'می خواهند لبنان را وصل کنند به برنامه هسته ای ایران'

 امین جمیل
Image caption امین جمیل در اوج جنگ داخلی لبنان در سالهای ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۸ رئیس جمهور لبنان بود

سقوط دولت لبنان در پی استعفای دسته جمعی وزیران عضو حزب الله و احزاب متحدش، و همچنین صدور ادعانامه دیوان بین المللی رسیدگی به پرونده ترور رفیق حریری نخست وزیر پیشین لبنان که تقریباً قطعی شده که اعضای حزب الله را به عنوان مظنون یا متهم معرفی خواهد کرد، به نگرانی از تکرار رخدادهای سالهای تیره و خونین جنگ داخلی لبنان دامن زده است.

درباره بحران جاری در لبنان و چشم انداز آینده آن به گفتگو با امین جمیل نشستیم که در اوج جنگ داخلی لبنان در سالهای ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۸ رئیس جمهور لبنان بود. امین جمیل رهبر حزب راستگرای مسیحی کتائب است که محور جنگ داخلی لبنان بود اما با پایان جنگ سلاح را زمین گذاشت و اکنون از ارکان جناح غربگرا و هوادار سعد حریری، موسوم به جناح ۱۴ مارس است.

حزب الله و متحدانش می گویند در دولتی که رئیسش سعد حریری باشد شرکت نمی کنند و از طرف دیگر جناح مقابل، اصرار دارد که فقط سعد حریری نخست وزیر باشد. آیا راه حل میانه ای هست؟

آنچه در لبنان می گذرد، نوعی کودتای خزنده و اقدامات زیرکانه گروهی در لبنان است که برنامه ای برایش تعیین شده و می خواهد با اسلحه و با هر بازی که شده در لبنان چیره باشد.

به یک برنامه اشاره کردید، چه برنامه ای؟

مثلاً می خواهند لبنان را وصل کنند به برنامه هسته ای ایران و تبدیلش کنند به میدان جنگ و تسویه حساب بین محورهای منطقه ای. محوری از این طرف و محور دیگری از آن طرف.

و مرکز این محور، ایران است؟

حزب الله که این معرکه را در لبنان راه انداخته، همپیمانی اش را با سوریه و ایران پنهان نمی کند.

به نظر شما ایران در سرنگون کردن دولت سعد حریری نقش داشت؟

نمی دانم کی نقش داشته و کی نداشته ولی می دانم که حزب الله نمی گذارد نهادهای قانونی و ملی راه خودشان را بروند و امور کشور را پیش ببرند. حزب الله هم آشکارا می گوید که بخشی از نیروهای عربی و منطقه ای مشخصی است.

نمی شود با این محوری که از آن صحبت می کنید تفاهم و همکاری داشت؟ بخصوص با ایران؟ ایران نفوذ مهمی در لبنان دارد. نمی شود ایران نقش سازنده ای در حل بحران لبنان بازی کند؟

ما رابطه مان با ایران عادی است و می خواهیم این رابطه بهتر هم بشود. ایران کشور فعال و بزرگی در خاورمیانه است و به مصلحت لبنان است که رابطه خوبی با ایران داشته باشد. خود من رابطه خوبی با ایران دارم اما واقعیت این است که ما می خواهیم با همه رابطه خوبی داشته باشیم. نه اینکه با یک طرف و علیه طرف دیگری باشیم. می خواهیم از اختلافاتی که بعضی قدرتهای خاورمیانه ای با هم دارند دور باشیم.

Image caption امین جمیل می گوید که حزب الله نمی گذارد نهادهای قانونی و ملی راه خودشان را بروند و امور کشور را پیش ببرند

در مورد نقش آمریکا چی؟ الآن آمریکا دارد آشکارا از نخست وزیری سعد حریری حمایت می کند و حتی سفیر آمریکا اطلاعیه ای منتشر کرده و وزیرانی را که استعفا دادند متهم کرده که به استقلال و حاکمیت ملی لبنان ضربه می زنند. آیا این دخالت نیست؟

چطور می توانیم ناراحت باشیم از اینکه یک کشوری به ثبات لبنان کمک کند و حامی نظام دموکراتیک لبنان باشد؟ چه آمریکا چه فرانسه، چه عربستان سعودی و چه مصر و چه هر کشور دیگری و حتی ایران و سوریه اگر از نهادهای قانونی و رسمی لبنان حمایت کنند و نظام دموکراتیک و لیبرال این کشور را تقویت کنند. خیلی خوش آمدند.

اختلاف بین دو جناح بر سر دادگاه بین المللی رسیدگی به پرونده ترور رفیق حریری خیلی زیاد است. چطور ممکن است که دو طرف بتوانند با هم به توافق برسند؟

چطور می شود اصلاً بر سر دادگاه اختلاف داشت؟ رأی دادگاه مافوق همه احزاب است. علت اصلی واکنش حزب الله هم این است که از حکم دادگاه می ترسد و می خواهد دادگاه را از بنیان براندازد. آنها اصلاً دادگاه نمی خواهند. ما می گوییم خوب به جای این دادگاه، جایگزینی پیشنهاد بدهید تا به حقیقت برسیم و بفهمیم شهدای ما را کی کشت و جلوی این منطق قتل و ترور را بگیریم. جایگزین پیشنهاد بدهید و ما هم حاضریم درباره اش مذاکره کنیم. ولی آنها می خواهند دادگاه بین المللی را حذف کنند و هیچ جایگزینی هم برایش نباشد. اینهایی که به دادگاه بین المللی اعتراض می کنند اعتقادی به دادگاههای داخلی لبنان هم ندارند و چند بار هم جلوی کار دادگاههای لبنانی را گرفته اند.

امکانش هست که لبنان هم شاهد رخدادی شبیه این قیامی بشود که در تونس رخ داد؟

چنین چیزی قبلاً در لبنان اتفاق افتاده و هیچ چیزی هم از این جنب و جوشی که الان در تونس هست کم نداشته. در چهاردهم مارس ۲۰۰۵ تظاهراتی میلیونی داشتیم که روند امور را در لبنان تغییر داد و حکومت را وادار به پذیرش اراده ملت کرد.

بر اساس همین تظاهرات دولت تازه ای تشکیل شد، انتخابات مجلس برگزار شد، رئیس جمهور تازه ای انتخاب شد. جامعه جهانی هم تشویق شد که از دموکراسی در لبنان حمایت کند و قطعنامه های بین المللی در مورد لبنان صادر شد که باعث شد ارتش سوریه از لبنان خارج شود و دادگاه بین المللی تشکیل شود.

بنابر این، انقلاب چهاردهم مارس ۲۰۰۵ در لبنان الگویی شد برای قیامهای ملی برای دموکراسی، آزادی و تشکیل حکومتی که پاسدار حقوق بشر باشد. اینها به دست آمدند و ما داریم تلاش می کنیم که حفظشان کنیم اما گروه دیگری هست که نوستالژی دوران قبل از ۲۰۰۵ را دارد. یعنی دوره ای که سوریه سیطره نظامی بر لبنان داشت، یعنی دوره ترورهای سیاسی. یادمان نرود که شماری از رؤسای جمهور این کشور ترور شدند، مثل برادر من و مثل رنه معوض و همچنین شماری از نخست وزیرها و شخصیتهای سیاسی و روزنامه نگارها. دوران قبل از ۲۰۰۵ دوره زورگویی سیاسی و هرج و مرج بود و نیروهای مسلح خارجی همه جای کشور پراکنده بودند. نه فقط سوریها. فلسطینیها و دیگران هم بودند.

مطالب مرتبط