دولت سوریه قانون وضعیت فوق العاده را لغو می کند

تظاهرات اعتراضی در مسجد دمشق حق نشر عکس AP
Image caption یکی از خواستهای اصلی تظاهرکنندگان سوری لغو وضعیت فوق العاده در کشور بوده است

دولت سوریه تظاهرات اعتراضی را به دخالت خارجی نسبت داده و در عین حال از اقدام برای پاسخگویی به درخواست لغو وضعیت فوق العاده خبر داده است.

همزمان با ادامه تظاهرات خونین در تعدادی از شهرهای سوریه و اعزام واحدهای نظامی برای آرام ساختن اوضاع در برخی نقاط، یک مقام دولتی گفته است که دولت در نظر دارد قانون وضعیت فوق العاده را که از چهل و هشت سال پیش در این کشور برقرار بوده لغو کند اما زمان اقدام در این زمینه را تعیین نکرده است.

بثینه شعبان، مشاور سیاسی و اطلاع رسانی رئیس جمهوری سوریه، ضمن اعلام تصمیم به لغو وضعیت فوق العاده، افزوده است که به زودی بشار اسد، رئیس جمهوری، در واکنش نسبت به "خواست مشروع تظاهرکنندگان"، انجام اصلاحات دیگری را اعلام خواهد کرد.

وضعیت فوق العاده در سال 1963 و در پی کودتای به رهبری حزب بعث سوریه در این کشور برقرار شد و با اتکای به خطر جنگ با اسرائیل تا کنون لغو نشده است اگرچه چند سال پیش، حزب حاکم بعث وعده داد که بازگشت به شرایط عادی را به عنوان گامی در راه اصلاحات سیاسی مورد بررسی قرار خواهد داد.

دولت تا کنون به این وعده عمل نکرده و معترضان گفته اند که انتظارات آنان از بشار اسد برای اصلاحات سیاسی و اقتصادی در بیش از ده سالی که از آغاز زمامداری او گذشته، عملی نشده است.

قانون وضعیت فوق العاده بخش هایی از قانون اساسی و حقوق مدنی، از جمله حق برگزاری آزادانه تظاهرات غیر دولتی، آزادی رسانه های همگانی و فعالیت احزاب مخالف را به حالت تعلیق در آورده و به گفته مخالفان، زمینه ساز بازداشت های خودسرانه و محاکمه افراد به اتهام فعالیت های سیاسی غیردولتی بوده است.

تظاهرات اعتراضی کنونی با درخواست انجام اصلاحات سیاسی، مبارزه با فساد اداری و مالی و بهبود شرایط اقتصادی به خصوص مقابله با بیکاری، از اوایل ماه جاری میلادی در برخی از شهرهای سوریه، به خصوص شهر درعا در جنوب، آغاز شد و به نقاط دیگر سرایت کرده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption اکثر تظاهرکنندگان خواستار کناره گیری بشار اسد و سرنگونی رژیم نبوده اند

مقامات سوریه گفته اند که تا کنون حدود سی نفر در این تظاهرات کشته و چندین تن دیگر زخمی شده اند و روز گذشته، کشته شدن دوازد نفر در تظاهرات در شهر لاذقیه را مورد تایید قرار دادند.

در مقابل، معترضان شمار کشته شدگان را به مراتب بیشتر دانسته اند و اواخر هفته گذشته، برخی سازمان های بین المللی مدافع حقوق بشر، کشته شدن بیش از پنجاه نفر را تایید کردند.

روز گذشته حدود یکصد تن از حقوقدانان و وکلای سوری در جنوب این کشور دست به تظاهرات زدند و ضمن درخواست لغو قانون وضعیت فوق العاده، از مقامات دولتی خواستند تحقیقاتی را در مورد کشته شدن تظاهرکنندگان به جریان اندازد.

در حالیکه تظاهرکنندگان، ماموران امنیتی و طرفداران لباس شخصی حکومت را به تیراندازی به سوی معترضان غیر مسلح متهم کرده اند، دولت سوریه گفته است که بعضی از تظاهرکنندگان به سوی ماموران و همچنین مردم معترض تیراندازی کردند.

