صفحه معترضان فیس‌بوک در اعتراض به تحویل "قلمرو تاجیکستان" به چین

Image caption در شبکه اجتماعی Facebook صفحه ویژه "من با تحویل قسمتی از تاجیکستان به چین مخالفم!" تأسیس یافته است

در شبکه‌های اجتماعی اینترنتی و وبلاگهای کاربران تاجیک واکنشهای شدیدالحنی نسبت به تصویب پروتکل تحویل پاره‌ای از "قلمرو تاجیکستان" به چین صورت گرفته است.

در شبکه اجتماعی فیس‌بوک (Facebook) که حدود ده هزار کاربر تاجیکستانی از آن استفاده می‌کنند، صحفه ویژه‌ای با نام "من با تحویل قسمتی از تاجیکستان به چین مخالفم!" تأسیس شده است.

در این صفحه و صفحات انفرادی کاربران این سایت در واکنش به تصویب این پروتکل که روز 11 ژانویه سال جاری با اکثریت کل آرای نمایندگان پارلمان تاجیکستان به تصویب رسید، نظرهای مختلف و غالباً انتقادی درج شده است.

برخی از کاربران اینترنت در صفحات اینترنتی و وبلاگهای خود نیز با ایجاد شعر و یا انتشار اشعار شاعران فارسی‌زبان موضع خود را نسبت به این رویداد ابراز داشته‌اند.

"دیر خبر یافتیم..."

هرچند برخی رسانه‌ها در باره مذاکرات تاجیکستان و چین در باره قسمتی از اراضی مورد بحث دو کشور گزارشهایی پخش کرده بودند، ولی برخی از کاربران فیس‌بوک از آن شکایت می‌کنند که از این قضیه زودتر آگاه نشده و در نتیجه، اقدامی علیه این تصمیم نکرده‌اند.

اما گروهی دیگر بر این باورند که حتی در صورت به بررسی عمومی گذاشتن این موضوع "کسی به رأی مردم توجه نمی‌کرد."

Image caption Facebook حدود 10 هزار کاربر تاجیکستانی دارد

یک کاربر فیس‌بوک با نام "مسدس زرافشانی" می‌نویسد که پس از تصویب این پروتکل نیز "تلویزیون محلی رقص و سرود پخش می‌کند، زندگی زیباست و صدایی همیشه تأکید می‌کند: شکرانه کنید! شکرانه کنید!"

کاربری با نام "مکس" می‌نویسد: "این خبر خیلی اندوهگین است.... اما شاید آنها (پارلمان) راه دیگر نداشتند؟ چون این همسایه خییییییلی ابرقدرت است...."

نفری دیگر با نام "فرهمند" نیز از همسایگان قدرتمند یاد می‌کند و می‌گوید: "از این که دائم مرزهای کشورهای ما را قدرتهای بزرگ تعیین می‌کنند و نه اراده شهروندان، متأثّر می‌شوم. سرزمین ما را طمع همسایگان قدرتمند قطره-قطره آب کرد و برادرهای ما را به ما بیگانه و دور کردند."

"ظریف" نیز در فیس‌بوک نوشته است: "به نظر می‌رسد که در داخل تاجیکستان کمتر آدمان از این رویداد باخبرند که پاره‌ای از زمین این کشور را به چین داده‌اند. نفرانی که می‌دانند، مخالف هم نیستند، چون فکر می‌کنند ما به چینیها قرضدار بودیم، پس باشد..."

چرا همه‌پرسی نشد؟

در صحفه "من با تحویل پاره‌ای از زمین تاجیکستان به چین مخالفم!" اعظم نام کاربر اینترنت خطاب به دیدارگران این صفحه نوشته است: "ما باید بحث را ادامه‌ بدهیم و هرچه بیشتر شهروندان تاجیکستان را به این بحث وارد کنیم. این تصمیم غیرقانونی بود و بدون انجام همه‌پرسی انجام شد. باید بدانند که ما در باره آنها و تصمیم آنها چه فکر داریم. ما به اکپانسیوی (توسعه طلبی) چین "نه!" می‌گوییم."

"آراد"، کاربر که خود را ایرانی خوانده، به این بحث شامل شده و می‌نویسد: "چطور است که اگر بخشی از کشور بخواهد مستقل شود، باید همه‌پرسی انجام بشود، ولی برای جدا شدن بخشی از این کشور کسی همه‌پرسی نمی‌کند و تنها شماری از آدمان برای همه تصمیم می‌گیرند؟ ای کاش، همه‌پرسی می‌شد، این قدر غمگین نمی‌شدم."

Image caption صفحه "من با تحویل بخشی از زمین تاجیکستان به چین مخالفم" حدود 500 عضو دارد

در پاسخ به این نوشته کاربر دیگری می‌نویسد مطمئن است که اگر همه‌پرسی هم برگزار می‌شد، نتیجه‌اش چنان بود که دولت می‌خواهد. "آراد" به این نوشته چنین پاسخ داده است: "پس در تاجیکستان هم رأی مردم را احمدی‌نژاد می‌شمارد؟"

صدای تاجیکان برون‌مرزی

اما "جاویدان" سؤال قانونی یا غیرقانونی بودن تصمیم تحویل زمین به چین را مطرح می‌کند و می‌نویسد: "دوستان حقوقدان، آیا موافق (بر اساس) قانون‌‌گذاری، ما می‌توانیم به دادگاه کنستیتوتسیانی (قانون اساسی) شکایت دسته‌جمعی ارسال کنیم، تا این که این سند را غیرکنستیتوتسیانی بداند؟"

"نصیبه" می‌نویسد که این ادعاها را بیشتر آنهایی می‌کنند که در خارج از تاجیکستان زندگی می‌کنند، زیرا نمی‌ترسند. اما آنهایی که در داخل هستند، می‌ترسند: "از طریق فیس‌بوک ما به جایی نمی‌رسیم، جز این که شاید استفاده از آن را به روی ما ببندند!"

