ادامه ‌عملیات علیه پیکارجویان در شرق تاجیکستان

Image caption وزارت کشور گفته است که محل بود و باش احتمالی ملا عبدالله‌را مشخص کرده است

وزارت کشور تاجیکستان می‌گوید که مکان بود و باش احتمالی عبدالله‌رحیم‌اف، از رهبران گروههای پیکارجوی مخالف دولت در منطقه رشت، مشخص شده است.

سخنگوی این وزارت می‌گوید که بر اساس تحقیقات مقدماتی کارمندان انتظامی، عبدالله‌رحیم‌اف، ملقب به “ملا عبدالله‌”، در منطقه رشت است و عملیات نیروهای انتظامی برای بازداشت وی ادامه‌ دارد.

محمد‌الله اسدالله یف روز پنج‌شنبه ‌6 ژانویه به بی بی سی گفت: "در این عملیات مشترَک یکجا با کارمندان پلیس، کارمندان کمیته امنیت ملّی تاجیکستان هستند و برخی از فرماندهان مخالفین پیشین نیز با کارمندان انتظامی همکاری می‌کنند."

آقای اسدالله یف از ارائه جزئیات این عملیات خودداری کرد. پیشتر عالمجان عادل اف، یکی از نزدیکان میرزاخوجه احمداف، فرمانده سابق مخالفان، گفت که گروه آنها در تعقیب پیکارجویان با نیروهای دولتی همکاری می‌کند.

عملیات در دهه روناب

روز سه‌شنبه‌ وزارت کشور تاجیکستان اعلام کرد که علاءالدین دولت اف، رهبر پیکارجویان مخالف دولت، در عملیاتی در دهه روناب با هفت تن از طرفدارانش کُشته شده و یک نفر از آنها دستگیر شده است.

مقامات تاجیکستان این گروه و گروههای وابسته به ملا عبدالله‌، از رهبران مخالفان در زمان جنگ داخلی را، به انجام فعالیتهای تروریستی و همکاری با حرکت اسلامی ازبکستان، یک گروه مرتبط با القاعده، متهم کرده‌اند.

ملا عبدالله‌ که چندین سال از او نام و نشانی نبود، نخست در تابستان سال 2009 در ارتباط با حوادث طویلدره، در شرق تاجیکستان، دوباره نامش سر زبانها افتاد. در جریان این حوادث میرزا ضیایف، وزیر سابق امور اضطراری و از فرماندهان مخالفان سابق، کُشته شد.

تقریباً بعد از یک سال دوباره سر و صداهایی از حضور ملا عبدالله‌در منطقه رشت-منطقه‌ای که در زمان جنگ داخلی سالهای 1992-97 پایگاه اصلی مخالفان اسلامگرای دولت محسوب می‌شد، به میان آمد.

عملیات اخیر نیروهای دولتی در منطقه رشت بعد از حمله گروهی مسلح به کامیونهای وزارت دفاع در 19 سپتامبر آغاز شد. در این حمله دست کم 28 نفر نظامی کُشته شدند.

دولت تاجیکستان گروههای وابسته به علی بیدکی و عبدالله‌رحیم‌اف، ملقب به ملا عبدالله را عاملان اصلی این حمله دانسته و علیه آنها عملیات گسترده‌ای را آغاز کرد.

هم اکنون، هرچند مقامات از کُشته شدن علی بیدکی و چندی از طرفدارانش خبر دادند، ولی تا کنون از مکان بود و باش ملا عبدالله‌و طرفداران وی خبری نیست.

آیا ثبات به کشور برگشته است؟

به عقیده عده‌ای از کارشناسان، انجام عملیات و نابود کردن پیکارجویان در وادی رشت امنیت نسبی را به تاجیکستان بازخواهد گرداند.

عده دیگری از صاحبنظران معتقدند که از میان بردن پیکارجویان تنها عامل تأمین ثبات و امنیت در این کشور نخواهد بود.

Image caption خانم بابانظراوا می‌گوید که باید برای جوانان شغل دائمی فراهم کرد

آینهال بابانظراوا، حقوقدان سرشناس، می‌گوید که دولت قبل از همه باید سطح زندگی مردم، بویژه در وادی رشت را که یکی از مناطق فقیر تاجیکستان است، بهبود بخشد.