اتهام "دخالت بیگانگان"

مقامات حکومتی این اعتراضات را به دخالت خارجی نسبت داده و اسلامگرایان تندرو، برخی کشورهای غربی و اسرائیل را به برانگیختن مخالفت با دولت متهم کرده اند و تلویزیون سوریه از بازداشت یک شهروند آمریکایی مصری تبار به عنوان یکی از عاملان تحریک مردم خبر داده است.

همچنین خبرگزاری رویترز گفته است که مقامات سوری، خبرنگار این خبرگزاری را به ارسال گزارش های خلاف واقع متهم و مجوز فعالیت او را لغو کرده اند.

به گفته خبرنگاران، خواست تظاهرکنندگان عمدتا شامل لغو وضعیت فوق العاده، انجام اصلاحات سیاسی و اقتصادی، برقراری دموکراسی، تصفیه تشکیلات حکومتی از افراد فاسد و مبارزه با فساد بوده است.

در عین حال، با ادامه اعتراضات و برخورد خشونت آمیز با معترضان، امکان سخت تر شدن موضع معترضان و طرح خواست هایی مانند برکناری رئیس جمهوری و سرنگونی رژیم وجود خواهد داشت.

همزمان، رسانه های سوریه، که تحت نظارت دولت قرار دارند، گزارش هایی را از تجمع طرفداران بشار اسد در نقاط مختلف این کشور منتشر کرده و گفته اند که این تظاهرات به صورت خودجوش برگزار شده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption تظاهراتی هم در حمایت از رئیس جمهوری و دولت او برگزار شده است

در روزهای اخیر، گزارش هایی غیر رسمی از تصمیم دولت به آزادی حدود دویست تن از زندانیان سیاسی انتشار یافت اما این گزارش ها مورد تایید دولت قرار نگرفته است.

از زمان کودتای سال 1963، حزب بعث سوریه قدرت را در دست داشته هر چند در این مدت، تحولاتی در رهبری حزب و دولت صورت گرفته که عملا به استقرار یک نظام تک حزبی با ریاست جمهوری دایمی و موروثی منجر شده است.

در سال 1966، یک "کودتای درون حزبی" باعث جابجایی قدرت در حزب شد و در سال 1970 و در پی وقوع "انقلاب اصلاحی" در این حزب، حافظ اسد که پیشتر سمت وزارت دفاع را بر عهده داشت، قدرت را در دست گرفت.

حافظ اسد در سال 2000 میلادی درگذشت و پسرش بشار اسد به عنوان تنها نامزد ریاست جمهوری، در یک همه پرسی به جای او برگزیده شد.

کشور سوریه در منطقه خاورمیانه عربی و ساحل دریای مدیترانه واقع شده و با کشورهای ترکیه، لبنان، اسرائیل و اردن همسایه است.

جمعیت این کشور به حدود بیست و دو میلیون نفر می رسد که حدود هفتاد و پنج درصد آنان را مسلمانان سنی، سیزده درصد را شیعیان علوی و سایر شیعیان، ده درصد را مسیحیان و بقیه را پیروان سایر ادیان و مذاهب تشکیل می دهند.

خانواده اسد از پیروان مذهب علوی است و به گفته برخی منتقدان حکومت، مناصب عمده سیاسی و اقتصادی نیز در دست نزدیکان رئیس جمهوری متمرکز است اما در تظاهرات اعتراضی اخیر، مسایل فرقه ای مطرح نبوده است.

اگرچه دولت سوریه از متحدان عمده ایران در منطقه محسوب می شود، اعتراضات اخیر این کشور انعکاس چندانی در رسانه های جمهوری اسلامی نداشته اما خبرگزاری ایرنا در گزارشی پیرامون لغو وضعیت فوق العاده در این کشور، گفته است که "سوریه در روزهای اخیر دچار برخی اعتراضات از سوی مخالفان دولت با حمایت برخی طرف های خارجی شده است."

این خبرگزاری در گزارش دیگری با عنوان "افشاي توطئه مشترك عربستان و آمريكا عليه نظام سوريه" به نقل از یک سایت اینترنتی، اعتراضات کنونی در سوریه را حاصل توطئه مشترک عربستان سعودی و ایالات متحده قلمداد کرده است.

مطالب مرتبط