چین؛ نگرانی از انقلاب و هراس از رسانه‌های خارجی

حق نشر عکس 1

ساعت هنوز شش صبح هم نشده بود که پلیس چین در خانه خبرنگاران خارجی مقیم پکن را زد تا مدارک و مجوز کارشان را در چین کنترل کند.

ظاهرا این بخشی از حرکتی است که اخیرا برای کنترل و تهدید گزارشگران خارجی در چین برنامه ریزی شده است.

ترس از وقوع انقلابی مانند آنچه در کشورهای عربی اتفاق افتاده، سرویس امنیت داخلی چین را در حالتی از ترس و وحشت فرو برده است.

طی هفته های گذشته مردم شهرهای بزرگ در چین از طریق تماس های تلفنی ناشناس اینترنتی، به برپایی راهپیمایی سکوت دعوت شدند و پلیس و نیروهای امنیتی لباس شخصی مکان‌های برگزاری این مراسم را مورد هجوم قرار دادند.

اما هجوم پلیس به خبرنگاران خارجی اتفاق جدیدی است.

روش هایی که علیه خبرنگاران به کار گرفته شد نسخه خفیف شده نحوه برخورد دستگاه امنیتی عریض و طویل و سرکوبگر چین برای ارعاب و ساکت کردن شهروندان چینی است که از نظر حاکمان تهدیدی برای ثبات اجتماعی به حساب می آیند.

هدف آنها معمولا افرادی هستند که برای حکومت حزب کمونیست تهدید به حساب می آیند.

خلاصه ای از آنچه اتفاق افتاد به این شرح است:

- پلیس در شهر شانگهای تعدادی از خبرنگاران اروپایی و ژاپنی را که می خواستند راهپیمایی احتمالی در بیرون سینمای صلح میدان خلق ببینند، به یک پناهگاه زیر زمینی برد و برای چند ساعت نگاه داشت.

- در پکن، تیمی متشکل از هفت مامور امنیتی لباس شخصی، تمام آخر هفته را به تعقیب و فیلمبرداری از یک خبرنگار آمریکایی پرداختند. آن ها حتی هنگامی که او مشغول بازی بسکتبال بود نیز او را زیر نظر داشتند. چهار خبرنگار دیگر هم اعلام کردند که آپارتمانشان توسط ماموران لباس شخصی، تحت نظر قرار داشته است. چندین خبرنگار دیگر هم در شهر تعقیب شده بودند.

- پلیس به خانه چند خبرنگار انگلیسی، آمریکایی و اروپایی در پکن رفته و به بقیه هم تلفن کرده بود. به برخی از آن ها اخطار داده شده بود که دردسر درست نکنند. بنا به گزارش نیویورک تایمز در یکی از این ملاقات ها گفته بودند:"برای سرنگونی حزب تلاش نکنید." در موردی دیگر، صاحبخانه یکی از خبرنگاران را احضار، و وادارش کرده بودند تعهدکتبی دهد که مستاجرش "نظم عمومی" را برهم نخواهد زد.

- حداقل ایمیل چهار خبرنگار هک شده و ایمیل هایشان به آدرس های نامعلوم فرستاده (forward) شده بود. برای بسیاری دیگر از آن ها ایمیل های حاوی ویروس ارسال شده بود. پلیس و وزارت خارجه بسیاری از خبرنگاران را احضار کرده بودند. به برخی اخطار داده شده بود چنانچه از "راهپیمایی اعتراضی" گزارش تهیه کنند، ویزای خبرنگاریشان باطل خواهد شد و مجبور می شوند که چین را ترک کنند. به برخی هم گفته شده بود که تهیه گزارش از مناطق مرکزی پکن، مجوز می خواهد.

این مساله با اعمال خشونت فیزیکی علیه خبرنگارانی که قصد داشتند از محل تظاهرات در پکن گزارش تهیه کنند دنبال شد.

یک خبرنگار آمریکایی در حالی که پلیس فقط نگاه می کرد، توسط ماموران امنیتی لباس شخصی با مشت و لگد مورد حمله قرار گرفت و صورتش آسیب دید. سپس او را به داخل ساختمانی کشیدند و به مدت ده دقیقه کتک زدند که شدیدا مصدوم شد.

