'بریتانیا اجازه نگهداری بمب های خوشه ای را به آمریکا داده است'

Image caption بریتانیا جزیره دیه گو را در اختیار آمریکا قرار داده است

یکی از پیام های دیپلماتیک آمریکا که در سایت ویکی لیکس منتشر شده نشان می دهد بریتانیا با استفاده از یک مفر قانونی به آمریکا اجازه داده است که با وجود ممنوعیت استفاده از بمب های خوشه ای، این سلاح مهلک را در قلمرو نظامی خود نگهداری کند.

ویکی لیکس به نقل از یکی از مقام های ارشد وزارت خارجه بریتانیا که پیام را در ماه مه فرستاده بود، این مطلب را منتشر کرد.

در این پیام پیشنهاد شده است تا از مواردی استثنایی برای نگهداری بمب های خوشه ای به منظور "ماموریت های ویژه" صحبتی به میان نیاید تا آنکه پارلمان منع سلاح های خوشه ای را به تصویب برساند و به این ترتیب جلوی مذاکرات پیچیده اعضای پارلمان گرفته شود."

وزرات خارجه بریتانیا اصرار می ورزد هیچگاه عمدا قصد خطور از اطلاع رسانی به نمایندگان پارلمان را نداشته است.

بمب های خوشه ای چه در آسمان و چه در زمین منفجر شوند، پس از انفجار بمب های کوچکتری را که در خود دارند به اطراف پخش می کنند.

مخالفان استفاده از این نوع بمب ها می گویند بمب های خوشه ای غالبا منفجر نمی شوند و برای سال ها باقی می مانند و تا مدت ها بعد خطری برای غیر نظامیان به خصوص کودکان هستند که یک سوم قربانیان را تشکیل می دهند.

بیش از صد کشور جهان از جمله بریتانیا "کنوانسیون مهمات خوشه ای" را در دسامبر 2008 میلادی امضا کرده اند. پیمان توافق شده استفاده از بمب های خوشه ای را مطلقا ممنوع نمی کند. بلکه استفاده از بمب هایی را ممنوع می کند که در حال حاضر تولید می شوند.

علاوه بر آن، این پیمان پاکسازی کشورهایی که بمب های خوشه ای در آنها استفاده شده را نیز میسر می کند. این پیمان همچنین امضا کنندگان را ملزم می سازد تا امکان استفاده، ذخیره و نگهداری این بمب ها را برای کشورهای دیگر فراهم نیاورند.

گوردون براون، نخست وزیر وقت بریتانیا، امضای این پیمان را گامی بزرگ توصیف کرد.

موارد استثنایی

ولی بعضی از کشورها مانند آمریکا، اسرائیل، روسیه، چین و پاکستان به این پیمان ملحق نشده اند. به این ترتیب روابط بریتانیا با یکی از بزرگترین متحدانش، آمریکا، وضعیت پیچیده ای پیدا کرد.

یکی از پایگاه های نظامی آمریکا که در آن بمب های خوشه ای نگهداری می شود واقع در جزیره "دیه گو گارسیا" در مجمع جزایر شاگوس در اقیانوس هند است. این جزیره از مستعمرات بریتانیا به شمار می رود که آن را در حال حاضر در اختیار آمریکا قرار داده است.

موضع رسمی بریتانیا در قبال این مسئله این است که آمریکا تا سال 2013 وقت دارد تا این جزیره را از بمب های خوشه ای پاکسازی کند.

در ماه آوریل سال جاری، بارونس تیلور، وزیر وقت مسائل امنیت بین المللی و دفاع بریتانیا در این زمینه به پارلمان این کشور اطمینان داد و گفت: "من تایید می کنم که آمریکا تشخیص داده است که میزان تسلیحات خوشه ای اش که در قلمرو بریتانیا نگهداری می شود بیش از حجمی است که مقرر شده است. در نتیجه این تسلیحات خوشه ای تا سال 2010 از پایگاه های بریتانیا و تا سال 2013 از سراسر سرزمین های متعلق به بریتانیا پاکسازی خواهد شد."

اما یکی از پیام های دیپلماتیک که در سایت افشاگر ویکی لیکس منتشر و توسط روزنامه گاردین چاپ لندن گزارش شده، نشان می دهد که وزارت امور خارجه بریتانیا با پیشنهاد استفاده از یک مفر قانونی به آمریکا این امکان را فراهم آورد تا آمریکا بتواند بدون اطلاع پارلمان از بمب های خوشه ای در قلمرو بریتانیا نگهداری کند.

این پیام دیپلماتیک نشان می دهد که بریتانیا به آمریکا پیشنهاد "نگهداری استثنایی و موقت برای مامورت های ویژه" را داده است. جزییات بیشتری داده نشده است اما واضح است که دولت بریتانیا قصد داشت این مسئله پنهان بماند.

در بخشی از این پیام دیپلماتیک به نقل از یکی از مقام های ارشد وزارت خارجه بریتانیا نوشته: "بهتر است دولت آمریکا و دولت بریتانیا تا پایان روند به تصویب رسیدن انعقاد پیمان منع مهمات خوشه ای در پارلمان، در مورد تفهیم این موافقت نامه موقتی به نتیجه نهایی نرسند تا بتوانند بدون اشاره به "موارد استثنا" و ایجاد پیچیدگی و تیرگی در مذاکره، به نمایندگان مجلس بگویند که آنها از آمریکا درخواست پاکسازی کرده اند".

در این پیام آمده که نیکلاس پیکارد، رئیس گروه سیاست های امنیتی وزارت خارجه "تاکید کرده است که نگهداری و ذخیره این تسلیحات در کشتی های آمریکایی مجاز است."

توماس نش، از فعالانی که در زمینه اجرای پیمان منع سلاح های خوشه ای کار می کنند در واکنش به افشاگری های تازه ویکی لیکس به بی بی سی گفته است: "بریتانیا استفاده از بمب های خوشه ای را منع کرده و موظف است که هیچگاه به کشور دیگری کمک نکند تا بتوانند از این سلاح استفاده و یا آن را نگهداری کنند. بریتانیا همراه با صد و هفت کشور دیگر استفاده از بمب های خوشه ای را محکوم کرد."

وی افزود: "این پیام دیپلماتیک همچنین به نگرانی هایی در زمینه احترام به پارلمان و روند دموکراسی توسط دولت بریتانیا دامن می زند. این به اصطلاح 'استثناء' در قانون بریتانیا نباید اجرا شود و بمب های خوشه ای نباید هیچوقت در جزیره دیه گو گارسیا باقی بمانند."

یکی از سخنگویان وزارت خارجه بریتانیا در واکنش به انتشار این پیام گفت:" ما هرگونه ادعا در مورد آنکه وزارت خارجه عمدا پارلمان را گمراه کرد و یا از وظیفه خود در اطلاع رسانی به پارلمان خطور کرد را رد می کنیم".

مطالب مرتبط