درخواست رئیس پارلمان تاجیکستان از رئیس جمهور ایران در مورد دانشجویان تاجیک

Image caption آقای ظهوراف از مقامات ایرانی خواسته که دانش‌آموزان تاجیک را از رشته‌های دینی به رشته‌های دیگر گذرانند (عکس از منابع پارلمان تاجیکستان)

شکورجان ظهوراف، رئیس پارلمان تاجیکستان، از مقامات ایرانی خواسته است که حدود 200 نفر از دانش‌جویان تاجیک را که در رشته‌های دینی یکی از دانشگاههای ایران تحصیل می‌کنند، به رشته‌های دیگر اعزام کند.

آقای ظهوراف که در سفری رسمی در ایران به سر می‌برد، این درخواست را روز دوشنبه 29 نوامبر در دیدار با محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، در میان گذاشته است.

در بیانیه ای مطبوعاتی که محمّدعطا سلطاناف، سخنگوی پارلمان تاجیکستان، روز سه‌شنبه‌ انتشار داد، آمده است که آقای ظهوراف در دیدار با آقای احمدی‌نژاد از رهبران ایران برای بازگرداندن دانش‌جویان تاجیک به کشورشان ابراز سپاس کرده است.

آقای ظهوراف همچنین گفته است: "حالا هموز هم حدود 200 نفر دانشجویان تاجیک در ایران هستند که از راههای غیرقانونی، یعنی بدون موافقت با مقاماتهای دخلدار (مسئول) جمهوری تاجیکستان و جمهوری اسلامی ایران، در رشته‌های دینی دانشگاه بین‌المللی جامعت-المصطفی العالمیه در شهرهای تهران، قُم، گرگان و مشهد تحصیل می‌نمایند."

"البته، بسیار خوب می‌بود که اگر این جوانان ما به رشته‌های تحصیل دیگر گذرانیده (فرستاده) شوند، که به آنها تاجیکستان احتیاج و نیاز دارد؛ به نظر من مانند رشته‌های علوم دقیق، هندسه، طب و غیره که ما در تاجیکستان کمبود این تخصصها را داریم."

این درخواست رئیس پارلمان تاجیکستان در حالیست که اخیراً صدها نفر از دانشجویان تاجیک که در مدارس مذهبی کشورهای اسلامی تحصیل می‌کردند، به این کشور بازگردانده شده‌اند.

روز 22 نوامبر بیش از 100 نفر از جوانان دانش‌آموز تاجیک از ایران به تاجیکستان توسط هواپیمای شرکت "آسمان" انتقال داده شدند. این افراد طی سالهای مختلف، عمدتا مدارس مذهبی در شهر زاهدان، مرکز استان سیستان و بلوچستان ایران، تحصیل می‌کردند.

آن زمان مسئولان شرکت هواپیمایی "آسمان" گفته بودند که پیشتر هم حدود 30 نفر از دانشجویان تاجیک را توسط هواپیماهای این شرکت به دوشنبه انتقال داده‌اند. در مجموع، آنها باید 168 نفر از دانشجویان تاجیک را به تاجیکستان بازگردانند.

حدود سه هفته قبل، 130 دانشجوی تاجیک توسط یک هواپیمای شرکت "سامان ایر" از مصر نیز به تاجیکستان بازآورده شدند که این اقدام مورد انتقادهای شدید مسئولان دانشگاه الازهر مصر قرار گرفت.

اخراج دانش‌آموزان از ایران و کشورهای دیگر اسلامی در پی درخواست دولت تاجیکستان صورت گرفته است. مقامات تاجیکستان نگرانند که جوانان تاجیکی که در مدارس مذهبی کشورهای اسلامی تحصیل می‌کنند، به گروههای تندرو مذهبی خواهند پیوست.

امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، قبلاً در یک سخنرانی خود گفته بود که جوانان تاجیک تحصیل کننده در مدارس مذهبی کشورهای اسلامی "تروریست و افراط گرا می‌شوند."

وی خطاب به مردم قاطعانه گفت "برگردانید، فرزندانتان را!" و کارزار برگرداندن دانش‌آموزان در پی این سخنان رئیس جمهور به طور گسترده آغاز شد.

متخصصان علوم دقیقه

پیشنهاد شکورجان ظهوراف به مقامات ایرانی در باره "به رشته‌های دیگر" گذراندن دانش‌آموزان تاجیک که "ما در تاجیکستان کمبود این تخصصها را داریم"، نشان می‌دهد که مقامات این کشور هم اکنون راههای دیگر یا جایگزین را برای حل این مسئله جستجو می‌کنند.

Image caption آقای سعیداف تحصیل جوانان تاجیک در رشته‌های علوم دقیقه در ایران را بسیار مفید می‌داند

در گذشته، بسیاری از والدان دانش‌آموزان برگشته از کشورهای اسلامی از آن ابراز نارضایتی می‌کردند که حدود نیم سال از زمان قبول به دانشگاههای تاجیکستان گذشته و فرزندانشان بعد از بازگشت ممکن است به دانشگاههای کشور پذیرفته نشوند.

