مبارک و سه دهه ریاست جمهوری

حسنی مبارک
Image caption حسنی مبارک سه دهه رهبر مصر بود

حسنی مبارک بعد از ترور انور سادات، به رهبری پرجمعیت ترین کشور دنیای عرب رسید و بعد از حدود سی سال با اعتراض های مردمی از قدرت کنار رفت.

در طول سی سال ریاست جمهوری آقای مبارک بر مصر، به دلیل وضعیت فوق العاده ای که در این کشور برقرار بود، اجتماع بیش از پنج نفر ممنوع بود، اما مردم در ماه ژانویه سال ۲۰۱۱، با الهام از انقلاب تونس، بی توجه به وضعیت فوق العاده و بعد استقرار حکومت نظامی، به خیابان ها آمدند و خواهان برکناری او شدند.

مردم مصر که از فقر، فساد، بیکاری و حکومت استبدادی در این کشور به ستوه آمده بودند، هفته ها دست به اعتراض زدند.

آقای مبارک در یک سخنرانی که اول فوریه از تلویزیون پخش شد، اعلام کرد که در انتخابات ماه سپتامبر نامزد نخواهد شد. اما تقاضای معترضان استعفای او بود و آنها اکنون به خواست خود رسیده اند.

جنگ با اسراییل

محمد حسنی مبارک در چهارم ماه مه سال ۱۹۲۸ در روستای کوچکی در دلتای نیل به دنیا آمد.

با وجود اینکه خانواده او فقیر بود، او توانست به دانشکده افسری برود و در سال ۱۹۴۹ از این دانشگاه فارغ التحصیل شد و یک سال بعد به نیروی هوایی مصر ملحق شد.

در آغاز سال ۱۹۷۳، او به عنوان فرمانده نیروی هوایی مصر و معاون وزیر دفاع در جنگ رمضان (یوم کیپور) با اسرائیل نقشی محوری داشت. در این جنگ، نیروهای مصری در عملیاتی غافلگیرانه به نیروهای اسراییل که بخشی از شبه جزیره سینا را اشغال کرده بودند، حمله کردند.

نقش او در جنگ باعث شد تا دو سال بعد هنگامی که انور سادات، رییس جمهوری وقت مصر برای تعیین معاون خود تحت فشار بود، مبارک را به این سمت برگزیند.

او پس از ترور انور سادات در سال ۱۹۸۱ به ریاست جمهوری رسید.

حق نشر عکس AFP
Image caption بعد از کشته شدن انورسادات، مبارک چهارمین رییس جمهوری مصر شد

اندک بودند کسانی که باور داشتند، این معاون رییس جمهوری که چندان شناخته شده نبود، بتواند سه دهه قدرت را در دست گیرد.

رابطه با آمریکا

با وجود حمایت اندکی که از حسنی مبارک در صحنه بین المللی وجود داشت، او با استفاده از موضوع صلح با اسراییل، که باعث کشته شدن انور سادات شده بود، توانست خود را به عنوان یک سیاستمدار معرفی کند.

او نقش مهمی در پیمان صلح کمپ دیوید داشت که در سال ۱۹۷۹، بین انور سادات و میناخم بگین، نخست وزیر اسراییل، امضا شد. این پیمان باعث شد او رابطه خوبی با آمریکا برقرار کند. کشوری که در سال های بعد میلیاردها دلار به او کمک کرد.

مصر برای غرب یک متحد کلیدی و یک میانجی در مناقشه بین اسراییل و فلسطینی ها بود.

با این حال، این موضع گیری آقای مبارک در قبال روند صلح اسراییل و فلسطینی ها، باعث خشم تندروهای اسلام گرا شده بود. دولت مصر هم استدلال می کرد که شرایط فوق العاده در مصر برای مبارزه با تروریسم ضروری است.

دست کم شش بار به جان آقای مبارک سوء قصد شد. خطرناک ترین سوء قصد در سال ۱۹۹۵ رخ داد، زمانی که او برای شرکت در اجلاس سران کشورهای آفریقایی به اتیوپی رفته بود و در آدیس آبابا، به لیموزین او حمله شد.

اعضای اخوان المسلمین، بزرگترین گروه مخالف او معمولاً زندانی می شدند و در زندان ها شکنجه امری عادی بود.

سرویس های اطلاعاتی در کشور حضوری پررنگ داشت و مردم از این بابت ناراضی بودند.

Image caption حسنی مبارک نقش مهمی در جنگ یوم کیپور ایفا کرد

به همین دلایل گروه های مدافع حقوق بشر همیشه از مصر انتقاد می کردند.

مصر در دوران حکومت آقای مبارک، شاهد دورانی با ثبات بود و توسعه اقتصادی در این کشور نشان می داد که مردم مصر با انحصار قدرت در دست او کنار آمده اند.

اما در سال های اخیر او برای اولین بار هم از سوی آمریکا و هم از داخل کشور، برای ایجاد دمکراسی در کشور تحت فشار قرار گرفت.

بعد از چند هفته اعتراض مردمی و حتی باوجود دادن چند امتیاز سیاسی، بی توجهی بیشتر به این فشار غیر ممکن بود.

تا پنحشنبه، دهم فوریه، گزارش هایی مبنی بر قریب الوقوع بودن استعفای او در مصر و سراسر جهان منتشر شد. آقای مبارک پنجشنبه شب یک بار دیگر در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد تا برگزاری انتخابات در ماه سپتامبر استعفا نخواهد داد.

اما کمتر از ۲۴ ساعت بعد آقای مبارک، که حرف هایش معترضین را خشمگین کرده بود، به همراه خانواده اش قاهره را ترک کرد. ساعاتی بعد، عمر سلیمان، معاون او که تازه به این سمت منصوب شده بود، به تلویزیون برگشت و اعلام کرد که آقای مبارک از سمت خود استعفا داده است.

این خبر، معترضینی را که در قاهره، اسکندریه و شهرهای دیگر به خیابان ها آمده بودند، غرق در شادی کرد.

مطالب مرتبط