خسارات شدید در پی زلزله و سونامی عظیم در ژاپن

حق نشر عکس AP
Image caption تصاویری از هجوم سونامی به سواحل شمال شرق هونشو، جزیره اصلی ژاپن

وقوع زمین لرزه ای به بزرگی هشت و نه دهم در مقیاس ریشتر در نزدیکی سواحل شمال شرق ژاپن باعث بروز سونامی شده و مرگ دست کم شصت نفر تاکنون تائید شده است. کار چند نیروگاه اتمی متوقف شده و موارد متعدد آتش سوزی های بزرگ اتفاق افتاده است.

روز جمعه، 20 اسفند (11 مارس)، زمین لرزه ای به بزرگی 8.9 در مقیاس ریشتر در نزدیکی سواحل شمال شرق ژاپن در اقیانوس آرام روی داد و ساعاتی بعد، رسانه های ژاپنی گزارش هایی را از وقوع سونامی در منطقه منتشر کردند.

زمان وقوع زمین لرزه ساعت دو و چهل و شش دقیقه بعد از ظهر به وقت محلی (پنج و چهل و شش دقیقه بامداد به وقت گرینویچ) و کانون آن نقطه ای واقع در حدود چهارصد کیلومتری شمال شرق توکیو و در عمق حدود ده کیلومتری بستر اقیانوس گزارش شده است.

مرگ بیش از نود نفر تا کنون تائید شده است و دهها نفر مفقودالاثر هستند و آمارها رو به افزایش است. ابعاد خسارت به راه های ارتباطی و شبکه های حمل و نقل تا اندازه ای است که ارزیابی کامل وضعیت و شمار تلفات دشوار است.

پلیس توکیو اعلام کرده است که علاوه بر آمار کشته شدگان اعلام شده، بیش از دویست جسد شناور در آب، در سواحل سونامی زده شمالشرق ژاپن دیده شده است.

حق نشر عکس BBC World Service

گزارش شده است که یک کشتی حامل صد نفر با موج های عظیم سونامی از مسیر خود خارج شده و از سرنوشت آن خبری در دست نیست.

پس از آن که سیستم خنک کننده تاسیسات هسته ای فوکوشیما دائیچی از کار افتاد مقامات آن را تعطیل کرده و به دو هزار سکنه منطقه گفتند این مکان را ترک کنند.

گزارش ها حاکی است که مسئولان راه آهن ژاپن پس از سرشمار قطارها متوجه شده اند که محل یک قطار مشخص نیست و کسی نمی داند چه بر سر آن آمده است.

دولت ژاپن از نیروهای نظامی آمریکا مستقر در این کشور خواسته است به عملیات نجات و امدادرسانی کمک کنند.

از زمانی که وقوع زمین لرزه در ژاپن ثبت می شده است تا کنون زمین لرزه ای به این قدرت رخ نداده بود.

در پی وقوع زمین لرزه روز جمعه هشدار وقوع سونامی با امواجی به ارتفاع ده متر در مناطق ساحلی ژاپن، فیلیپین، هاوایی، اندونزی، تایوان و سواحل روسیه در اقیانوس آرام انتشار یافت.

برخی از کشورهای منطقه به انتقال ساکنان مناطق ساحلی مبادرت کردند و از جمله روسیه با صدور هشدار وقوع سونامی، از اهالی سواحل شرقی این کشور خواست تا به مناطق مرتفع پناه ببرند.

ساعاتی بعد از وقوع زمین لرزه، شبکه های تلویزیونی ژاپن تصاویر هوایی حرکت امواج به سوی سواحل این کشور و فرار ساکنان این مناطق به سوی ارتفاعات را پخش کردند.

در گزارش های بعدی، تصاویری از هجوم سونامی به سواحل شمال شرق هونشو، جزیره اصلی ژاپن، از شبکه های تلویزیونی پخش شد.

این تصاویر حاکی از خسارت به اتومبیل ها و ویرانی برخی ساختمان های ساحلی از جمله در شهر اوناهاما در استان قوکوشیماست.

