راه دراز نپال تا صلح

حق نشر عکس 1
Image caption بيش از ۱۹هزار از جنگ‌جويان مائوئيست سابق در آلونك‌هاى پراكنده در سراسر كشور باقى مانده‌اند

هدف ماموريت نمایندگی سازمان ملل در نپال که اخیرا پایان یافت، نظارت بر فرآيند صلح در اين كشور بود.

دلیل خاتمه یافتن ماموریت نمایندگی سازمان ملل، این بود که احزاب سياسى نپال نتوانستند بر سر تمدید ماموریت این نیروها به توافقی دست پیدا کنند.

با تفاهم دولت و مائوئيست‌ها، هر دو طرف بر آن شدند كه به وظايف نظارتى نیروهای سازمان ملل خاتمه دهند.

با اين وجود، هنوز در مورد اين كه جريان صلح در این کشور چگونه ادامه خواهد يافت، ترديدهایی وجود دارد.

يونمين (Unmin) يا "نمایندگی سازمان ملل در نپال " که در سال ۲۰۰۷ شکل گرفت، طبق معاهده صلح، موظف به نظارت بر تسليحات و پرسنل ارتش شورشیان مائوئيست و نيز ارتش نپال شد.

طبق این معاهده صلح، به ۱۰ سال منازعه بين مائوئيست‌ها و دولت پايان داده شد.

اين قرارداد صلح، همچنين به برگزارى انتخابات برای مجلس موسسان در سال ۲۰۰۸ كمك كرد، ‌انتخاباتى كه اگر چه در آن مائوئيست‌ها اكثر كرسى‌ها را از آن خود كردند، با اين وجود نتوانستند به اكثريت قاطع و بلامنازع دست یابند.

حق نشر عکس AP
Image caption يونمين (Unmin) يا "نمایندگی سازمان ملل در نپال" در سال ۲۰۰۷ شکل گرفت

اما به‌رغم تمام اين موفقيت‌ها، نپال راه درازى را تا به سرانجام رساندن فرآيند صلح و نوشتن يك قانون اساسى جديد و دموكراتيك پيش رو دارد.

کارن لاندگرن، نماینده ویژه سابق دبیرکل سازمان ملل در نپال مى‌گويد: ‌"اعتقاد دارم كه ما مى‌توانستيم کار بیشتری را انجام دهیم. اين امرى فرساينده است كه بر کاری نظارت کنید بدون اين كه بتوانيد در فرآيند تصميم گيرى، موثر واقع شويد."

بسياری از مفاد موافقت‌نامه صلح همه جانبه سال ۲۰۰۶ هنوز به اجرا در نيامده ‌است.

ارتش نپال هنوز سازماندهی نشده و بيش از ۱۹ هزار تن از شورشيان مائوئيست سابق همچنان در آلونك‌های خود در سراسر كشور پراكنده‌اند، اين در حالى است كه سلاح های آنها تحت نظارت سازمان ملل قرار گرفته است.

مذاكره بر سر اين كه این افراد، به نيروهاى امنيتى كشور بپيوندند يا اين كه زندگى غير نظامى را از سر بگيرند به علت بی اعتمادی میان مائوئيست‌ها و ائتلاف حزب کنگره و حزب كمونيست نپال متوقف شده است.

فرآيند صلح نپال از زمان سقوط دولت ائتلافی ‌با بن‌بست رو به رو شده است.

شكاف‌هاى سياسى

مائوئيست‌ها خواهان آن بودند که نیروهای سازمان ملل در كشور باقى بمانند.

حق نشر عکس AFP
Image caption مائوئيست‌ها خواهان آن بودند که نیروهای سازمان ملل در كشور باقى بمانند

بابورام بهاتاراى، معاون رهبر حزب مائوئيست نپال مى‌گويد: "نمایندگی سازمان ملل در نپال هردو طرف را از نظر روانى ملزم می كرد كه فرآيند صلح را مخدوش نسازند. بدون اين الزام به دردسر خواهيم افتاد." اما حزب كنگره و اتحاد احزاب "كمونيست‌هاى متحد" و "متحدان ماركسيست لنينيست" ‌با ماندن نيروهاى سازمان ملل موافق نبودند.

بعضى از اعضاى اين احزاب بر اين باورند كه ماموران سازمان ملل بيش از حد به مائوئيست‌ها نزديك هستند و از اين كه اين نيروها، شورشيان سابق و نيروهاى امنيتى نپال را به يك شكل می بینند، رنجيده‌اند.

اين نكته توسط هند، بزرگترين و قدرتمند‌ترين همسايه نپال در جنوب اين كشور نيز پشتيبانى مى‌شود.

هند كه خود با شورشيان مائوئیست در داخل مرزهاى خود درگير ‌است، نقشى كليدى را در دور نگاه داشتن مائوئيست‌ها از گردونه قدرت ايفا كرده است.

"روابط ويژه"

دست‌هايى پشت صحنه وجود داشت كه اعضاى شوراى امنيت سازمان ملل را متقاعد كرد كه ادامه حضور ماموران سازمان ملل در نپال فرآيند صلح را كند می کند.

سى‌كى لعل، ‌تحليلگر سياسى مى‌گويد: "به عقيده هند، ‌حضور هر گونه نيروى خارجى در داخل مرزهاى نپال، برترى و نفوذ اين كشور را در نپال به چالش می کشد. اين به اين خاطر است كه هند موافقت‌نامه صلح و دوستى سال ۱۹۵۰ اين دوكشور را به نوعى "دوستى ويژه" تعبير مى کند و بر اين باور است كه هند در مورد تعيين سياست‌هاى خارجى نپال واجد حقوق خاصى است."

با خروج نيروهاى سازمان ملل از اين كشور، ‌هند بر حفظ روابط نزديك با نپال تاكيد كرد.

قرار است كه قانون اساسى جديد نپال تا ۲۸ ماه مه نوشته شود، ‌با اين حال بعيد به نظر مى‌رسد كه تا آن زمان، قانون اساسى جديد تهيه شود.

اما خانم لاندگرن مى‌گويد كه بر اين باور است كه توفيقات بدست آمده در طى چهار سال گذشته روند معكوس نخواهند يافت.

او مى‌گويد: ‌"زمان آن رسيده كه نپالى‌ها پاشنه‌ها را ور بكشند، ‌زيرا زمان باقى‌مانده بسيار كوتاه است."