وضعیت دسترسی به اینترنت در تاجیکستان

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای سمیان اف معتقد است که شمار کاربران اینترنت در تاجیکستان زیر یک میلیون نفر است

تحولات اخیر در تعدادی از کشورهای عربی باعث شده است تا رسانه‌ها، سازمانها و حتی دولت‌ها بر اهمیت اینترنت و به خصوص، دسترسی مردم به شبکه‌های اجتماعی توجه بیشتری کنند.

به گفته تحلیلگران، مردم تونس و مصر به هنگام تظاهرات و انقلاب در کشورشان تا حد زیادی اعتراضات و تظاهرات خود را توسط شبکه‌های اینترنتی هماهنگ کرده‌اند.

سرعت افزاینده گسترش اینترنت در کشورهای در حال توسعه از جمله در تاجیکستان نیز محسوس است. اما آماری که در این زمینه از سوی منابع مختلف ارائه می‌شود، متناقض است.

آمار متناقض

امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، در یکی از سخنرانیهایش در اواسط سال گذشته گفته بود که شماره کاربران اینترنت در این کشور به بیش از یک و نیم میلیون نفر رسیده است.

پس از این، وزارت نقلیات و ارتباطات اعلام کرد که تعداد کاربران اینترنت، حدود 850 هزار است. ولی اخیراً این وزارت رقم این کاربران در تاجیکستان را بیش از 900 هزار خوانده است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption کرینه، کارمند شرکت "MLT" در تاجیکستان می‌گوید که وی همه‌روزه دهها نفر را به اینترنت وصل می‌کند

از سوی دیگر، وزارت خارجه آمریکا برای توسعه اینترنت و گسترش دسترسی مردم به اینترنت در کشورهای در حال توسعه و دارای رژیمهای دیکتاتوری 25 میلیون دلار اختصاص داده است.

الکسی سمیان اف، مدیر عامل شرکت "MLT" در تاجیکستان، می‌گوید، کسی آمار دقیقی را در باره کاربران اینترنت در این کشور نمی‌تواند بگوید.

اما وی معتقد است که شمار کاربران اینترنت در این کشور دارای جمعیت بیش از هفت میلیون نفر، هنوز زیر یک میلیون نفر است.

وی می‌گوید: "به عقیده من، تعداد کاربران اینترنت در تاجیکستان امروز از یک میلیون فراتر نرفته است. تعداد آنها چیزی بین 600 تا 900 هزار نفر است. ولی مسلم این است که تعدادشان بسرعت بالا می‌رود. زیرا تعداد کاربران اینترنت و میزان ترافیک اینترنتی ما هر ماه دهها درصد افزایش پیدا می‌کند."

نرخ گران

برای استفاده از اینترنت ساکنان تاجیکستان باید چیزی حدود 30 دلار در ماه پرداخت کنند. در کشوری که معاش متوسط در آن 40 دلار است، پرداخت 30 دلار برای استفاده از اینترنت برای بسیاری محال به نظر می‌رسد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption هیات مراد تازه به اینترنت پیوست شده است و از این طریق با رهبر (استاد راهنمای) رساله دکتریش تماس می‌گیرد

اما کرینه عسکراوا که در یکی از نقاط فروش مودم‌های اینترنتی کار می‌کند، می‌گوید که وی هر روز در اداره‌اش دهها نفر را به شبکه اینترنتی وصل می‌کند.

خانم عسکراوا می‌گوید: "شرکت ما برای پیوستن به اینترنت نرخنامه‌های مختلفی دارد. مثلاً، جوانان و دانشجویان ترجیح می‌دهند ارزانترین تعرفه، یعنی 15 دلار در ماه را، انتخاب کنند. به عوض این قدر پول، آنها می‌توانند فقط در ساعات معین روز با مقدار معینی از کیلوبایت، از اینترنت استفاده کنند."

هیات مراد شریف اف، استاد یکی از دانشگاههای شهر دوشنبه است. وی مودم خریداری کرده تا که به اینترنت وصل شود. او می‌گوید هرچند اینترنت ارزان نیست، اما به کار او خیلی کمک می‌کند.

وی گفت: "من حالا رساله علمی می‌نویسم و رهبر (استاد راهنما) رساله من در مسکو است. اینترنت چیز خوبی است. من می‌توانم نوشته هایم را به او از این طریق ارسال کنم و او نیز به من از این طریق پاسخ نویسد که هم وقت و هم پول را صرفه‌جویی می‌کند. عموماً امکانات و تأثیر خوب اینترنت در زندگی جهان امروز بی‌اندازه زیاد است."

حالا در برخی از اماکن عمومی در شهر دوشنبه، یعنی قهوه‌خانه‌ها و یا حتی فرودگاه شهر، ساکنان می‌توانند لپ تاپ (کامپیوتر همراه) خود را به اینترنت وصل کنند.

"به جای کتابخوانه"

در یک سال اخیر واژه خارجی وای-فای (Wi-Fi)، به معنی وصل بی‌سیم به اینترنت، از اصطلاحات معمول در میان ساکنان شهر دوشنبه شده است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption بنفشه آموزگار زبان فرانسویست و می‌گوید از اینترنت تقریباً مثل کتابخانه استفاده می‌کند

به خصوص، جوانان می‌دانند که در جایی که وای-فای نوشته شده، آنها می‌توانند لپ تاپ‌های خود را بیاورند و به اینترنت بی‌سیم وصل شوند.

بنفشه همه‌روزه برای استفاده از اینترنت بی‌سیم به قهوه‌خانه "سگفردا" می‌آید. وی می‌گوید هرچند قیمت قهوه در این قهوه‌خانه گرانتر از جای دیگر است، اما شکایت نمی‌کند، زیرا اینجا می‌تواند از اینترنت بی‌پول استفاده کند.

وی استاد زبان فرانسوی در یک دانشکده نظامی است و اینترنت برایش منبع مفیدی برای پیدا کردن و دسترسی به ادبیات مربوط به تعلیم زبان خارجی است.

وی می‌گوید: "اینترنت برایم تقریباً جای کتابخانه را گرفته است."

تاجیکستان در سال 2007 نخستین کشور در میان کشورهای مستقل همسود بود که سیستم نسل سوم یا 3G را راه‌اندازی کرد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ساکنان دوشنبه در اماکن عمومی که نوشته Wi-Fi در آنجا هست، می‌توانند توسط لپ تاپ‌های خود به اینترنت بی‌سیم وصل شوند

اخیراً شرکت "MLT" در دوشنبه استفاده آزمایشی از سیستم نسل چهارم یا 4G را به نمایش گذاشت که تا حالا چنین آزمایشهایی فقط در روسیه و ازبکستان برگزار شده‌اند.

ویژگی این سیستم سرعت بمراتب بالاتر اینترنت است. معلوم نیست که این سیستم چه زمانی به بازار تاجیکستان وارد می‌شود. تا حال این سیستم تنها در چهار کشور پیشرفته دنیا، یعنی سوئد، آمریکا، نوروژ و ژاپن راه‌اندازی شده است.