فیروز سعیداف، تحلیلگر مسائل اجتماعی، می‌گوید که اگر جانب ایران درخواست مقامات تاجیک را بپذیرد و دانشجویان تاجیک را از رشته‌های دینی به رشته‌های دیگر، مانند علوم دقیقه، در دانشگاههای ایران بفرستد، این امر برای تاجیکستان بسیار مفید خواهد بود.

وی در صحبت با بی بی سی گفت: "دولت ایران، بر خلاف برخی کشورهای دیگر، برای تاجیکستان همسایه، دوست و رفیق، نزدیکترین است. به جز دانشکدهایی که رویه دینی دارند، در ایران رشته‌های دیگر، مانند فیزیک، شیمی و مهندسی نیز خیلی پیشرفته‌اند. عموماً، متخصصان ایرانی در تمام جهان چون متخصصان خوب فنهای دقیق بسیار مشهور می‌باشند."

به اعتقاد آقای سعیداف، برگرداندن دانشجویان از ایران به تاجیکستان سیاست چندان درستی نیست، زیرا آنها برای ادامه‌ تحصیل خود مبالغی صرف کرده‌اند که در صورت بازگشت این مبالغ به هدر خواهد رفت و از سوی دیگر، برای آوردن آنها نیز مبالغی صرف خواهد شد.

گذشته از این، این نگرانی هم در میان کارشناسان مطرح است که جوانان برگشته به وطن در تاجیکستان نه جای کاری پیدا می‌کنند و نه به ادامه‌ تحصیل موفق می‌شوند و این امر ممکن است برای دولت و جامعه دردسرهایی ایجاد کند.

تاجیکستان فقیرترین کشور در آسیای میانه‌ شناخته شده و به گفته اقتصاددانها، دولت این کشور با وجود برگزاری پیوسته بازارهای مکاره از ایجاد شغلهای پردرآمد و تأمین زندگی شایسته برای شهروندانش عاجز بوده است.

این امر باعث شده که صدها هزار نفر از جمعیت قابل کار تاجیکستان امید را از دولت خود کنده و برای دریافت روزی به روسیه و کشورهای دیگر سابق شوروی مهاجرت کنند.

"سنگتوده-2 زودتر ساخته شود"

در همین حال، شکورجان ظهوراف، رئیس پارلمان تاجیکستان، همچنین از محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران خواسته است که به تسریع روند اجرای طرح بنیاد نیروگاه "سنگتوده-2" در جنوب تاجیکستان مساعدت کند.

آقای ظهوراف از جمله گفته: "سمت استراتژیک همکاریهای ما، البته، عرصه انرژی به حساب می‌رود. تاجیکستان در این بخش دارای اقتدار بزرگ است، ولی طوری که به شما معلوم است، کشور ما در مورد تأمین انرژی برای اهالی با مشکلاتی روبروست. از این لحاظ، هرچه زودتر به استفاده دادن نیروگاه آبی "سنگتوده-2" برای تاجیکستان امر نهایت ضروری می‌باشد."

مقامات تاجیکستان در گذشته نیز پیوسته خواستار اجرای سریع این طرح شده و اعلام داشته‌اند که فعال شدن چرخه نخست نیروگاه سنگ‌توده-2 در زمستان آینده کمبود نیروی برق در فصل سرما را کاهش خواهد داد.

ولی سید اصغری، مدیر شرکت سنگاب می‌گوید که اجرای این امر غرممکن است. وی قبلاً به بی بی سی گفته بود: "طبق قرارداد با دولت تاجیکستان، ما موظف هستیم این نیروگاه را تا ماه فوریه سال 2012 فعال سازیم. حالا ما تلاش داریم که از این زمان دیگر نه افتیم."

به گفته آقای اصغری، تعویق واگونهای حامل کالاها و موادی نیروگاه سنگ‌توده-2 در قلمرو ازبکستان روند انجام امور ساختمانی در این نیروگاه را کُند کرده است.

نیروگاه سنگ‌توده-2 با ظرفیت تولید 220 مگاوات طرح مشترَک تاجیکستان و ایران است که بعد از فعال شدنش طول 12.5 سال مال ایران محسوب خواهد شد. سپس این نیروگاه به اختیار دولت تاجیکستان می‌گذرد. دولت ایران برای ساختمان این نیروگاه 180 میلیون دولار اختصاص داده است.

از سویی دیگر، شکورجان ظهوراف از مقامات ایرانی خواسته است که موضوع شرکت در "آموزش، تحقیقات و آمادسازیی" طرح نیروگاه "شوراب" در رودخانه وخش را که "برای بازسازی و تحکیم صلح و ثبات در افغانستان حصه‌ بی‌نظیر داشته باشد"، مورد بررسی قرار دهند.

وی همچنین خواستار تسریع روند امکانسنجی طرح نیروگاه آبی "ینی" در رودخانة زرافشان شده است که طبق توافقات دو کشور، جانب ایران انجام آن را به دوش گرفته است.

آقای ظهوراف از طرح ساختمان خط انتقال برق 500-کیلواتی سنگتوده-مشهد نیز یادآور شده است که به نظر می‌رسد جانب تاجیکستان امیدوار هرچه سریعتر انجام شدن آن از سوی ایران است.

مطالب مرتبط