افزایش موارد بازگشت به نامهای خانوادگی روسی

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ساکنان تاجیکستان اخیراً برای بازگشت به شکل روسی ثبت اسم خود علاقه‌مندی نشان می‌دهند

اداره ثبت اسناد و احوال شخصیه تاجیکستان از افزایش موارد تغییر نام خانوادگی افراد به شیوه اسمهای روسی اطلاع می‌دهد. همزمان از افزایش بیش از پنجاه درصدی ثبت نام نوزادان با سبک نامگذاری سنتی در تاجیکستان گزارش شده است.

روشن عمراوا، مسئول اداره ثبت و احوال شخصیه وزارت دادگستری تاجیکستان در صحبت با بی بی سی گفت که از اوایل سال جاری تعداد شهروندانی که اسمهای خانوادگی خود را از شکل سنتی به شکل روسی برگردانده‌اند، افزایش یافته است.

به گفته وی، در ماه فوریه سال گذشته 555 چنین مورد ثبت شده بود، اما در ماه فوریه سال جاری تعداد چنین مواردی تا 858 نفر افزایش یافته است.

در ماه ژانویه نیز افزایش چنین تمایلی در مقایسه‌ با همین دوره سال گذشته مشاهده شده است. به گفته خانم عمراوا تمایل ترجیح دادن اسم خانوادگی با شیوه روسی در چند سال اخیر مشاهده می‌شود. اما او تأکید کرد که در میان این افراد افرادی نیز هستند که در نام نسب خود تغییرات املایی نیز وارد کرده‌اند.

از سوی دیگر، به گفته روشن عمراوا، افزایش تعداد کودکان نوزادی که والدین نام خانوادگی آنها را به صورت سنتی بر اساس نام پدر ثبت می‌کنند نیز، افزایش یافته است.

به عنوان مثال وی گفت که در سال 2010 حدود سی هزار نوزاد از بین بیش از 189 هزار کودک نوزاد در تاجیکستان با نام خانوادگی سنتی، یعنی بدون پیوند روسی "اف" و "اوا" ثبت نام شدند. سال 2009 این رقم کمی بیشتر از 13 هزار نفر بوده است.

بازگشت به ثبت نام خانوادگی به شکل تاجیکی در تاجیکستان در اواخر دهه 1980 آغاز شده بود. در سال 2007 رئیس جمهور تاجیکستان اسم خود را از امامعلی رحمان‌اف به امامعلی رحمان تبدیل کرد و از ساکنان کشور دعوت کرد که به او پیروی کنند و نام خانوادگی دارای پیوندهای روسی "اف" و "اوا"را به شکل تاجیکی ثبت کنند.

در آغاز تعداد زیادی از مقامات و ساکنان پسوندهای “اف” ، “یوف” و “یچ” را که خاص شکل روسی نامگذاریست، از نسب خود حذف کردند. ولی اکنون مقامات ذیربط می‌گویند که بعد از مدتی، برخی از این افراد خواستار بازگشت به شکل روسی نامگذاری خود شدند.

Image caption برخی از مهاجران کاری تاجیک گفته اند که با شکل سنتی اسم خود در روسیه با مشکلاتی روبرو هستند

برخی از مهاجران تاجیک که عمدتا در روسیه در مهاجرت کاری به سر می‌برند، می‌گویند، به دلیل "روسی نبودن" نام خانوادگیشان در این کشور با مشکلات روبرو شده‌اند. از جمله، به گفته آنها، “نهادهای انتظامی روسیه در صورت دیدن نام تاجیکی که خاص تاجیکان دوران شوروی نیست، نسبت به آنها رفتار خشونت‌آمیز می‌کنند و می‌گویند اگر از فرهنگ نامگذاری روسی رو گردانده‌اید، چرا برای کار به روسیه آمدید؟”

از سوی دیگر روشن عمراوا می‌گوید که این مشکل به اشتباه در نحوه ثبت نام پدر در مدارک تاجیکی نیز ربط دارد. وی افزود: “قانون‌‌گذاری تاجیکستان اجازه داده است که شخص تنها اسم خود و اسم پدرش را در شناسنامه معرفی کند. به این دلیل، افرادی که در دهه 1980 و 90 قرن گذشته تبدیل نام کردند، اسم خانوادگی خود را حذف کرده و در مدارکشان تنها نام پدری را باقی گذاشته‌اند. هرچند، مقررات بین‌المللی ضرورت وجود اسم خانوادگی را تقاضا می‌کند.”

به این دلیل، به گفته خانم عمراوا، مرزبانان روس ضمن ورود اتباع تاجیک به آن عده از تاجیک تبارانی که در مدارکشان اسم خانوادگی ندارند، اجازه ورود به کشورشان را نمی‌دهند.

ولی، به گفته خانم عمراوا، وزارت خارجه تاجیکستان با ارسال چند نامه رسمی به جانب روسیه در این زمینه توضیحاتی ارائه داده است که قوانین تاجیکستان چنین شکل ثبت اسم شخص را اجازه می‌دهد.

با این وجود، به گفته روشن عمراوا، ریاست ثبت اسناد شهروندی وزارت دادگستری تاجیکستان به نهادهای خود دستور داده است که در مورد تهیه اسناد شهروندان به این نکته تأکید کرده و به مردم توضیح دهند که وجود اسم خانوادگی در مدارک نیز ضروری است.

به گفته وی، حتی در این صورت نیز اسم انسان می‌تواند از دو نام، یعنی نام شخص و اسم پدری عبارت باشد، ولی در این حالت اسم پدری باید به عنوان نام خانوادگی استفاده شود.

خانم عمراوا افزود که برخی از آن عده تاجیک تباران که خواستار تغییر اسم خانوادگی به نحوه روسی شدند، قصد دارند شهروندی روسیه را دریافت کنند و به باور آنها، این امر در دریافت تابعیت روسیه مساعدت خواهد کرد. ولی، به اعتقاد خانم عمراوا، "این تنها یک تصوریست و نه بیشتر از آن."

در همین حال، روشن عمراوا از افزایش موارد تبدیل اسمهای تاجیکی شهروندان به اسمهای مذهبی اظهاری بی اطللاعی کرد. وی گفت که چند حالتی بود که مردم اسمهای غیرمعمولی را به مانند بالته بای، به محمد تبدیل دادند، ولی افزود که در باره تغییر نام با هدف گذاشتن اسم اسلامی، اطلاع ندارد.

مطالب مرتبط