بازداشت رهبران مخالف در بحرین؛ تظاهرات اعتراضی در تهران

میدان مروارید حق نشر عکس AFP
Image caption نیروهای امنیتی چادر تظاهرکنندگان را به آتش کشیدند و آنان را از میدان مروارید اخراج کردند

شماری از رهبران شیعیان بحرین بازداشت شده اند و در ادامه محکومیت حکومت این کشور از سوی مقامات دولتی و مذهبی ایران، تظاهراتی در تهران برگزار شده است.

روز پنجشنبه، 26 اسفند (17 مارس)، ماموران امنیتی بحرین دست کم پنج تن از رهبران شیعه مخالف حکومت این کشور را در ارتباط با تجمع های اعتراضی یک ماه اخیر بازداشت کردند در حالیکه گروه های مخالف گفته اند که به تظاهرات و تجمع های اعتراضی خود همچنان ادامه خواهند داد.

خبرگزاری فارس به نقل از یک پایگاه اطلاع رسانی بحرینی گزارش کرده است که حسن مشیمع، از روحانیون شیعه و دبیرکل جنبش حق بحرین، همراه با پنج نفر دیگر "که همگی از رهبران انقلاب بحرین" هستند روز پنجشنبه بازداشت شده اند و خبرهایی هم از دستگیری دو روحانی دیگر انتشار یافته که، به گفته این خبرگزاری، هنوز تایید نشده است.

این افراد یک روز پس از آن بازداشت می شوند که نیروهای امنیتی در بحرین در عملیاتی گسترده، یکی از میدان های اصلی شهر منامه، پایتخت، را از گروه های معترض که در این محل تجمع کرده بودند پاکسازی کردند.

در این عملیات، ماموران امنیتی چادرهایی را که معترضان برای حضور شبانه روزی در این میدان برپا کرده بودند به آتش کشیدند و موانع و راهبندان هایی را که در ورودی ها و مسیرهای اطراف میدان ایجاد شده بود با بولدوزر از میان برداشتند و صدها تظاهرکننده را از این محل پراکنده کردند.

طی حدود یک ماه گذشته، گروه هایی از مخالفان حکومت پادشاهی بحرین با درخواست اصلاحات گسترده در ساختار حکومت و در مواردی، تغییر نظام سلطنتی، در این میدان تجمع کرده و دست به اعتراض زده بودند.

یک روز قبل از آغاز عملیات پاکسازی میدان مروارید در سحرگاه روز گذشته، حمد بن عیسی آل خلیفه، پادشاه بحرین، با صدور فرمانی در این کشور به مدت سه ماه وضعیت فوق العاده اعلام کرده بود.

شامگاه دوشنبه نیز چند واحد نظامی و امنیتی عربستان سعودی و امارات عربی متحده برای کمک به بازگرداندن آرامش وارد بحرین شده بودند و به گفته مخالفان دولت، در عملیات پاکسازی روز چهارشنبه هم مشارکت داشتند.

گفته می شود که در جریان عملیات پاکسازی میدان مروارید، دو تن از تظاهرکنندگان و سه مامور پلیس بحرین جان خود را از دست دادند و ارتش بحرین اعلام کرد که در محله های اطراف این میدان، مقررات منع رفت و آمد از ساعت چهار بعد از ظهر تا چهار بامداد برقرار شده است.

حق نشر عکس ISNA
Image caption طلاب خارجی در تهران علیه حکومتهای بحرین و عربستان دست به تظاهرات اعتراضی زدند

در حالیکه مقامات دولتی بحرین از موفقیت در "پاکسازی منامه از آشوبگران" و بازگشت آرامش به کشور خبر داده اند، برخی ناظران این احتمال را مطرح کرده اند که با برهم خوردن تجمع مخالفان در میدان مروارید، ممکن است آنان برای پیگیری خواست خود، به روش های دیگری، از جمله تظاهرات پراکنده، روی آورند.

در چنین صورتی، ممکن است نا آرامی های کنونی دامنه گسترده تری بیابد و مقابله با اعتراضات را برای نیروهای امنیتی دشوارتر کند مگر اینکه حکومت بحرین از طریق گفتگو با رهبران مخالف، در صدد پایان دادن به این بحران از طریق مصالحه برآید.

قبلا به نقل از مقامات بحرینی گزارش شده بود که آمادگی گفتگو با مخالفان را دارند، اما بازداشت های روز پنجشنبه می تواند تردیدهایی را در مورد رویکرد دولت نسبت به خواست معترضان پدید آورد.

واکنش تند ایران

روز پنجشنبه، تلویزیون دولتی ایران گزارش کرد که گروهی از روحانیون و طلاب غیر ایرانی حوزه های علمیه در ایران با در دست داشتن تصویر شیخ عیسی قاسم، از رهبران مذهبی شیعیان بحرین، و تصاویری از کشته شدگان و مجروحان "کشتار مردم به دست نیروهای آل سعود و بحرین" در برابر سفارت بحرین در تهران تجمع کرده و با به آتش کشیدن پرچم آمریکا، و برخورد اخیر دولت بحرین با تظاهرکنندگان را محکوم کرده اند.

تظاهرکنندگان پس از تظاهرات در برابر سفارت بحرین، برای اعتراض نسبت به اعزام نیروهای عربستان سعودی به بحرین، به سوی سفارت سعودی حرکت کردند و در این محل دست به تظاهرات زدند.

اکثر جمعیت بحرین را مسلمانان تشکیل می دهند و اگرچه آمار رسمی به تفکیک سنیان و شیعیان این کشور منتشر نشده است، اما گفته می شود که احتمالا تا دو سوم از مسلمانان بحرینی شیعه، و بقیه سنی هستند و همچنین، بخشی از جمعیت بحرین را ایرانی تبارانی تشکیل می دهند که با وجود چند نسل اقامت در این کشور، با زبان و فرهنگ ایرانی آشنایی دارند.

