل این کالاها به تاجیکستان وارد شوند."

آقای شولش اف از انواع دیگر مصالح و تجهیزات نام برد که حالا شرکت “نیروگاه راغون” برای انجام امور ساختمانی به آنها شدیداً نیاز دارد.

در اوایل ماه گذشته مسئولان شرکت "راه آهن تاجیکستان" اظهار داشتند که ازبکستان برخی از واگونهای حامل کالا و مواد، از جمله چرخهای کامیونها برای نیروگاه “راغون” را رها کرده است.

Image caption حالا در محل ساختمان نیروگاه "راغون" تنها امور بازسازی تأسیسات موجوده انجام می‌شوند

ولی نور‌الله شولش اف این ادعا را رد کرد و گفت که تقریباً از اوایل سال جاری تا کنون ازبکستان به هیچ یک واگون حامل کالا و مواد برای نیروگاه “راغون” اجازه عبور به تاجیکستان را نداده است.

ضمناً، در تابستان سال جاری در دیدار پرزیدنت رحمان با اسلام کریم اف، رئیس جمهور ازبکستان، در شهر تاشکند توافق شده بود که این کشور دیگر از ترانزیت واگونهای تاجیکستان مانع نمی‌شود. ولی مقامات رسمی تأکید کرده بودند که این مقررات به واگونهای حامل کالا و مواد برای نیروگاه “راغون” ربط ندارد.

آقای شولش اف در پاسخ به این سؤال که آیا راه حل این مشکل وجود دارد، گفت که حالا نهادهای ذیربط مشغول بررسی این موضوع هستند.

وی افزود: "تصمیم شد که کالا و مواد مورد نیاز ما توسط هواپیما و از راه زمینی از طریق قلمرو افغانستان وارد کرده شوند. البته، این امر قیمت کالا و تجهیزات برای ساختمان نیروگاه را بمراتب گران می‌سازد. ولی ما راه بازگشت نداریم."

ازبکستان پیوسته با ساختمان نیروگاه “راغون” شدیداً مخالفت کرده است. به اعتقاد مقامات این کشور، در صورت بنیاد این نیروگاه، ازبکستان با کمبود آب روبرو خواهد شد.

اخیراً، نریمان عثمان اف، رئیس کمیته زیست محیطی ازبکستان در یک همایش بین‌المللی حل مشکلات زیست محیطتی در تاشکند که نمایندگان تاجیکستان به کار آن دعوت نشدند، گفته است که در پنج سال نخستین کار نیروگاه "راغون" اقتصاد ازبکستان به مبلغ 17.8 میلیارد دلار خسارات خواهد برداشت.

جانب تاجیکستان این ادعا را قبلاً نیز رد کرده بود و اظهار دارد که آب‌انبار “راغون” از حساب سهم این کشور از آب رودخانه‌های فرامرزی پُر کرده خواهد شد.

Image caption در تاجیکستان از طرح نیروگاه "راغون" به عنوان یک طرح "سرنوشتساز برای ملت" نام می‌برند

با این وجود، دولت تاجیکستان با بازرسی بین‌المللی طرح نیروگاه “راغون” موافقت کرده است. اخیراً در آزمون برای انتخاب شرکت بازرس این طرح شرکتهای “Coyne et Bellier Consulting Engineers” از فرانسه، “Electroconsult” از اتالیا و “Ipa Energy Water Consulting” از بریتانیا پیروز‌ شده‌اند و برای انجام این امر یک کنسرسیوم بین‌المللی تشکیل خواهد شد.

انتخاب شرکتی که اثرات زیستمحیطی طرح “راغون” را بازرسی خواهد کرد، تا اواسط ماه آینده به تأخیر گذاشته شده است. نور‌الله شولش اف خبر داد که قرار است تا اواخر سال جاری میلادی بازرسان در محل ساختمان نیروگاه “راغون” به کار آغاز کنند.

وی افزود که طبق توافقات دولت تاجیکستان با سازمانهای مالی بین‌المللی، تا انجام بازرسی مالی، فنی و زیستمحیطی طرح “راغون” در این نیروگاه هیچ امور نو ساختمانی، به جز امور بازسازی تأسیسات موجوده، انجام نخواهد شد.

به این دلیل، زمان بستن مجرای رودخانه وخش در محل ساختمان سد آب‌انبار این نیروگاه هنوز مشخص نشده است.

اخیراً در سایت اینترنتی وزارت مالیه تاجیکستان خبری منتشر شد که طبق آن هزینه کل ساختمان نیروگاه "راغون" 2.3 میلیارد دلار پیش‌بینی شده است. اما کارشناسان معتقد‌اند که هزینه این طرح بمراتیب بیشتر از این رقم خواهد بود.

در همین حال گلیه ربیع‌یوا، عضو پارلمان تاجیکستان می‌گوید که پیوستن ازبکستان به اجرای طرح "راغون" بهترین راه حل اختلافات میان این دو کشور است. "در این صورت ازبکستان تنظیم استفاده از ذخایر آب منطقه را نیز تحت نظارت خواهد داشت. ما به مذاکرات و گذشتهایی آماده هستیم. ولی چنین به نظر می‌رسد که دستکم تا یک سال آینده ازبکستان موضعگیری خود را تغییر نخواهد داد".

به این دلیل، خانم ربیعیوا می‌گوید که در صورت ضروری می‌توان برخی از کالا و تجهیزات برای "راغون" را توسط هواپیما انتقال داد. ولی، به اعتقاد وی، دولت تاجیکستان باید به ساختمان راه آلترناتیف قطار بیشتر توجه کند، زیرا در این صورت مشکل موانع در حرکت واگونهای تاجیکستان در قلمرو ازبکستان رفع خواهد شد.

مطالب مرتبط