شدت این زمین لرزه به حدی بود که تکان های ناشی از آن در توکیو، پایتخت، و بسیاری دیگر از شهرهای ژاپن احساس شد.

حق نشر عکس BBC TV
Image caption زمین لرزه روز جمعه ژاپن به وقوع سونامی در سواحل این کشور منجر شد

در نتیجه این زمین لرزه، به برخی تاسیسات شهری خساراتی وارد آمده و از جمله یک پالایشگاه نفت در نزدیکی توکیو دستخوش حریق شده است.

در عین حال، از آسیب جدی به تاسیسات حساس مانند نیروگاه های هسته ای و خطوط ارتباط خط آهن گزارشی مخابره نشده است.

خبرگزاری ژاپنی کیودو گزارش کرده است که فرودگاه ناریتا در توکیو نیز در پی این زمین لرزه برای مدتی فعالیت خود را متوقف کرد و قطار فوق سریع این کشور نیز لحظاتی متوقف شد

در ساعات بعد، گزارش هایی از پس لرزه های متعدد و گاه نسبتا شدید نیز انتشار یافت.

شهر بزرگ ساحلی سندای و مزارع اطراف آن زیر امواج سونامی رفته و در همین حال حریق ناشی از زمین لرزه منطقه ای بزرگ را در بر گرفته است.

در حالی که تاسیسات هسته ای میاگی شعله ور شده، مقامات ژاپن می گویند نشت مواد رادیواکتیو ردیابی نشده است.

سیستم راه آهن زیرزمینی توکیو متوقف شده است و میلیون ها خانه در این شهر برق ندارند.

هشدار به کشورهای دیگر

هشدار سونامی برای تقریبا کل منطقه اقیانوس آرام، از جمله استرالیا، آمریکای جنوبی و بخش هایی از ایالات متحده منتشر شده است.

با این حال، اولین موج های سونامی که سواحل هاوائی رسید کمتر از یک متر ارتفاع داشت و از این که باعث خسارت شده باشد، گزارشی ارسال نشده است.

کشورهای آمریکای جنوبی، از مکزیک گرفته تا شیلی، هشدار سونامی منتشر کرده اند.

کمیته بین المللی صلیب سرخ گفته بود که موج های عظیمی ناشی از وقوع زلزله که در اقیانوس آرام ایجاد شده، ممکن است از سطح تعدادی از جزایری که بر سر راهش قرار دارد، مرتفع تر باشد.

موج های نسبتا کم ارتفاعی به فیلیپین، کوریلو تایوان رسیده است.

مقامات فیلیپین دستور داده اند شهرک های ساحلی در شمال و شرق این کشور تخلیه شوند.

استرالیا، نیوزیلند و جزایر مارشال هشدارهای اولیه خود را به رده های پایین تر کاهش داده اند.

اندونزی نیز هشدار داده بود که ممکن است عرض ساعاتی پس از وقوع زمین لرزه در ژاپن، در شمال سولاوسی، پاپائو و ملوک سونامی رخ دهد.

ژاپن از کشورهای زلزله خیز جهان است و زمین لرزه شدید سال 1923 در توکیو دهها هزار کشته برجای گذاشت و بخش بزرگی از این شهر را ویران کرد.

با اینهمه، در سال های بعد، توجه به ایمنی ساختمان ها و تاسیسات شهری در برابر زمین لرزه باعث شده است تا زلزله های متعدد و گاه نیرومندی که در این کشور روی می دهد خسارات و تلفات عمده به دنبال نداشته باشد.

بدون مقاوم بودن ساختمان ها و تاسیسات شهری در برابر زمین زلرله، وقوع زمین لرزه ای به بزرگی 8 درجه در مقیاس ریشتر به خصوص در نزدیکی مراکز شهری می تواند به فاجعه ای با ابعادی عظیم منجر شود.

حق نشر عکس BBC World Service

مطالب مرتبط