ایران از "دخالتهای آمریکا در نهضت مردمی تونس" ابراز نگرانی کرد

تظاهرات تونس
Image caption دولت ایران نسبت به حمایت ایالات متحده از قیام مردم تونس هشدار داده است

دولت ایران نسبت به حمایت ایالات متحده از قیام مردم تونس ابراز نگرانی کرده است.

روز چهارشنبه، 6 بهمن (26 ژانویه)، شبکه رادیو و تلویزیون دولتی ایران، متن بیانیه رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه را منتشر کرد که در آن، نسبت به سفر رسمی یک کارمند ارشد وزارت خارجه آمریکا به تونس به منظور ملاقات و گفتگو با مقامات سیاسی آن کشور هشدار داده شده است.

در این بیانیه، که از پایگاه اطلاع رسانی وزارت خارجه جمهوری اسلامی نقل شده، آمده است که این وزارتخانه "با توجه به اظهارات مقامات و سفر دستیار وزیر خارجه آمریکا به تونس، از دخالت های این کشور در نهضت مردمی تونس" نگران است.

سخنگوی وزارت خارجه در بیانیه خود با تاکید بر "لزوم هوشیاری و حفظ وحدت ملی مردم تونس" ابراز امیدواری کرده است که "با برقراری نظامی مردمی و عادلانه در این کشور مبتنی بر باورها و ارزش های اعتقادی، خواسته های ملت مسلمان تونس تحقق یابد."

بیانیه وزارت امور خارجه ایران در واکنش به گزارش مربوط به سفر رسمی جفری فلتمن، دستیار وزیر امور خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک، به تونس صادر شده است.

بر اساس اطلاعیه وزارت خارجه آمریکا، آقای فتلمن روز دو شنبه، 24 ژانویه، وارد تونس شد و سفر او تا روز چهارشنبه ادامه دارد.

قرار است وی در این سفر، ضمن ملاقات با مقامات دولتی، رهبران احزاب و فعالان جامعه مدنی تونس، "حمایت ایالات متحده از مردم تونس" را به آنان ابلاغ کند.

اطلاعیه وزارت خارجه آمریکا مشخص نمی کند که سفر جفری فلتمن به تونس به دعوت کدام شخصیت یا نهاد آن کشور صورت گرفته است.

Image caption احمدی نژاد: مردم تونس در پی برقراری مناسبات و احکام اسلام ناب محمدی هستند

وزارت خارجه آمریکا در این اطلاعیه گفته است که ایالات متحده می کوشد "حامی تحولات دموکراتیک تونس" باشد و اعتقاد دارد که این تحولات صرفا ناشی از اراده مردم تونس است و به ابتکار مردم به جریان افتاده است.

براساس این اطلاعیه، در حالیکه "تونس مسیر خود را به سوی آزادای های بیشتر سیاسی و اجتماعی، برگزاری انتخابات به موقع و معتبر ترسیم می کند و دولت آن کشور به چاره جویی برای نارضایی های سیاسی و اقتصادی منجر به ناآرامی ها می پردازد، دستیار وزیر امور خارجه درباره راه هایی که ایالات متحده می تواند شریکی سازنده برای تونس باشد" با مقامات و شخصیت های تونسی گفتگو می کند.

دولت جورج بوش، رئیس جمهوری سابق آمریکا، تحولات اساسی در کشورهای اسلامی به خصوص استقرار نظام های دموکراتیک را برای توسعه اقتصادی و اجتماعی این کشورها ضروری می دانست و چنین تحولی را بهترین راه برای مقابله با گرایش به تندروی عقیدتی به خصوص اسلامگرایی افراطی و روشی موثر در مبارزه جهانی با تروریسم معرفی می کرد.

این دیدگاه با انتقاد شدید رهبران این کشورها مواجه شد که دموکراسی را با خصوصیات فرهنگی و خواست مردم خود منطبق نمی دانستند.

دولت جدید آمریکا به رهبری باراک اوباما، ضمن حمایت از دموکراسی و رعایت حقوق بشر در نقاط مختلف جهان از جمله در جهان اسلام، تاکید داشته است که اصلاحات سیاسی در این منطقه باید به اراده و ابتکار مردم و براساس شرایط و دیدگاه های فرهنگی آنان تحقق یابد.

تحولات تونس و مواضع ایران

روز 14 ژانویه، پس از چند هفته نا آرامی و تظاهرات اعتراضی علیه دولت زین العابدین بن علی، رئیس جمهوری تونس، نخست وزیر این کشور کناره گیری رئیس جمهوری پس از حدود بیست و چهار سال زمامداری، انتقال قدرت به رئیس جمهوری موقت و تشکیل دولت انتقالی را اعلام کرد و وعده داد که انتخابات آزاد به زودی برگزار خواهد شد.

