آیا تظاهرات خیابانی بازهم برای یاران حریری کارساز می شود؟

ناآرامی های لبنان
Image caption شعار 'رأی من کو؟' با الهام گرفتن از تظاهرکنندگان سال گذشته ایران انتخاب شده است

در پی اعلام نام نجیب میقاتی به عنوان نامزد حزب الله و متحدانش برای ریاست دولت آینده لبنان، مناطق سنی نشین این کشور دستخوش نا آرامی شد.

نا آرامی از بعد از ظهر دیروز (دوشنبه) در شهر سنی نشین طرابلس در شمال لبنان آغاز شد که نجیب میقاتی یکی از نمایندگان آن در مجلس است.

گروهی از هواداران سعد حریری در میدان نور (معروف به میدان الله) طرابلس جمع شدند و شعارهایی علیه حزب الله و در حمایت از نخست وزیری سعد حریری سر دادند؛ شیخ ارسلان ملص، یکی از روحانیون شهر در سخنرانی برای تجمع کنندگان، با متهم کردن ایران و حزب الله به تلاش برای تفرقه افکندن میان اهل سنت لبنان، از نجیب میقاتی خواست از نامزدی برای نخست وزیری کناره بگیرد و به حمایت از نخست وزیری سعد حریری بپردازد.

او همچنین مردم طرابلس را دعوت کرد که روز سه شنبه دست به اعتصاب عمومی بزنند و خواهان تعطیلی همه مغازه ها و اماکن تجاری شهر شد.

حرکتهای اعتراض آمیز به دیگر شهرهای سنی نشین لبنان و همچنین محلات سنی نشین بیروت گسترش یافت و شماری از هواداران سعد حریری، جاده های اصلی کشور که بیروت را به طرابلس، دمشق و صیدا متصل می کند و همچنین جاده طرابلس به سوریه را با برافروختن آتش بستند.

در شهر بیروت هم خیابان اصلی که مرکز شهر را به جنوب بیروت متصل می کند، بسته شد.

گزارشهایی حاکی از اینکه برخی از تظاهرکنندگان مسلح بوده اند، پخش شد اما جریان المستقبل که از سنیهای حامی سعد حریری تشکیل شده است با صدور بیانه ای این گزارشها را تکذیب کرد.

حرکتهای اعتراض آمیز در طول شب ادامه یافت و شهردار طرابلس روز سه شنبه را به دلیل بروز احتمالی نا امنی، تعطیل عمومی اعلام کرد، در بیروت هم بسیاری از مدارس در روز سه شنبه تعطیل اعلام شدند.

در بیروت، از ساعت هشت شب عده ای در کنار مقبره رفیق حریری در مرکز شهر تجمع کردند که پلاکاردهایی در اعلام مخالفت با ایران و حزب الله حمل می کردند.

در کنار پلاکاردهایی به زبان انگلیسی با شعارهای "نه به حزب الله" و "نه به پاسداران" چند پلاکارد سبز رنگ به چشم می خورد که روی آنها به انگلیسی نوشته بود "رأی من کو؟"

فردی که یکی از این پلاکاردها را در دست داشت می گفت که این شعار با الهام گرفتن از تظاهرکنندگان سال گذشته ایران انتخاب شده است.

در تجمعات اعتراضی و همچنین گردهماییها و اظهارنظرهای شخصیتهای سیاسی هوادار سعد حریری، موضعگیریهای ضد ایران محور بیانات و شعارها و اظهارنظرهاست و حزب الله متهم می شود که به دنبال پیاده کردن طرح ایران برای سلطه بر لبنان و دیگر مناطق خاورمیانه است.

قرار است امروز (سه شنبه) هم حرکتهای اعتراضی ادامه یابد؛ هواداران سعد حریری سه شنبه را روز "خشم عمومی" نام نهاده و خواهان برگزاری تجمع همه همفکرانشان در کنار مقبره رفیق حریری شده اند، در طرابلس هم برنامه های مشابهی اعلام شده است.

این در حالی است که امروز در لبنان مصادف با اربعین است که شیعیان چهلمین روز سالگرد کشته شدن امام حسین را به سوگ می نشینند.

حزب الله و هوادارانش در مقابل حرکتهای اعتراضی که علیهشان به راه افتاده تاکنون ساکت نشسته و واکنشی نشان نداده اند اما این نگرانی وجود دارد که ادامه این حرکتها در روز اربعین به بروز خشونتهایی بین طرفین و به نا امنی گسترده بینجامد.

امروز قرار است گفتگوهای میشل سلیمان رئیس جمهور لبنان با سران احزاب سیاسی برای تشکیل دولت آینده لبنان ادامه یابد و این در حالی است که احتمال تشکیل دولت وحدت ملی که هر دو جناح از آن سهم داشته باشند منتفی به نظر نمی رسد.

یک جناح می گوید تنها در دولتی شرکت می کند که سعد حریری رئیسش باشد و جناح دیگر اعلام کرده که به هیچ وجه در دولتی به ریاست سعد حریری شرکت نخواهد کرد.

اما حزب الله و متحدانش به نظر می رسد که توانسته اند رأی تعداد کافی نمایندگان مجلس را برای دولتی که به تنهایی و بدون سهیم کردن جناح مقابل تشکیل دهند، کسب کنند و در این صورت، اداره لبنان بکلی از دست جناح هوادار سعد حریری خارج می شود.

برای به هم خوردن این معادله، روند حرکتهای اعتراضی امروز می تواند تعیین کننده باشد و نشان خواهد داد که جناح تحت رهبری سعد حریری تا چه اندازه می تواند هوادارانش را در برپایی تجمعات و راهپیمایی سازماندهی کند و از این نیرو برای تغییر روند امور به سمت خود بهره بگیرد.

پس از ترور رفیق حریری در حدود شش سال پیش، هواداران او با تکیه بر تظاهرات و تجمعات خیابانی بود که توانستند صحنه سیاسی را بکلی و به نفع خود تغییر دهند و تاریخ معاصر لبنان را وارد فصل تازه ای کنند.

این احتمال مطرح است که اگر هواداران سعد حریری در سازماندهی تظاهرات بزرگ و مؤثر ناکام بمانند یا اینکه این شیوه همچون شش سال پیش کارگر نیفتد، برای جلوگیری از اینکه حزب الله و متحدانش بتنهایی دولت تشکیل دهند، نمایندگان جناح سعد حریری دست به استعفای دسته جمعی بزنند و بدین ترتیب مجلس از کار باز ایستد.