نگرانی رحمان از پیامد خروج ناتو از افغانستان

Image caption رحمان تصمیم ناتو به خروج نیروهایش از افغانستان را مشکلافرین خواند

رئیس جمهور تاجیکستان در همایش توسعه تاجیکستان در دوشنبه از تصمیم ناتو در مورد بیرون کشیدن مرحله به مرحله نیروهایش از افغانستان ابراز نگرانی کرد.

در این همایش که روز جمعه 3 دسامبر دایر شد، امامعلی رحمان گفت پس از خروج نیروهای ائتلاف ضدتروریستی از افغانستان دولت تاجیکستان ناچار خواهد شد حزینه‌ها برای حفاظت از مرزش با افغانستان را افزایش بدهد.

وی افزود: "با درنظرداشت شرایط امروز این امر برای بودجه تاجیکستان مشکلاتی ایجاد خواهد کرد."

پرویز ملاجان اف، کارشناس محلی، می‌گوید که تحلیلهای داخلی و خارجی حاکی از آن هستند که این نگرانیهای رئیس جمهوری تاجیکستان اساس دارد.

وی می‌فزاید: "هرچند طالبان هدفی در تاجیکستان ندارند، ولی گروههای افراطگرا و تندرو دیگر در قلمرو افغانستان پس از خروج ناتو امکان رفت و آمد آزادانه و انتقال فناوری خود در قلمرو این کشور را تا به مرزهای تاجیکستان پیدا می‌کنند."

Image caption ملاجان اف: "گروههای افراطگرا و تندرو در افغانستان پس از خروج ناتو امکان رفت و آمد آزادانه و انتقال فناوریشان تا به مرز تاجیکستان را پیدا می‌کنند"

پرزیدنت رحمان در سخنرانیش در نشست دوشنبه گفت که نه تنها تاجیکستان، بلکه کشورهای دیگر آسیای میانه‌، روسیه و اروپا نیز باید در باره این تهدیدها ملاحظه کنند.

وی گفت: "حفاظت از مرز تاجیکستان و افغانستان نه تنها برای امنیت تاجیکستان مهم است، بلکه گرو امنیت تمام منطقه، روسیه و اروپا از خطر تروریسم بین‌المللی، افراطگرایی، مواد مخدر، اسلحه و مهاجرت غیرقانونی است."

اما وفا نیتبیک اف، کارشناس مرکز مطالعات استراتژیک تاجیکستان، می‌گوید نامنی مرز این کشور با افغانستان نه کشورهای اروپایی، بلکه به روسیه را بیشتر تهدید می‌وند.

وی می‌گوید: "راه گروههای تروریستی و افراطگرا به اروپا از جایی دیگر می‌گذرد، ولی نحوه انجام چند مورد عملیات تروریستی در روسیه نشان می‌دهد که افرادی که آن را انجام داده‌اند، در افغانستان تعلیم گرفته‌اند.”

آقای نیتبیک اف معتقد است که روسیه برای تشدید حفاظت از مرز میان افغانستان و تاجیکستان بی آن که مرزبانان خود را به این کشور وارد کند، در سالهای آینده سهم بیشتر خواهد گرفت.

"بیم آتونبایوا"

در این میان، رزا آتونبایوا، رئیس جمهوری قرقیزستان، نیز در دیدار خود با هلاری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا، از امنیت مرزها میان افغانستان و تاجیکستان و همچنین تاجیکستان و قرقیزستان ابراز نگرانی کرده است.

Image caption آتونبایوا: "نیگرانی ما این است که میدان عملیات به شمال افغانستان، به مرز تاجیکستان و افغانستان و سپس به مرز تاجیکستان و قرقیزستان گسترش خواهد یافت"

وی در نشست خبری‌اش در پایان دیدار خود با خانم کلینتون در بشکیک گفته است: "کار ما در بهار آینده ساده نخواهد بود. نگرانی ما از این است که میدان عملیات به شمال افغانستان، به مرز میان تاجیکستان و افغانستان و مرز میان تاجیکستان و قرقیزستان منتقل خواهد شد."

امّا پرویز ملاجان اف، کارشناس تاجیک، این پیشگویی خانم آتونبایوا در باره وضع امنیتی در مرز در بهار آینده را زیر سؤال برد. وی گفت نهادهای امنیتی دولت کنونی قرقیزستان امکانات کافی برای دریافت اطلاع درست در باره فعالیت و برنامه‌های گروههای افراطگرا در منطقه را ندارند.

هرچند آقای ملاجان اف بر ضرورت تشدید مراقبت از مرزهای کشورهای منطقه با افغانستان تأکید کرد، ولی گفت که این اظهارات خانم آتونبایوا بیشتر به معنای خواهش دریافت سرمایه بیشتر از کشورهای غربی است که "به احتمال زیاد دریافت هم خواهد شد."

اما اسماعیل رحمت اف، کارشناس دیگر امور افغانستان، نگرانیهای امامعلی رحمان در بابت امنیت تاجیکستان پس از خروج نیروهای ناتو از افغانستان را منطقی خواند.

وی گفت تاجیکستان و کشورهای منطقه باید فعالیت سازمانهای بین‌المللی منطقی را در زمینه تأمین امنیت کارآمدتر کنند.

Image caption آقای نیتبیک اف می‌گوید ناامنی مرز تاجیکستان و افغانستان بیشتر برای روسیه خطر دارد

"برای همین، فعالیت سازمان پیمان امنیت دسته‌جمعی، سازمان همکاریهای شانگهای، اتحادیه کشورهای همسود و دیگر سازمانها در منطقه باید تقویت داده شود."

هرچند برخی از تحلیلگران سیاسی در تاجیکستان، منطقه و روسیه مذاکره با طالبان را یکی از راههای سازگارتری برای تأمین امنیت منطقه می‌دانند، اما اکثریت بر این عقیده‌اند که دولت تاجیکستان نمی‌تواند در این راستا موفق باشد.

به گفته آنها، تعداد زیادی از شورشیان طالبان و گروه القاعده در افغانستان و پاکستان پیکارجویان وابسته به حرکت اسلامی ازبکستان هستند که با دولتهای منطقه آسیای میانه‌ مخالفت جدی دارند.