خانمی با نام "گلپایگانی" در این باره شرحی نوشته است: "حسرت به دل دیدار تاجیکستان و تاجیکان ماندیم و حالا که چین تاجیکستان را یغما می‌کند، لابد باید آرزو به گور ببریم..."

با این حال، کاربری با نام "تیمور" ادعا کرده است که هرچند مطالب و نظرهای زیادی در این باره خوانده است، همه‌اش احساسی هستند و کسی از دلیلها نمی‌گوید. او می‌فزاید: "اگر چین به این پاره از زمین دست دراز کرده، پس بی‌دلیل نبوده است و حالا همه چیز به سر جایی خود برگشته است."

اما "داریوش"، کاربر دیگر این صفحه، در پاسخ به این حرفها می‌نویسد: "اگر چنین بود، پس آذربایجان و ارمنستان و گرجستان را هم ایران باید بازپس بگیرد. چون بر مبنای توافقنامه‌های ایران با روسیه در سده 19 مدت اشغال این سرزمینها توسط روسیه 100 سال مقرر شده بود. اما اکنون دولتها و نام کشورها عوض شده است و جغرافیای سیاسی تغییر کرده است. چه گونه است که این موضوع را ما می‌فهمیم، اما بالانشینها به آن توجه ندارند؟"

چکامه‌ها در باره خاک وطن

خبر تحویل بخشی از قلمرو تاجیکستان به چین موجب این شده است که برخی از کاربران وبلاگها و شبکه‌های اینترنتی اجتماعی اعتراض خود را نسبت به این تصمیم توسط شعر ابراز دارند:

بهزاد نوشته است:

چنان کس به گیتی خسرو مباد،

چو باشد دهد کشورش را به باد.

کیومرس می‌فزاید:

Image caption برخیها اعتراض خود را نسبت به این تصمیم توسط شعر ابراز داشته‌اند

زنده بودی سالها، ای سرزمین مردخیز،

دست نامردان چرا امروز خرابتری

چین و ماچین جملگی باجت همی‌داد سالها

این زمان خاکت بگیرند، آه از این بداختری

آراد باز اضافه کرده، که

ز بهر بر و بوم و فرزند خویش،

زن و کودک و خرد و پیوند خویش

همه سر به سر تن به کُشتن دهیم

از آن به که کشور به دشمن دهیم...

مظفر به سبک شعر نو می‌نویسد:

امروز ماتم است!!!

چشم فلک گریست

بر حال زار ملت نااستوار من

ناموس مادرش فروختند به چند درم.

یک عده ناخلف

در منبر وطن

هر یک وجب زمین نیاکان من برفت

بی گفتگو ز دست

ما در فراخ سینه خود دست می‌زنیم

ما آریاییم...

در صفحه‌ای دیگر این شعر را لایق شیرعلی، شاعر فقید، می‌خوانیم:

جان به قربان تو ای میهن خونینکفنم،

بودی بیت‌الشرفم، گشتی بیت‌الحزنم.

دشمنت چار طرف اجنبی و خانگییند،

تن تنها به چه نیرو صف اعدا شکنم؟!

"داریوش" شعر مشهوری از ابوالقاسم لاهوتی، شاعر معروف را که مدت زیادی در تاجیکستان هم زندگی کرده و از سرآمدان شعر نو در این کشور محسوب می‌شود، آورده است. لاهوتی این شعر را قبل از سفر به شوروی در اوایل قرن 20 در ایران نوشته است:

وکیل از خدمت ملت تغافل می‌کند عمداً،

و یا باشد وزیر از مملکت بیزار یا هر دو.

وکیلان و وزیرانند خائن، فاش می‌گویم،

اگر در زیر تیغم یا به رویی دار، یا هر دو!

کاربری با نام "رستم" در پایان این نوشته‌ها آورده است: “داریوش، مصطفی، زلاله، این مصراعها از جمله بهترین ابیات به موردی بودند که خواندم. اگر چه از جهت بدیعی صیقل می‌خواهند، ولی-چیز مهمتر- درد دل میلیونها تاجیک و تاجیکستانی و دوستداران آن، چه پارسی‌زبان و چه غیر آن را، افشا نموده‌اند.”

نفری با نام "محمودجان" نیز می‌فزاید: "من از چنین روشندلان خیلی خرسند هستم که هستند و درد دل این ملت را اقلاً به طریق شعر بیان می‌کنند. از آن خوشحالم که با گذشت قرنها نسلهای آینده ما این مشکلهای ما را می‌خوانند و آگه می‌شوند و از تضادها شاید که خیلی به تأسّف آیند..."

مطالب و شرحهای زیادی بر آنها در وبلاگهای تاجیکی نیز در موضوع معامله اخیر تاجیکستان با چین انتشار یافته‌اند.

برخی از نفران در محافل اینترنتی این سؤال را مطرح کرده‌اند که چرا دولت تاجیکستان به مردم کشورش اطلاع دقیق در باره دلایل چنین تصمیم را نمی‌دهد؟

اما در جلسه پارلمانی اخیر که در آن پروتکل مورد نظر تصویب شد، مقامات دولتی بر این که "موضوع حساس است" تأکید می‌کردند و توصیه کردند که این مسئله تنها در دایره متخصصان مطرح شود.