"روسیه آماده است نیروهایش را به مرز تاجیکستان برگرداند"

Image caption تاجیکستان 1400 کیلومتر با افغانستان مرز دارد

مکسیم پیشکف، یک کارمند وزارت خارجه روسیه، گفته است که روسیه آماده است نیروهای خود را برای مراقبت از مرز تاجیکستان با افغانستان به مناطق مرزی این دو کشور اعزام کند.

آقای پیشکف که روز پنج‌شنبه ‌9 دسامبر در همایش بین‌المللی "تاجیکستان و روسیه 2010" در شهر دوشنبه شرکت داشت، در صحبت با خبرنگاران گفت که مذاکره بین دو کشور در مورد بازگشت نیروهای مرزبان روسیه به مرز افغانستان همچنان ادامه ‌دارد.

آقای پیشکف گفت: "با توجه به وضعیت افغانستان و خطرات تروریسم و افراط گرايی که در منطقه وجود دارد، روسیه آماده است نیروهای خود را به مرز تاجیکستان و افغانستان بازگرداند. اگر مقامات تاجیکستان موافقت کنند، نیروهای ما به مرز باز خواهند گشت."

کنفرانس بین‌المللی "تاجیکستان و روسیه 2010" به منظور بررسی دورنمای روابط این دو کشور در شهر دوشنبه برگزار شده و در آن مقامات دو کشور، کارشناسان و پژوهشگران و نمایندگان برخی از سازمانهای جامعه مدنی شرکت دارند.

نیروهای مرزبانی روسیه از زمان استقلال تاجیکستان تا سال 2005 مراقبت از مرز تاجیکستان و افغانستان را به عهده داشتند.

اما در تابستان سال 2005 نیروهای روسیه از مرز کاملاً خارج شدند و تنها تعدادی از مشاوران نظامی روسیه برای همکاری با مرزبانان تاجیک در مناطق مرزی باقی ماندند.

Image caption آقای پیشکف: روسیه آماده است نیروهای خود را به مرز تاجیکستان و افغانستان بازگرداند

طی یک سال اخیر، برخی از مقامات روسیه علاقه‌مندی این کشور به بازگرداندن نیروهایش به مرز تاجیکستان و افغانستان را که تقریباً 1400 کیلومتر طول دارد و عمدتا شامل مناطق کوهستانی و دشوارگذر است، ابراز کرده‌اند.

ویکتور ایوانف، رئیس اداره فدرال نظارت بر مواد مخدر روسیه، در اوایل ماه ژوئیه بعد از دیدار با امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، خبر داد که موضوع بازگشت مرزبانان روس به مرز تاجیکستان و افغانستان مورد بررسی مقامات دو کشور قرار دارد.

با این حال، به نظر می‌رسد که مذاکرات بین دوشنبه و مسکو بر سر بازگشت مرزبانان روس به مرز تاجیکستان و افغانستان تا کنون نتیجه مشخصی به دنبال نداشته است.

در همین حال، عده ای از کارشناسان با بازگشت نیروهای مرزبانی روسیه به مرز مشترَک تاجیکستان و افغانستان تردید کردند.

به گفته نورعلی دولت، کارشناس امور منطقه ای، مرزها یکی از رکنهای کشور مستقل بوده و هر کشور باید مرزهایش را با نیروی خود مراقبت کند.

به گفته آقای دولت، وا‌گذار کردن حفاظت مرز به نیروهای خارجی، هر چند آن نیرو، نیروهای شریک استراتژیک باشد، نقض استقلال تاجیکستان خواهد بود.

همزمان، آقای دولت تأکید کرد که در صورت وارد شدن فشار جدی بالای دولت تاجیکستان مقامات این کشور به بازگشت نیروهای روسیه رضایت خواهند داد.

قاسم شاه بیک‌محمد، کارشناس دیگر تاجیک، گفت که روسیه مکرراً از منافع ژئوپولتیک خود در تاجیکستان صحبت کرده و این کشور در کنار پروژه‌های مختلف اقتصادی برای گسترش حضور نظامی خود در تاجیکستان تلاش دارد.

گفته می‌شود، در پهلوی پایگاه نظامی مشاوران نظامی و گروه فوری نیروهای مرزبانی روسیه در تاجیکستان مستقر هستند، نظامیان تاجیک در دانشگاههای نظامی روسیه آموزش می‌گیرند و روسیه به ارتش و نیروهای مرزبانی تاجیکستان تجهیزات و مهمات جنگی کمک می‌کند.

از سوی دیگر، به اعتقاد آقای بیک‌محمد، خبرها در مورد تجمع گروههای تروریست در شمال افغانستان و امکان عبور آنها به تاجیکستان، خروج احتمالی نیروهای آمریکایی و ناتو از افغانستان و تهدید جنبش طالبان به امنیت تاجیکستان می‌تواند یک نوع زمینه سازی برای ضرورت حضور نیروهای روسیه در مرز تاجیکستان و افغانستان باشد.

کارشناسان می‌گویند، اگر روسیه از وضع امنیتی مرزهای جنوبی تاجیکستان نگران باشد، ممکن است از طریق کمکهای فنی، تجهیزات مدرن نظامی و تخصیص سرمایه در تحکیم این مرز مساعدت کند.

همچنین، بر اساس آیین‌نامه سازمان پیمان امنیت دسته‌جمعی اتحاد کشورهای مستقل مشترک‌المنافع که تاجیکستان عضو آن است، در صورت تهدید به امنیت تاجیکستان از جانب گروههای تروریست در افغانستان نیروهای ویژه این نهاد باید دست کمک دراز کنند.