برنامه تفریحی تاجیکی: 25 فوریه

درود به علاقه‌مندان برنامه تفریحی تاجیکی.

محتوای برنامه این هفته از این قرار است:

حق نشر عکس BBC World Service

امیر‌الدین کبیر می‌گوید جنگ در تاجیکستان او را به قرقیزستان برده بود و نزاعهای داخلی قرقیزستان او را دوباره به وطن آورده است؛

حق نشر عکس BBC World Service

شبکه تلویزیونی “یاشلر” ازبکستان راک و رپ را "موسیقیهای شیطانی" خوانده است؛

حق نشر عکس BBC World Service

“سفیدارک”، تنها محل اسکی سواری یا لیژه‌رانی در تاجیکستان، در چه وضع است؟

“موسیقیهای شیطانی”

“یاشلر”، یکی از تلویزیونهای دولتی ازبکستان که برای جوانان برنامه‌های موسیقی و سرگرمی تهیه می‌کند، موسیقیهای سبک راک و رپ را “موسیقیهای شیطانی” عنوان کرده است.

از طریق این شبکه اخیراً فیلم مستندی با نام “جوانان و آفت” به نمایش گذاشته شد که در آن موسیقی راک و رپ "ابر تاریکی بالای سر جوانان ازبک” عنوان شده است.

حق نشر عکس BBC World Service

در این برنامه با همکارم مردان محمد صحبتی داشتم که این موضوع را دنبال کرده و با تعدادی از موسیقیدانهای تاجیک نیز در این باره صحبت کرده است.

همکارم مردان می‌گوید اوضاع سیاسی و فرهنگی یک کشور در منطقه برای کشورهای دیگر بی‌تأثیر نمی‌ماند، از این رو، خواستیم نظر موسیقی‌شناسان تاجیک را در این باره داشته باشیم.

حق نشر عکس BBC World Service

فرقت سعید، سراینده ترانه‌های سنتی و رهبر دسته مقام‌سرایان کمیته رادیو و تلویزیون تاجیکستان، می‌گوید که از موسیقی راک و رپ خوشش نمی‌آید.

آقای سعید می‌گوید: "سرایندگان رپ در تاجیکستان عمدتا جوانانی هستند که بیشتر متنهای سرودهایشان از "‌سخنهای خیابانی و دشنام" عبارت است.

او گفت که در کتاب “یاداشتها” صدرالدین عینی، نویسنده معروف، راک برگرفته از واژه‌ای هندی به معنی “موسیقی” عنوان شده است که این ژانر در موسیقی سنتی تاجیکستان رایج بوده است.

حق نشر عکس BBC World Service

اما به اعتقاد وی، راک غربی برای فرهنگ ملی تاجیکان بیگانه بوده و آن "برای تربیت روانی مردم تاجیکستان سازگار نیست."

اما عالم شیرین اف، رهبر گروه “پریم”، گفت: “اگر از نگاه انتقادی به موسیقی نظر ‌افکنیم، می‌توان هر نوع موسیقی را "موسیقی شیطانی" نامید. هر یک شخص به حد معرفتناکی خود و آگه بودنش از جهان موسیقی به آن بهاگذاری می‌کند."

حق نشر عکس BBC World Service

عالم می‌گوید که با دو سه آوازخوان خیابانی که شاید سواد ندارند و موسیقیهای رپ و راک را در سطح پایین اجرا می‌کنند، نمی‌توان در مجموع، این نوع موسیقی را زیر سؤال برد و آن را ممنوع کرد.

وی افزود: "بعضیها می‌گویند این موسیقی برای فرهنگ ما بیگانه است و آن مال ما نیست. من فکر می‌کنم، با محدود کردن ما چیزی به دست نمی‌آریم، بهتر است جوانان را باید رهبری کرد، زیرا فرهنگ قالب مشخصی ندارد که هرچه بیرون از قالب باشد، ناممکن است و هرچه در قالب باشد، ممکن بوده باشد."

حق نشر عکس BBC World Service

همچنین، عالم شیرین اف تأکید کرد که در بیشتر اوقات موسیقیدانهای کهنسال با آهنگهای رپ و راک مخالفند و آنها ژانرهای تازه و مدرن موسیقی را دیدن نمی‌خواهند.

به ‌اندیشه او، در یک کشور دموکراتیک باید همه نوعهای موسیقی وجود داشته و هر فردی باید از امکان انتخاب آزادانه برخوردار باشد و به موسیقی پسندیده خود گوش دهد.

اسکی ‌رانی در "سفیدارک"

می‌گویند که زمان شوروی محل اسکی سواری “سفیدارک” امکانات و شرایط اسکی سواری بهتری داشته است.