اعضای خاندان سلطنتی بحرین پیرو تسنن هستند و شیعیان مخالف، حکومت این کشور را به تبعیض اقتصادی و سیاسی علیه شیعیان متهم کرده اند هر چند مقامات دولتی بر تساوی حقوق تمامی اقوام و مذاهب ساکن بحرین تاکید داشته اند.

حق نشر عکس ISNA
Image caption احمدی نژاد به حکومتهای منطقه هشدار داد به مطالبات مردم خود توجه کنند

تظاهرات اعتراضی بحرین با تقاضای اصلاحات دموکراتیک در نظام حکومتی آغاز شد و تظاهر کنندگان تاکید داشتند که نماینده مطالبات تمامی گروه های قومی و مذهبی این کشور هستند اما ظاهرا حضور گسترده تر و مستمر شیعیان و نقش برخی از رهبران مذهبی آنان در این تظاهرات، باعث نگرانی برخی کشورهای منطقه در مورد احتمال دخالت ایران در این نا آرامی شد هر چند شواهدی از چنین ارتباطی ارائه نشده است.

در هفته های اخیر، مقامات جمهوری اسلامی در موارد متعدد خواستار توجه حکومت بحرین به خواست مردم این کشور شده اند اما ورود نیروهای خارجی به بحرین با واکنش تند منابع رسمی ایران مواجه شد و با آغاز عملیات نیروهای امنیتی علیه تظاهرکنندگان در روز گذشته، مجلس ایران جلسه غیرعلنی تشکیل داد و یکی از سخنگویان مجلس آنچه را که "نسل کشی" در بحرین می خواند به شدت محکوم کرد.

ظاهرا اشاره وی به مشارکت گسترده تر شیعیان در تجمع اعتراضی در میدان مروارید بود در حالیکه در گزارش های خبری هم که بعضی رسانه های بین المللی ساعاتی بعد پخش کردند، برخی از تظاهرکنندگان بحرینی تلویحا حکومت را به "کشتار مذهبی" متهم می کردند.

محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، ورود نیروهای عربستان و امارات به بحرین را به شدت محکوم کرده و هشدار داده است که اگر حکومت های منطقه در صدد اصلاحات بر نیایند، به سرنوشتی تلخ گرفتار می شوند و علی اکبر صالحی، وزیر امور خارجه هم با ارسال نامه هایی برای دبیرکل سازمان ملل، دبیرکل سازمان کنفرانس اسلامی و دبیرکل اتحادیه عرب، ضمن ابراز نگرانی از اوضاع بحرین، حضور واحدهای نظامی کشورهای همسایه در آن کشور را "قاقد وجاهت حقوقی و مشروعیت بین المللی" توصیف کرده است.

حق نشر عکس AP
Image caption برخی گروههای شیعه طرفدار ایران هم حمایت خود را از اعتراضات بحرین ابراز داشته اند

روز پنجشنبه، رادیو و تلویزیون دولتی ایران گزارش کرد که شماری از روحانیون ارشد در ایران، از جمله آیت الله ناصر مکارم شیرازی، آیت الله لطف الله صافی گلپایگانی و آیت الله جعفر سبحانی نحوه برخورد حکومت بحرین با تظاهرات مردم این کشور را به شدت محکوم کرده اند و سایت آیت الله علی سیستانی، مرجع تقلید مقیم نجف نیز نوشته است که وی خواستار توقف خشونت در بحرین شده است.

در تهران، شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی در اطلاعیه ای از مردم دعوت کرده است در حمایت از "قیام های مردمی و مظلومیت و حقانیت مسلمانان یمن، لیبی، مصر، اردن، تونس و به ویژه بحرین" پس از شرکت در نماز جمعه این هفته، در راهپیمایی های اعلام شده شرکت کنند و "هرگونه لشگرکشی و دخالت های نظامی کشورهای منطقه و به ویژه دخالت و لشگرکشی آشکار و گسترده عربستان سعودی و امارات در کشتار مردم بی دفاع و مسلمان بحرین" را به شدت محکوم کرده است.

روز گذشته پایگاه اطلاع رسانی دولت گزارش کرد که سفیر جمهوری اسلامی در بحرین "در اعتراض به کشتار وسیع مردم توسط حکومت این کشور" به تهران فراخوانده شده است.

همزمان، منابع خبری از صدور اطلاعیه و برگزاری تظاهرات حمایت از معترضان بحرینی از سوی برخی گروه های شیعه متمایل به ایران، از جمله جنبش حزب الله لبنان و طرفداران مقتدی صدر در عراق نیز گزارش ها و تصاویری مخابره کرده اند که، به گفته برخی ناظران، می تواند باعث تشدید نگرانی در مورد گرایش مذهبی و فرقه ای اعتراضات اخیر و در نتیجه، تضعیف حمایت از این اعتراضات در داخل، و توجیه حمایت عملی کشورهای منطقه از حکومت بحرین شود.

تحولات اخیر بحرین نگرانی دولت ایالات متحده را هم که با این کشور و عربستان سعودی روابط نزدیک اقتصادی، سیاسی و امنیتی دارد به دنبال داشته است.

به گفته سخنگوی کاخ سفید، باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، در تماس با پادشاهان عربستان سعودی و بحرین، ضمن ابراز نگرانی از خشونت های اخیر در بحرین، از حکومت این کشور خواسته است از طریق گفتگو با مخالفان و انجام اصلاحات سیاسی، به بحران کنونی خاتمه دهد.

مطالب مرتبط