آغاز حفر چاه گاز "سرِ قمیش" در مرکز تاجیکستان

Image caption آقای میلر گفت که در صورت بهره برداری از چاه سرقمش ساکنان تاجیکستان برای مدت 50 سال با گاز وطنی دسترسی خواهند داشت

در چاه گاز “سرِ قمیش”، واقع در 36 کیلومتری جنوب غرب شهر دوشنبه، کارهای حفاری شروع شد.

الکسی میلر، رئیس شرکت “گازپرُم” روسیه، روز سه‌شنبه‌7 دسامبر پس از دیدار با امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، به خبرنگاران گفت که ذخیره گاز در این چاه حدود 60 میلیارد متر مکعب تخمین زده می شود و در صورت بهره‌برداری از این چاه ساکنان تاجیکستان در مدت 50 سال به گاز با منبع داخلی دسترسی خواهند داشت.

به گفته آقای میلر، زخایر گاز در چاه “سرقمیش” در عمق 6300 متر واقع بوده و چنین عمق چاه گاز در میان کشورهای مستقل مشترک‌المنافع بی‌نظیر است.

اما در کشورهای موسوم به پایان‌آب منطقه، نظیر ازبکستان، ترکمنستان و قزاقستان، ذخایر گاز طبیعی در ژرفنای 3 تا 4 هزار متر واقع است که این امر کارهای حفریاتی را آسان تر می‌کند.

از سوی دیگر، به دلیل کوهستانی بودن تاجیکستان پوسته زمین سخت و سنگدار بوده و از این لحاظ شرکت “گازپرُم” در صدد است برای حفر این گونه چاهها از تجهیزات مدرن استفاده کند که در روسیه و کشورهای عضو اتحادیه همسود نظیر نداشته است.

آقای میلر ابراز امیدواری کرد که در آینده نزدیک استخراج گاز در این چاه شروع شده و تاجیکستان در راستای دستیابی به امنیت انرژی گامهایی جدی خواهد برداشت.

رئیس شرکت “گازپرُم” روسیه گفت که این شرکت برای کارهای اکتشافی در چاه “سرقمیش” دهها میلیون دلار مصرف کرده و برای حفر آن هزینه ضروری اختصاص داده است.

شرکت “گازپرُم” روسیه در سه میدان دیگر “سرگزان” در ناحیه دنغره، “رنگان” در ناحیه رودکی و “شاه عنبری غربی” در ناحیه حصار کارهای اکتشافی را انجام داده و پس از نتیجه‌گیری از زخایر گاز در این چاهها کارهای حفریاتی آغاز خواهد شد.

ضمناً، در کنار شرکت "گازپرم" شرکت کانادایی "تتیس پترولیوم" (tethys petroleum) نیز در دو معدن گاز در حومه شهر دوشنبه و در ولایت ختلان، در جنوب تاجیکستان، به اکتشاف و استخراج گاز طبیعی مشغول است.

مسئولان این شرکت در اواخر سال 2008 اعلام کردند که تا ماه ژانویه سال جاری چاه "کُمسُمُل" در حومه شهر دوشنبه مورد بهره‌برداری قرار گرفته و همه ‌روزه به مقدار 150 هزار متر مکعب گاز طبیعی به پایتخت تاجیکستان انتقال داده خواهد شد.

اما به گفته مسئولان شرکت "تتیس پترولیوم"، "به دلایل فنی" این پیشگویی هنوز عملی نشده است.

بنا به پژوهشهایی که این شرکت با هزینه حدود 17 میلیون دلار در معدنهای ‌خواجه ‌سرتیز، ازونهار، پوشیان و پوشیان جنوبی انجام داده است، ذخایر گاز در این معادن بیش از یک و نیم تریلیون متر مکعب ارزیابی می‌شود.

در همین حال، برخی از مقامات و کارشناسان تاجیک به حل سریع مشکل کمبود گاز در تاجیکستان چندان خوش‌بین نیستند.

امام‌الدین اصلف، رئیس اداره استخراج گاز وزارت انرژی و صنایع تاجیکستان، گفت که بیشتر معادن گاز این کشور در عمق بیش از 6 هزار متر واقع بوده و برای استخراج آنها هزینه هنگفت و تجهیزات مدرن و گرانبهای حفریاتی لازم است.

از این لحاظ، آقای اصلف معتقد است که در 3 تا 4 سال آینده حل مشکل کمبود گاز در تاجیکستان توسط گاز وطنی دشوار خواهد بود.

نیازهای تاجیکستان به گاز همه‌ساله حدود 15 میلیارد متر مکعب بوده است. حالا سالیانه در چاههای "بِشتِنتَک" در ناحیه بلجوان، "قزیل تمشوق" در ناحیه جلال‌الدین رومی و معادنی کوچک در نواحی اسفره و کان‌بادام، در شمال تاجیکستان، از 25 تا 30 میلیون متر مکعب گاز استخراج می‌شود.

تاجیکستان مجبور است برای برآورده ساختن نیازهای خود از کشور همسایه ازبکستان گاز وارد کند. به دلیل افزایش بهای گاز در بازار جهانی، تاجیکستان در سال جاری از ازبکستان تنها به مقدار 650 میلیون متر مکعب گاز خریداری کرده است.