انقلاب مصر، بحران گاز اسرائیل و ادعای لبنان

حق نشر عکس Reuters
Image caption در هفته‌های اخیر، اسرائیل از مصر خواست تا برای محافظت از خط لوله انتقال گاز، نیروهای بیشتری را به صحرای سینا اعزام کند

در گرماگرم تظاهرات مخالفان حسنی مبارک، رئیس جمعور مخلوع مصر، خط لوله انتقال گاز مصر به اسرائیل نیز توسط پیکارجویان نا‌شناس منفجر شد و نگرانی عظیمی را در اسرائیل ایجاد کرد.

بر اساس معاهده صلح کمپ دیوید، مصر متعهد شده بود که تعداد نیروهای نظامی‌اش در صحرای سینا از ۸۰۰ نفر فرا‌تر نرود اما در هفته‌های اخیر، اسرائیل از مصر خواست تا برای محافظت از خط لوله انتقال گاز، نیروهای بیشتری را به صحرای سینا اعزام کند.

از گلدا مئیر، نخست وزیر اسرائیل در دهه هفتاد میلادی نقل شده که گفته است: «موسی بنی اسرائیل را ۴۰ سال در صحرای سینا کوچ داد و ‌‌نهایت به تنها نقطه‌ای از خاورمیانه آورد که حتی یک قطره نفت ندارد.»

اما امروز - این جمله قصار دیگر صدق نمی‌کند.

تنها دو روز قبل از آغاز سال نو میلادی، شرکت نفتی آمریکایی نوبل از کشف ۱۶ تریلیون متر مکعب گاز طبیعی در میدان گازی لویاتان خبر داد، ظرفیتی که می‌تواند نیاز اسرائیل به گاز طبیعی را برای یک قرن تامین کند.

شاخص انرژی در بورس اوراق بهادار تل آویو ناگهان سال گذشته هزار و هفتصد درصد ترقی کرد. ظرف ماههای اخیر، یک چهارم کل فعالیت بورس تل آویو که معمولا ً در بخش مسکن فعال است، به خرید و فروش سهام بخش انرژی اختصاص یافته است.

این داغی بازار سهام، دولت اسرائیل را به فکر افزایش تعرفه‌های مالیاتی بخش انرژی انداخت، تعرفه‌هایی که از دهه پنجاه - ثابت مانده بودند.

در نوامبر سال ۲۰۱۰ یک کمیته کار‌شناسی دولتی توصیه کرد که معافیتهای مالیاتی شرکتهای نفت و گاز حذف شود و مالیات بر درآمد این شرکت‌ها بین ۲۰ تا ۶۰ در صد افزایش یابد.

دولت اسرائیل سریعا ً پیشنهادات این کمیته موسوم به "شیشینسکی" را به عنوان سیاست جدید مالیاتی خود تعیین کرد، اما پیش از اجرایی شدن، این رژیم مالیاتی جدید باید به تصویب کنست یا پارلمان اسرائیل برسد.

اما مدیران شرکت نوبل به سادگی زیر بار این مالیات جدید نخواهند رفت.

یورام توربوویتز، مدیر کل گروه شرکتهای نفت و گاز Delek در گفت‌وگویی اختصاصی با بی‌بی سی فارسی گفت: "ما میلیارد‌ها شـِکــِل در همه فعالیت‌هایمان در بخش نیرو سرمایه گذاری کرده ائیم. در اسرائیل در مجموع ۵۳۰ حلقه چاه اکتشافی بدون رسیدن به هیچ مخزنی حفر شد که سهمی از آن توسط شرکت ما انجام شد. تمام هزینه آن حفاری‌ها هدر رفت. حالا که ما به گاز رسیده‌ایم، ما با خطر افزایش عظیم مالیات مواجه شده ائیم و می‌خواهند این نظام را عطف به ماسبق به اجرا بگذارند. این منصفانه نیست و سرمایه گذاران را آزرده می‌کند."

اما طرفداران این نظام مالیاتی جدید آنرا مشابه نظامهای مالیاتی کشورهای غربی و مورد تایید صندوق جهانی پول توصیف می‌کنند.

اومر مواو، استاد اقتصاد دانشگاه عبری بیت المقدس در اینباره به بی بی سی گفت: "در قراردادی که هنگام اخذ مجوز حفاری امضا کرده‌اند قید شده است که دولت اسرائیل می‌تواند مالیات را افزایش دهد، و آنها این موضوع را از پیش می‌دانستند و باید هم می‌دانستند چون (این بند از قرار داد) اعلام می‌شود. اگر آن‌ها به جاهای دیگر دنیا نگاه کنند، می‌بینند که تمام کشورهایی که ذخایر عظیم نفتی یا گازی کشف کرده‌اند، سهم دولت از درآمد را افزایش داده‌اند.»

امواج ناشی از کشف گاز در آبهای اسرائیل به کشورهای منطقه نیز رسیده است. لبنان اولین کشوری است که نسبت به همین میدان گازی ادعای شراکت کرده است. علی شامی، وزیر خارجه لبان با ارسال نامه‌ای به دبیر کل سازمان ملل متحد نسبت به آنچه که وی «استثمار منابع انرژی لبنان توسط اسرائیل» خوانده – اعتراض کرده است.

ربیع یاغی، کار‌شناس نفت و گاز در لبنان در این خصوص با بی‌بی سی فارسی گفت: "هر میدانی که در مجاورت مرز ما توسط اسرائیل کشف شود، بخشی از آن قطعا ً در لبنان واقع شده است. این سکوی گازی برای آنها میلیارد‌ها دلار هزینه برده، و نمی‌شود از آن صد در صد محافظت کرد. پس از آن زاویه من مطمئنم که ما می‌توانیم حقوق خودمان را اعمال و حفظ کنیم."

اوزی لنداو، وزیر امور زیربنایی اسرائیل ادعای لبنان را تکذیب کرده و هشدار داده که اسرائیل برای دفاع از منابع معدنی خود، در توسل به زور تردید نخواهد کرد.

مطالعات اولیه ارزش نقدی میدان کازی لویاتان را حدود ۹۰ میلیارد دلار برآورد می‌کنند، اما برای ارزیابی دقیق میزان گاز قابل استخراج از این میدان، به مطالعات بیشتری نیاز است.

مطالب مرتبط