خانم بابانظراوا افزود: “مسلّما، بعد از عملیات نظامی تا یک درجه آسایشتگی در این منطقه به دست خواهد آمد. ولی دولت قبل از همه باید برای جوانان در این منطقه جایی کار دائمی و معاش خوب را تأمین کند. یعنی در برابر مبارزه با جنایتکاری زندگی مردم را باید بهبود بخشید.”

از سوی دیگر، بسیاری از کارشناسان سیاسی موجودیت ملا عبدالله در تاجیکستان را زیر سؤال می‌برند. به گفته آنها، در گذشته چندین بار مقامات از کُشته شدن ملا عبدالله در افغانستان خبر داده بودند.

این در حالیست که به باور برخی از منابع محلی، ملا عبدالله‌دیگر در قلمرو ناحیه رشت نبوده و بعد از کُشته شدن علی بیدکی از این منطقه به سمت رامیت یا وحدت فرار کرده است، هرچند این خبر نیز رسماً تأیید نشده است.

نورعلی دولت، تحلیلگر مسائل سیاسی، امکان در آینده نیز به حرکت اسلامی ازبکستان و سازمانهای دیگر تروریستی و افراطگرا پیوستن جوانان در تاجیکستان را بعید نمی‌داند.

به باور وی، فقر و کم بضاعتی در تاجیکستان زمینه افراطگرایی را فراهم می‌کند.

آقای دولت می‌گوید: "مشکل جلب جوانان به سازمانهای افراطگرا در همه کشورهای جهان سوم وجود دارد. من فکر می‌کنم تا زمانی که در تاجیکستان 60 در صد مردم قشر میانه‌حال را تشکیل ندهند، خریدن جوانان و مغزشویی آنها از جانب جنایتکاران وجود خواهد داشت."

به عقیده این صاحب‌نظر، از این سازمانها و گروههای افراطگرا برخی از کشورهای بزرگ جهان حمایت مالی می‌کنند و با نابود کردن یک سازمان و یا عده‌ای از افراطگرایان، کشورهای حامی تروریسم به تأسیس سازمانهای جدید دست می‌زنند.

"باز یک علی‌پیدا می‌شود"

پرویز ملاجان اف، کارشناس دیگر، می‌گوید که در گذشته علی بیدکی به عنوان جنگجوی برای جامعه تاجیکستان معلوم نبود و در دوران جنگ داخلی نیز فرد ناشناسی بود.

ولی به گفته وی، به سبب مشکلات مختلف اجتماعی در شرق این کشور در سالهای اخیر اسم علی بیدکی در این منطقه برآمد و وی در میان مردم به عنوان یک تروریست شناخته شد.

آقای دولت گفت به گروههای افراطگرا جلب شدن جوانان در کشورهای جهان سوم خیلی آسان است

آقای ملاجان اف می‌فزاید: "تا زمانی که مشکلات اجتماعی و اقتصادی در منطقه حل نشود، فرد دیگری به مانند علی بیدکی پیدا می‌شود و سپس، باز وی شهرتیار می‌شود و او را در کوهستان جستجوی خواهیم کرد."

بیشتر کارشناسان مسائل اجتماعی در تاجیکستان می‌گویند که تا زمان درگیریهای اخیر بسیاری از ساکنان وادی رشت از مشکلات زیاد اقتصادی موجود در این وادی سخن می‌گفتند، ولی مقامات توجّه کافی به این نگرانیها نداشتند.

در همین حال، برخی از گروهها و افراد جداگانه از ادامه‌عملیات در وادی رشت ابراز نگرانی کرده‌اند. به گفته آنها، امکان دارد دولت با بهانه "مبارزه با تروریستان" بسیاری از افراد مخالف را که با سیاستهای پرزیدنت رحمان موافق نیستند، سرکوب کند.

در جریان عملیات نیروهای دولتی در منطقه رشت که طی بیش از سه ماه اخیر ادامه‌دارد، مقامات از بازداشت و کُشته شدن بیش از 20 تن از پیکارجویان خبر دادند.

تلفات نیروهای دولتی نیز در مجموع بیش از شصت نفر ارزیابی می‌شود. در مورد تلفات نیروههای دولتی در چهار روز اخیر آمار دقیقی وجود ندارد.

مطالب مرتبط