حق نشر عکس BBC World Service

اما صرف نظر از دشواری راه تا محل “سفیدارک” که 57 کیلومتر دورتر از شهر دوشنبه، در دره زیبامنظر تکاب واقع است، باز هم علاقه‌مندان این نوع ورزش به این محل می‌آیند و ساعاتی چند اسکی سواری می‌کنند.

حق نشر عکس BBC World Service

عزت‌الله و شیرعلی، دو جوان که از شهر دوشنبه برای اسکی سواری به “سفیدارک” آمده‌اند، می‌گویند که از آغاز زمستان امسال بار سوم است که اینجا می‌آیند.

عزت‌الله گفت: "ما هر هفته روزهای شنبه و یکشنبه این جا می‌آییم، اگر مهمانخانه‌ای اینجا می‌بود که می‌توانستیم روز شنبه آمده، بیگاه روز یکشنبه برگردیم، خیلی عالی می‌بود."

حق نشر عکس BBC World Service

به گفته هم‌صحبتانم، بعضاً تعداد خواهشمندان اسکی سواری خیلی زیاد است و اسکیهای کرایه ای خیلی کم هستند و در این حالت باید زیاد منتظر شد، تا کسی اسکیها را سپارد و دیگری آنها را بگیرد.

حق نشر عکس BBC World Service

“سفیدارک” در گذشته دو خط طناب برقی داشته است که اسکی سواران را به بلندی تپه می‌برداشت.

حق نشر عکس BBC World Service

اما حالا تنها یکتا از این طنابهای برقی فعالیت می‌کند که آن هم زود-زود از کار می‌ماند. کمبود برق در این محل از مشکلات دیگریست که هم صحبتان دیگرم بر آن اشاره ‌کردند. این جا هفته‌ای تنها دو روز، شنبه و یکشنبه، نیروی برق برای گردش طنابها تأمین است.

حق نشر عکس BBC World Service

الهام با دوستانش روزهای تعطیل به "سفیدارک" می‌آید. وی می‌گوید: “می خواستم هر دو “funicular” (طناب) کار کنند، و بگذار برای آنهایی که تازه اسکی سواری را می‌آموزند، میدان اسکی‌بازی دیگری ساخته شود، تا که ورزشکاران حرفه‌ای امکان مشق داشته باشند."

حق نشر عکس BBC World Service

مشکل دیگری که هم‌صحبتانم بر آن اشاره ‌کردند، دشواری راه دوشنبه-سفیدارک و گرانی نرخ راه‌کرا است که برای رفت و برگشت از یک آدم در روزهای تعطیل راننده‌ها از 25 تا 30 سامانی طلب می‌کنند که معادل 5-7 دلار آمریکایست.

از بشکیک تا دوشنبه

امیر‌الدین کبیر، هنرمند شایسته تاجیکستان، به خاطر امنیت فرزندانش در زمان جنگ شهروندی (داخلی) سالهای 90 این کشور را ترک کرده و مقیم قرقیزستان شده بود.

حق نشر عکس BBC World Service

اگر چه در قرقیزستان همنشین رئیس جمهور سابق این کشور و در میان جمعیت تاجیکان “صدر‌نشین” بود، ولی مجبور شد در پی زد و خوردهای اخیر در قرقیزستان باز دوباره با فرزندانش به وطن برگردد.

امیر‌الدین کبیر می‌گوید که بعد 17سال به تاجیکستان آمد و از حاجی اسماعیل پیرمحمدزاده تار آدینه هاشم را که کهنه و در وضع خرابی بود، تحفه گرفت.

حق نشر عکس BBC World Service

در صحبت با همکارم آرزو، آقای کبیر گفته است که در قرقیزستان از احترام و اعتبار زیادی برخوردار بوده است و حتی با منصبداران و رئیس جمهور سابق عسکر آقایف همنشین بوده است. وی در میان قرقیز زبانها نیز شنونده‌های زیادی داشته است.

حق نشر عکس BBC World Service

وی می‌گوید که اکنون زندگی‌اش در تاجیکستان خوب است. او در ناحیه باختر زندگی می‌کند و مشغول کارهای ایجادی بوده است. حالا او برای اجرای برنامه کنسرتی در آستانه نوروز آمادگی می‌بیند.

حق نشر عکس BBC World Service

امیر‌الدین گفت که در یکی از برنامه‌ها تار فلک‌سرای مشهور آدینه هاشم را از روحانی شناخته حاجی اسماعیل پیر‌محمدزاده هدیه گرفته و بعد ترمیم و بازسازی آهنگهایش را با این تار اجرا می‌کند.

لطفاً، نظرات و پیشنهادهای خود را در باره برنامه به آدرس الکترونی ما zevarshoh@bbc.tj یا bbc_dushanbe@yahoo.com فرستید.

تا هفته بعدی پدروووووووود!