درخواست بازنگری در قضیه سه مرزبان زندانی تاجیکستان

Image caption پیوندان مرزبانان زندانی ادّعا دارند، که ضمن محاکمه نزدیکانشان عدالت دادگاهی رعایت نشده است

پیوندان سه افسر مرزبان تاجیک، که برای "کمک به عبور غیرمجازی" اعضای دو خانواده تاجیک به افغانستان برای 25 سال به زندان محکوم شده بودند، با ارسال یک مراجیعتنامه به پرزیدنت رحمان از او خواستار بازنگری در این قضیه شده‌اند.

به اعتقاد آنها، عدالت دادگاهی نسبت به پیوندانشان رعایت نشده است و دادگاه بدون دلایل موجّه آنها را یکجا با افراد مجرم در حوادث طویلدره در سال 2009 محاکمه کرده است.

در ماه آگوست سال گذشته دادگاه عالی تاجیکستان سعیدشا میرلییف، جورشا طاعتاو و طایر هاشماو، افسران سابق نیروهای مرزبانی را در مساعدت به عبور 12 نفر از اعضای دو خانواده از ناحیه اشت بر عوض پول از مرز به افغانستان مجرم شناخت.

این ساکنان ناحیه اشت شب 23 آپریل سال 2009 بعد از عبور از مرز از دولت افغانستان درخواست پناهندگی کرده بودند، ولی دیرتر به تاجیکستان استرداد و مجازات شدند.

طبق اسناد دادگاهی، در میان آنها یک شهروند ازبکستان به نام محمود نیز بوده، ولی او گویا به هنگام عبور از مرز "در آب غرق شده است." امّا پیوندان مرزبانان زندانی می‌گویند هیچ دلیل معتمدی درباره وجود چنین تبعه ازبکستان با این افراد در دادگاه ارایه نشده است.

دادگاه عالی تاجیکستان در محاکمه پشت درهای بسته افسران مرزبان را در مساعدت به عبور غیرمجاز از مرز مجرم شناخته و در مصوّبه دادگاه در باره افرادی، که از مرز عبور کرده بودند، نوشته است، که “این ساکنان قصد داشتند به جنبش اسلامی ازبکستان بپیوندند و سپس، در حوادث ناحیه طویلدره در سال 2009 مشارکت کنند”.

Image caption آقای هاشماو موافق است، که پسرش مرتکب جرم شده، ولی حکم دادگاه را "بیعدالتانه" می‌داند

به گفتة خال هاشماو، پدر مرزبان زندانی طایر هاشماو، محاکمه پسرش همراه با افراد متّهم به دست داشتن در حوادث طویلدره صورت گرفته و او این عمل را غیرقطاری و غیرمنصفانه می‌داند.

وی افزود: "در جریان محاکمه دادگاهی دلیلی برای تأیید ارتباط میان این دو حادثه (یعنی عبور دو خانواده از مرز و حوادث طویلدره) ارایه نشد. ولی این امر باعث شد، که علیه پیوندان ما حکم سنگینی صادر شود."

آقای هاشماو می‌گوید، که فرزندش جنایت صادر کرده و جرم وی تنها سوءاستفاده از مقام خدمتی، یعنی مساعدت به عبور غیرمجاز از مرز است.

عظیمجان طاعتاو، برادر جورشا طاعتاو، مرزبان دیگر، که نیز در ارتباط با این قضیه برای 25 سال به زندان محکوم شده است، می‌گوید، که در قبال پیوندانشان عدالت دادگاهی رعایت نشده است.

وی افزود: “لیه پیوندان ما از فشار و زور استفاده شده است و آنها علیه خود بیانات غیرواقعی داده‌اند. هرچند، دیرتر آنها در نامه خود به داده استان کل این نکته را تأکید کردند، ولی دادگاه از این امر صرف نظر کرد.”

Image caption عظیمجان طاعتاو معتقد است، که محاکمة برادرش یکجا با افرادی، که در حوادث طویلدره دست داشتند، غیرقطاری است

آقای طاعتاو افزود، که آنها از حکم دادگاه عالی به دادگاه استینافی شکایت برده‌اند، ولی با گذشت بیش از یک سال این مراجعه بررسی نشده است.

وی می‌گوید، که چند مرتبه با ارسال نامه از پرزیدنت رحمان، داده استان کل، آمبودسمین و سازمان امنیت و همکاری اروپا درخواست رسیدگی به این قضیه را کرده‌اند، ولی تا حال واکنشی در این زمینه صورت نگرفته است.

عظیمجان طاعتاو می‌گوید، که اگر این دفعه نیز رئیس جمهور تاجیکستان از رسیدگی به این قضیه خودداری کند، آنها ناچار هستند به سازمانهای بین‌المللی، از جمله به سازمان ملل متّحد مراجعه کنند.

ضمناً، حادثه محاکمة 46 نفر از متّهمان در حوادث طویلدره سال گذشته پس درهای بسته صورت گرفت. به گفتة پیوندان سه مرزبان، این سه افسر نیز شامل همین پرونده بوده‌اند، در حالی که آنها با حوادث طویلدره هیچ ارتباطی نداشتند.

بعد از چند روز اعلام حکم دادگاه، گروهی از همین زندانیان از بازداشتگاه کمیته دولتی امنیت ملّی تاجیکستان در شهر دوشنبه فرار کردند.

طول چند ماه اخیر تعدادی از اعضای این گروه 25-نفری در قلمرو تاجیکستان و افغانستان بازداشت و یا کُشته شده‌اند. هرچند عملیات برای بازداشت این گروه همچنان ادامه‌دارد، ولی از سرنوشت هفت تن از این فراریان تا حال اطّلاعی وجود ندارد.

بعد از حادثه فرار زندانیان، بعضی از صاحب‌نظران ادّعا داشتند، که حکم سنگین دادگاه علیه این افراد آنها را به فرار وادار کرده است، زیرا برخی از آنها به 25 سال زندان محکوم شده بودند.

خال هاشماو، پدر طایر هاشماو، سابق مرزبان تاجیک، می‌گوید، که پسرش ضمن بازداشت همگی 25 سال داشت و تازه فارغ‌التحصیل یک دانشگاه مرزبانی در اکراین بود.

وی افزود: “تنها برای سوءاستفاده از مقام به 25 سال زندان محکوم کردن چنین جوانان از رویی عدالت نیست.”

مطالب مرتبط