نبرد رادیو مجانی و "رادیو ملا" در افغانستان

ایستگاه اتوبوس در جلال‌آباد
Image caption ‌توزیع رادیوی رایگان در یک ایستگاه اتوبوس در جلال‌آباد صورت گرفت

یک ایستگاه رادیویی که توسط ایالات متحده راه‌اندازی شده، با توزیع رایگان هزارها دستگاه گیرنده رادیویی در اقصی ‌نقاط افغانستان در تلاش برای مغلوب‌کردن جنگ تبلیغاتی ‌طالبان است، رادیوهایی که با نور خورشید کار می‌کنند.

من زمانی با نیروهای ارتش همراه شدم که آنها رادیو‌های کوکی را بین افغان‌ها توزیع می‌کردند و دریافتم که این کار، افغان‌ها را تحت تاثیر قرار داده است. آیا این رادیوها می‌توانند باعث شوند که مردم به پیام پیکار‌جویان گوش دهند؟

قرار بود هواپیمای ما صبح زود کابل پایتخت افغانستان را ترک کند، اما من نیز مانند دیگر روزنامه‌نگاران انگشت‌شماری که در پایگاه هوایی بودند نمی‌دانستم مقصدمان کجاست.

رادیو اروپای آزاد- رادیو آزادی و نیروی‌هوایی به دلایل امنیتی مقصد ما را محرمانه اعلام کرده بودند.

فقط هنگامی که سوار بر هلیکوپتر "می – ۱۷" پایگاه را ترک کردیم، خلبان آن که از نیروی هوایی افغانستان بود به ما اطلاع داد که ما به سوی شهر جلال آباد در استان جنوبی ننگرهار در حرکت هستیم.

قرار بر این بود که ما برای توزیع صدها دستگاه گیرنده رادیویی رایگان همراه ارتش باشیم.

در حال حاضر حدود پانزده هزار از این گیرنده‌های رادیویی در شهرها، روستاها و مناطق کوهستانی مرزی افغانستان توزیع شده است و قرار است چند هزار دستگاه دیگر نیز در آینده توزیع شوند.

سردرگمی

این دستگاه‌هایی رادیویی به چراغ قوه هم مجهز هستند، ‌چیزی که به کار مردم روستایی می‌آید.

مقامات امیدوارند که این دستگاه‌ها بتوانند با برنامه‌های رادیویی "رادیو ملا" ‌مقابله کنند. ‌رادیو ملا نامی‌ است که به ایستگاه‌های رادیویی تحت حمایت و کنترل طالبان اطلاق می‌شود.

رادیوهای اف ام و موج متوسط تامین شده توسط ایالات متحده می‌توانند ایستگاه‌های دیگری نظیر بی بی سی، ‌صدای آمریکا و سایر ایستگاه‌های تجاری را دریافت کنند. آنها حتی در برخی موارد و در مناطقی که کار ارسال پارازیت روی "رادیو ملا" چندان موفقیت‌آمیز نیست، قادر به دریافت این رادیو ‌هستند.

اکبر ایازی از رادیو اروپای آزاد این امر را که این رادیو سعی دارد تبلیغات طالبان را تنها با جانشین کردن یک برنامه آمریکایی، شکست دهد رد می‌کند.

او می‌گوید‌: "این رادیوها (‌رادیو ملا) به نفرت دامن می‌زنند و نابردباری و خشونت را تبلیغ می‌کنند. با دادن این گیرنده‌های رادیویی، به مردم دورافتاده‌ترین مناطق کشور و مناطقی که اینترنت، روزنامه‌ها و تلویزیون در دسترس نیستند، این امکان داده می شود که از اخبار مطلع شوند و از برنامه‌های تفریحی لذت ببرند .ایستگاه رادیو‌یی رادیو اروپای آزاد یکی از پر شنونده‌ترین ایستگاه‌های افغانستان است. ‌کار ما به هیچ وجه تبلیغاتی نیست."

اخبار و ترانه‌ها

سرویس افغان رادیو اروپای آزاد در سراسر این کشور به دو زبان پشتو و دری پخش می‌شود. این برنامه‌ که ۱۲ ساعت در روز و پنج روز در هفته انجام می شود، ترکیبی ‌است از اخبار، موسیقی سنتی و پاپ افغان.

کمی پس از رسیدن به جلال‌آباد، ما را به ایستگاه اصلی اتوبوس‌ها در شهر بردند، ‌جایی که ده‌ها افغان گردهم آمده بودند. جمعیت آرام به نظر می‌رسید، حداقل تا قبل از آن که توزیع رادیوها شروع شود. اما این نظم دیری نپایید، همه رادیو می‌خواستند.

پلیس افغان در حالی که جمعیت را با قنداق تفنگ به صف باز می‌گرداند، سعی کرد نظم را دوباره حکمفرما کند.

طی ۷ دقیقه ۶۰ دستگاه رادیو به دست مردم رسید و ارتش ۴۰۰ دستگاه دیگر را به پلیس تحویل داد تا بین مردم توزیع شود.

اکبر محمد، فروشنده ۲۸ ساله جلال آبادی به بی بی سی می گوید که او با دستگاه رادیویی که دریافت کرده به رادیو اروپای آزاد و سایر ایستگاه‌ها گوش می‌کند.

Image caption آیا این جعبه کوچک می‌تواند در خاموش‌کردن صدای طالبان به ایالات متحده کمک کند؟

او می‌گوید: ‌"‌من از رادیو برای گوش دادن به خبرها و موسیقی استفاده می‌کنم. بعضی اوقات به رادیو اروپای آزاد و گاهی به صدای آمریکا یا بی بی سی گوش می‌کنم، گاهی نیز به ایستگاه‌های رادیویی محلی." محمد عثمان، چهل و دو ساله ‌ساله اهل منطقه کامه در ننگرهار می‌گوید: "من رادیو گرفتم تا به موسیقی گوش کنم. این که این رادیو کوکی است به من کمک خواهد کرد که در خرید باتری صرفه جویی کنم. من رادیو اروپای آزاد و برنامه‌های موسیقی ‌آنها را دوست دارم اما به سایر ایستگاه‌ها و اخبار هم گوش می‌کنم."

افغانستان یکی از خونین‌ترین سال های خود را پشت سر گذاشته، ‌سالی که در آن غیرنظامیان زیادی کشته و مجروح شده‌اند، ‌کسانی که اغلب بین خطوط آتش دو طرف گیر افتاده بودند.

نیروهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده می‌دانند در صورتی که طالبان مناطق بیشتری را تحت سلطه خود بیاورند، این نیروها باید تلاش بیشتری برای مقابله با آن بکنند و برای مداخله و جلوگیری از انتشار پیام طالبان تدابیری بیندیشند.

باید منتظر ماند و دید که آیا رادیوها می‌توانند به حل مشکلات نیروهای ائتلاف تحت امر ایالات متحده با مردم افغان یاری برسانند یا نه.

مطالب مرتبط