سومین شهادت استرا در برابر کمیته تحقیق در باره جنگ عراق

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption "اصلا امکان نداشت بریتانیا در عملیات نظامی علیه عراق مشارکت کند و من فکر می کنم حتی اگر آقای بوش هم تحت فشار توصیه های نامناسب می خواست وارد جنگ با صدام حسین شود، این کار را نمی کرد."

جک استرا، وزیر امور خارجه بریتانیا در دولت تونی بلر، نخست وزیر اسبق این کشور، به "کمیته تحقیق چیلکات در مورد جنگ عراق" گفت تغییر حکومت در عراق هرگز سیاست بریتانیا نبود با این که برخی در داخل دولت وقت، احتمالا می خواستند صدام حسین از قدرت سرنگون شود.

وزیر امور خارجه سابق بریتانیا روز چهارشنبه (2 فوریه)، به کمیته چیلکات گفت که به وضوح به آقای بلر گفته بود که چنین سیاستی، امری غیرقانونی خواهد بود.

آقای استرا گفت اگر صدام حسین، رهبر وقت عراق، بر همکاری موافقت کرده بود و خلع سلاح را آغاز می کرد، او شاید هنوز هم در قدرت بود.

این سومین بار بود که آقای استرا در جلسات تحقیقی کمیته چیلکات حاضر شد. بنا به جدول زمانی در نظر گرفته شده، جلسه روز چهارشنبه آخرین جلسه ای است که به صورت علنی برگزار شد.

گروه تحقیق چیلکات مامور کشف واقعیات در باره تمام جنبه های تصمیم گیری دولت آقای بلر برای پیوستن به ایالات متحده در حمله نظامی سال 2003 به عراق است.

آقای استرا گفت سرنگون کردن صدام حسین هرگز هدف نبوده چون بریتانیا در طی سال 2002 سرگرم رسیدگی به دو موضوع بود یکی این که چگونه معضل عراق را حل کند و دیگر این که با افزایش فشار ناشی از تقاضاهای آمریکا چگونه برخورد کند.

وزیر امور خارجه سابق بریتانیا گفت که با صراحت به آقای بلر گفته بود تغییر رژیم در عراق به عنوان ختم معضل صدام حسین، فکر خوبی نیست چون منطقی نیست و اقدامی آشکارا غیرقانونی است.

او به کمیته چیلکات گفت که می توانستیم بخواهیم و آرزو کنیم که حکومت صدام حسین تغییر کند و تا جایی که روشنی اقدامات از دست نرود، بخواهیم که این موضوع را ترغیب کنیم. اما "این امر نه تنها نمی توانست هدف بریتانیا باشد بلکه همچنین هدف دولت بریتانیا هم نبود."

آقای استرا گفت حرکت به سمت حل معضل صدام حسین در ژانویه سال 2002 آغاز شد. در آن زمان جورج بوش، رئیس جمهوری وقت آمریکا، عراق را در فهرست کشورهایی قرار داد که آن را محور شرارت نام گذاشته بود.

وزیر امور خارجه سابق بریتانیا گفت: "من احساس کردم که با انتشار بیانیه آقای بوش قوانین بازی عوض شده است و ملاحظاتم را در باره اظهارات آقای بوش به تونی بلر ابراز کردم."

آقای استرا گفت با این که نکته های مورد تاکید آقای بلر در باره نحوه مقابله با حکومت عراق با او متفاوت بود هر دو متفق القول بودند که از طریق شورای امنیت سازمان ملل متحد عراق را وادار کنند خواسته جامعه بین المللی را برآورده کند.

آقای استرا گفت معتقد است اگر این اتفاق افتاده بود کلا حمله نظامی به عراق صورت نمی گرفت: "اصلا امکان نداشت بریتانیا در عملیات نظامی علیه عراق مشارکت کند و من فکر می کنم حتی اگر آقای بوش هم تحت فشار توصیه های نامناسب می خواست وارد جنگ با صدام حسین شود، این کار را نمی کرد."

او افزود که در چنین شرایطی (دیگر) چه دلیلی داشت که به عراق حمله کنیم؟"

از زمانی که گوردون براون، نخست وزیر سابق بریتانیا که بعد از آقای بلر دولت کارگری را به دست گرفت، دستور تشکیل کمیته چیلکات را داد و جلسات این کمیته آغاز شد، شمار زیادی از شخصیت های سیاسی عالی رتبه بریتانیا از جمله تونی بلر، به جلسات تحقیقی فراخوانده شده اند تا به تحقیقات کمک و نکات مبهم را روشن کنند.

در جلسه امروز از آقای استرا همچنین سوال شد که آیا او مکاتبات خصوصی میان آقایان بلر و بوش در باره نحوه اقدام علیه حکومت صدام حسین را شخصا دیده است یا نه چون به دلایل امنیت ملی محتوای این نامه ها حتی برای تحقیقات چیلکات نیز علنی نشده است.

او گفت که برخی از مکاتبات آقای بلر را قبل از ارسال و برخی دیگر را بعد از آن که برای آقای بوش فرستاده شده بود، دیده است. او یادآور شد که در باره محتوای این مکاتبات آقای بلر راسا تصمیم گیری می کرد.

کمیته تحقیقی از آقای استرا پرسید که آیا کابینه آقای بلر با دقت موضوع عراق را به بحث و بررسی می گذاشت که آقای استرا گفت از آن جایی که یکی از یادداشت های سال 2002 به روزنامه ها درز کرد آقای بلر تاکید داشت بحث در باره گزینه های نظامی به صورت کاملا سربسته انجام بگیرد.

با این حال او افزود وزرا باید کور و کر و لال بوده باشند که تا پاییز 2002 نفهمیده باشند که اقدام نظامی و برنامه ریزی برای آن در دست تهیه است.

آقای استرا در اولین حضور خود در برابر کمیته تحقیق (ژانویه 2010)، گفته بود که تصمیم گرفتن در باره پیوستن به جنگ عراق یکی از سخت ترین تصمیماتی بوده که او در دوران کار سیاسی اش گرفته است.

مطالب مرتبط