احتمال گسترش فعالیت بانک تجارت ایران در تاجیکستان

Image caption ریاست بانک "تجارت" ایران تصمیم گرفته است نمایندگی خود در تاجیکستان را به یک بانک مستقل تبدیل دهد

نمایندگی بانک “تجارت” ایران در تاجیکستان به یک مؤسسه مستقل مالی تبدیل خواهد شد.

شریف رحیم‌زاده، رئیس بانک ملی تاجیکستان می‌گوید که در صورت این تغییر، بانک “تجارت” می‌تواند به مشتریان خود کلیه انواع خدمات بانکی را ارائه کند.

از سوی دیگر، بانک ملی تاجیکستان علاقه‌مند است که مؤسسات مالی خارجی در تاجیکستان بیشتر به وام دهی مشغول شوند، ولی طبق قوانین کشور، نمایندگیهای بانکهای خارجی از این حق برخوردار نیستند.

آقای رحیم‌زاده در نشست مطبوعاتی بانک ملی که روز پنج‌شنبه‌20 ژانویه دایر شد، همچنین خبر داد که قرار است قانون تاجیکستان در باره فعالیت نمایندگیهای بانکهای خارجی اصلاح ‌شود و هدف از آن گسترش فعالیت چنین مؤسسات است.

به گفته رئیس بانک ملی تاجیکستان، تأسیس بانکهای مستقل خارجی در کشورهای جهان تجربه‌ای معمولی است و ثابت شده است که فعالیت چنین مؤسسه‌های مالی برای هر دو جانب سود‌آور است.

وی افزود: "ما پیشنهاد داریم که بانکهای خارجی در تاجیکستان نه نمایندگی، بلکه بانکهای وابسته به خود را تأسیس دهند. این امر امکان می‌دهد که مؤسسات مالی خارجی در تاجیکستان فعالیت کامل داشته باشند. از سوی دیگر، ما نیز از امکان نظارت کامل فعالیت آنها برخوردار خواهیم شد."

Image caption به گفته شریف رحیم‌زاده، گرفتن اعتبارات با دلار سود‌آور است

در مورد نمایندگی بانک “تجارت” آقای رحیم‌زاده خبر داد که اخیراً ریاست این بانک ایرانی از تاجیکستان دیدن کرده و برای تأسیس یک بانک مستقل درخواست رسمی کرده است.

به گفته رئیس بانک ملی تاجیکستان، در گذشته چنین تصوری وجود داشت که "طبق احکام شریعت بانکهای کشورهای اسلامی نمی‌توانند به مشتریان وام با بهره بدهند. ولی ما می‌دانیم که بانکهای مربوط به “تجارت” (ایران) در آذربایجان و ارمنستان به مشتریان اعتباراتی با بهره پیشنهاد می‌کنند."

این در حالیست که حالا در تاجیکستان 138 مؤسسه کوچک وام‌دهنده و 14 بانک فعال هستند. در چند سال اخیر در تاجیکستان بانکهای خارجی قزاقستان و روسیه:“کزکامرس بانک” و “راس سلخوز بانک” بخشهای خود را فعال کرده‌اند.

همچنین، چند سازمان و شرکت خارجی در تاجیکستان “اکسیس بانک” را تأسیس کرده‌اند.

به گفته آقای رحیم‌زاده، در این میان بانک “تجارت” در دوشنبه تنها نمایندگی دارد و نمی‌تواند به مشتریان خدمات کامل بانکی ارائه کند.

وی همچنین خبر داد که حالا از بانک “عزیزی-گروپّ” افغانستان و موسسات مالی امارات متحده عربی، پاکستان و قطر درخواست اجازه فعالیت در تاجیکستان وارد شده و آنها مورد بررسی قرار دارند.

“از قرض گرفتن نباید هراسید”

شریف رحیم‌زاده در نشست مطبوعاتی بانک ملی به عنوان اقتصاددان همچنین موضوع افزایش بدهیهای دولت تاجیکستان را توضیح داد که اخیراً بالغ بر یک میلیارد و 800 میلیون دلار است.

Image caption به اعتقاد رئیس بمت، دریافت اعتبارات با پول چینی خطرهایی در پی دارد

به اعتقاد آقای رحیم زاده، این مبلغ چندان بزرگ نیست. زیرا "اگر به هر یک نفر جمعیت تاجیکستان آن را تقسیم کنید، معادل 240 دلار خواهد شد."