نا آرامی های تونس از ماه دسامبر سال گذشته و در اعتراض به شرایط دشوار اقتصادی آغاز شد و به زودی به انتقاد از فقدان آزادی های سیاسی و فساد در دستگاه حکومتی انجامید و تظاهرکنندگان خواستار کناره گیری آقای بن علی شدند که در اکتبر سال 2009 در انتخاباتی که نحوه برگزاری آن انتقاداتی را در پی آورد، با اکثریت قابل توجه آرا بار دیگر به پیروزی دست یافت

Image caption حامیان و مخالفان دولت ایران تعبیرهای متفاوتی از دیدار خاتمی و بن علی داشته اند

در پی پی کناره گیری آقای بن علی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران گفت که "برای جمهوری اسلامی، اجرای خواست ملت تونس در بهترین شرایط اهمیت دارد" و به رهبران احزاب و تشکل های سیاسی آن کشور توصیه کرد که "وضعیتی را که به نفع مردم تونس است دنبال کنند."

با اینهمه، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری، در سخنانی در یزد، با اشاره به تحولات تونس گفت: "مردم تونس با شعارهای اسلامی و انسانی، نگاه یگانه پرستی و عدالتخواهی در برابر دیکتاتوری وابسته قیام کردند و در پی عدالت، سرافرازی و برقراری مناسبات و احکام اسلام ناب محمدی هستند."

مقامات و رسانه های جمهوی اسلامی معمولا از دیدگاه های مذهبی - سیاسی خود با عنوان "اسلام ناب محمدی" نام می برند و عقاید مسلمانان مخالف نظرات سیاسی خود را مردود می دانند.

آقای احمدی نژاد ضمن هشدار به کشورهای غربی در این مورد که "حق دخالت در امور داخلی تونس را ندارند" گفت که این کشورها "تصور نکنند با فریبکاری و جنگ تبلیغاتی و روانی می توانند دوباره شرایط قبلی را برقرار و ملت تونس را از حق مسلم خود محروم کنند."

برخی دیگر از شخصیت های طرفدار دولت هم از اسلامی بودن ماهیت قیام مردم تونس سخن گفتند و از جمله آیت الله حسین نوری همدانی، از مراجع تقلید مقیم قم، اظهار داشت: "صدور انقلاب اسلامی، عامل فروپاشی حکومت تونس بود."

Image caption برخی ناظران از ظهور حرکت سیاسی خاصی در منطقه سخن گفته اند

همزمان، گزارشی در چند سایت اینترنتی حامی دولت انتشار یافت که در آن، سفر محمد خاتمی، رئیس جمهوری سابق و از رهبران اصلاح طلب، به تونس و استقبال زین العابدین بن علی از او در سال 2009 ظاهرا به عنوان نشانه ای نزدیک بودن مخالفان دولت به رژیم سابق تونس توصیف می شد.

در مقابل، سایت های مخالف دولت گفتند که آقای خاتمی برای شرکت در اجلاس بین المللی گفتگوی تمدن ها به تونس سفر کرده بود و استقبال رئیس جمهوری و نخست وزیر تونس از وی، که دیگر سمت دولتی نداشت، نشانه اهمیتی بود که مقامات تونسی برای این اجلاس قایل بودند و برگزاری آن را باعث کسب اعتبار برای خود می دانستند.

این سایت ها در عین حال گفتند محمود احمدی نژاد هم در دوره اول و هم دوره دوم ریاست جمهوری خود در صدد نزدیک تر شدن به دولت زین العابدین بن علی بود و در چند مورد از او برای سفر به ایران دعوت کرد که صورت نگرفت.

به گفته این سایت ها، در حالیکه پس از انتشار نتیجه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری، به دلیل انتقاداتی که بر نحوه برگزاری و اعلام پیروزی آقای احمدی نژاد وارد شده بود، بسیاری از سران کشورها از ارسال پیام تبریک برای وی خودداری ورزیدند، زین العابدین بن علی از رهبرانی بود که به سرعت پیروزی مجدد محمود احمدی نژاد را به او تبریک گفت و خواستار روابط نزدیکتر با جمهوری اسلامی شد.

در حالیکه به نظر می رسد دولت های غربی و جمهوری اسلامی دیدگاه های متفاوتی را در مورد علل تحولات اخیر تونس و مسیر آتی آن کشور ابراز می دارند، برخی از ناظران احتمال گسترش این تحولات به دیگر کشورهای منطقه را مطرح کرده و تظاهرات اخیر در مصر را نشانه ای از آغاز روند تغییرات بنیادی، و یا دست کم اصلاحات سیاسی و اقتصادی مهم در خاورمیانه دانسته اند.

آنان قیام مردم تونس را با تحولات موسوم به "انقلاب های مخملین" در برخی کشورهای کمونیستی سابق مقایسه کرده و گفته اند که تحولات تونس می تواند روند تغییرات سیاسی را بر اساس فرهنگ و نگرش سیاسی مردم این منطقه به جریان اندازد.

در مقابل، رهبران کشورهای منطقه این نظر را مردود دانسته و تاکید داشته اند که نظام های حکومتی آنان بر اساس خواست مردم شکل گرفته و از حمایت مردمی برخوردار است.

مطالب مرتبط