وی همچنین می‌گوید که فعلاً بدهیهای تاجیکستان معادل 32 درصد تولیدات ناخالص ملی این کشور است. هرچند به گفته وی، بدهیهای آمریکا معادل 80 درصد و لهستان بیش از صد درصد بوده است.

آقای رحیم‌زاده افزود: "درست است که از این کشورها نیز دیگران بدهکارند و اقتصاد آنها پیشرفته است. ولی آمار رسمی تولیدات ناخالص ملی تاجیکستان نیز کامل نیست. ما حدس می‌زنیم که تا پنجاه درصد تولیدات تاجیکستان به اصطلاح “سایگی” است و با درنظرداشت آن، میزان بدهیهای دولت تاجیکستان پایینتر از 32 درصد تولیدات رسمی می‌شود."

از سوی دیگر، وی دعوت کرد که حالا باید هرچی بیشتر اعتبار دریافت کرد و آن را "برای ساختمان مصرف کرد."

آقای رحیم‌زاده یادآور شد که برای ساختمان راه آهن قُرغان تپه-کولاب در دهه 1990 مبلغ 70 میلیون سامانی مصرف شده بود. به گفته وی، "ولی اگر ما حالا به ساختمان این راه آغاز می‌کردیم، هزینه آن بالغ بر 500 میلیون سامانی (حدود 4.5 سامانی معادل یک دلار آمریکاست) می‌شد."

رئیس بانک ملی تاجیکستان می‌گوید که با در نظر داشت کاهش ارزش دلار باید بیشتر با این ارز اعتبار گرفت. وی افزود: "در گذشته قیمت یک آپارتمان در مرکز شهر دوشنبه سه هزار دلار بود، حالا به یکصد هزار دلار رسیده است. یعنی ارزش دلار پایین رفته و بازپرداخت بدهیها ساده‌تر شده است."

وی هشدار داد که در مورد دریافت اعتبارات چین با یوئان، پول ملی این کشور، باید مواظب بود، زیرا اقتصاد این کشور در حال رشد است و بازپرداخت این بدهیها در صورت بالا رفتن ارزش یوئان دشوار خواهد شد.

"ما جانبدار معامله با روبل روسی هستیم"

Image caption سال گذشته بمت در بازار داخلی 17 میلیارد روبل روسی خریداری کرده است

در همین حال، شریف رحیم‌زاده خبر داد که تاجیکستان علاقه‌مند است در روابط اقتصادی با روسیه و برخی از کشورهای همسود پول ملی خود را بر ارزهای خارجی ترجیح دهد.

به گفته وی، ضمن تبدیل پول ملی به عرض خارجی، از جمله دلار و یا یورو، تاجران و بانکها ضرر می‌بینند. آقای رحیم‌زاده خبر داد که به منظور آغاز تجارت با روسیه با روبل این کشور تدابیری نیز انجام شده است.

از جمله، به گفته وی، در سال 2010 بانک ملی تاجیکستان در بازار داخلی معادل 17 میلیارد روبل روسی خریداری کرده است که از این مبلغ چهار میلیارد آن بصورت پول نقد است.

ضمناً، خریداری این مقدار روبل روسی در بازار داخلی به افزایش میزان انتقال مبالغ مهاجران کاری تاجیک از روسیه امکان‌پذیر شده است. زیرا در 11 ماه سال گذشته این رقم نسبت به همین دوره سال 2009 تقریباً 27 درصد افزایش یافته است.

شریف رحیم‌زاده می‌گوید که مهاجران تاجیک علی‌رغم سالهای پیش از تبدیل روبل به دلار در روسیه خودداری می‌کنند و برای برآورده ساختن نیازهای خانواده‌های خود در تاجیکستان بیشتر روبل روسی انتقال می‌دهند.

وی همچنین در مورد تأثیر فروش سهام “راغون” در اقتصاد تاجیکستان اظهار نظر کرد.

به گفته وی، درست است که حدود 190 میلیون دلار از معاملات برآورده شد. ولی بانک ملی تاجیکستان همزمان در سال گذشته سرمایه‌گذاری بانکهای کشور را افزایش داد و به این ترتیب، بازار داخلی با کمبود پول روبرو نشده است.

آقای رحیم‌زاده افزود: "البته، نمی‌توان گفت که فروش سهمیه‌ها کاملاً بی‌اثر بود. برخی از شرکتها که سهام “راغون” را خریداری کردند، در اجرای برخی از برنامه‌های خود یا در مورد دریافت اعتبارات با مشکل روبرو شدند."