حق نشر عکس 1
Image caption پلیس لباس شخصی، خبرنگار بی بی سی را با خشونت داخل اتومبیل پلیس هل داد

در همان روز تیم بی بی سی، مشغول صحبت با پلیس بود که ماموران پلیس لباس شخصی وارد شدند، ما را به کناری کشیدند و با خشونت ما را داخل یک اتومبیل پلیس هل دادند.

آنها عمدا چند بار در ماشین را روی پای من بستند.

یکی از ماموران لباس شخصی را چند روز بعد در مراسم افتتاح کنگره ملی خلق چین در حالی که به همراه ماموران یونیفورم پوش مشغول انجام وظیفه بود و نشان ماموران رسمی امنیتی را به سینه داشت دوباره دیدیم.

چند روز بعد، در مرکز خرید Xidan ، محل احتمالی یکی از راهپیمایی ها هم مودبانه از تیم بی بی سی خواسته شد که مدارک شناسایی شان را نشان دهند.

صدها مامور لباس شخصی و پلیس در محل حضور داشتند. تعداد زیادی پلیس در خیابان بود و هر چند متر، ماموران لباس شخصی با گوشی های بی سیم در گوششان، از پشت ستون ها و بوته ها اوضاع را زیر نظر داشتند.

چندین دوربین ویدیوئی از ما فیلم می گرفت و چند تیم مراقبت از نزدیک تعقیبمان می کرد.

آن ها حتی ما را در قسمت کتاب کودکان در یک کتاب فروشی بزرگ تعقیب کردند و در حالی که تظاهر به خواندن کتاب می کردند ما را می پاییدند.

در حالی که کتاب فروشی مملو از ماموران امنیتی بود، آن ها ما را اطراف هر قفسه و ویترینی دنبال می کردند.

بسیاری از چینی ها هم مشغول قدم زدن و خرید بودند. اما از آنجایی که خبرنگاران خارجی از فیلم برداری و مصاحبه منع شده اند نمی توانیم بگوییم که آنها واقعا معترض بودند یا واقعا برای خرید آمده بودند.

حفظ ثبات اجتماعی

تجسس در امور و تحت فشار قرار دادن خانواده روشی است که معمولا علیه ناراضیان چینی به کار گرفته می شود.

مدافعان حقوق بشر به من گفته اند که در بعضی مواقع به خاطر اینکه پلیس صاحبخانه هایشان را تهدید کرده است مجبور شده اند هر چند ماه یکبار اسباب کشی کنند و به محض پیدا کردن خانه جدید، پلیس به سراغ صاحبخانه جدید هم رفته است.

در کنگره خلق چین از یانگ جیچی، وزیر خارجه چین در مورد حمله به خبرنگاران خارجی سوال شد.

پاسخ او این بود:" چنین مساله ای مبنی بر کتک زدن خبرنگاران خارجی توسط پلیس چین وجود ندارد."

به تازگی ارقام نشان دادند که مبلغی که چین برای اعمال قانون و تامین امنیت داخلی هزینه می کند بیشتر از چیزی است که برای ارتش اختصاص می دهد.

دولت بنا دارد در سال آتی با افزایش ۱۳.۸ درصدی، ۹۵ میلیارد دلار برای پلیس، نیروهای شبه نظامی، امنیت داخلی و سیستم جزایی هزینه کند.

هزینه های ارتش ۹۱.۵ میلیارد دلار خواهد بود که نسبت به سال قبل ۱۲.۷ درصد افزایش خواهد یافت.

حق نشر عکس AP
Image caption در چین ظاهرا به خبرنگاران خارجی به چشم تهدیدی مشابه مخالفان داخلی نگاه می کنند

به نظر می رسد این هزینه ها، برخورد سرکوبگرانه با فراخوان برای اعتراض به روش خاور میانه و هدف قرار دادن خبرنگاران خارجی، همه و همه با یک انگیزه انجام می شود و آن هم حفظ "ثبات اجتماعی" است.

با توجه به اینکه حزب کمونیست چین به دقت اتفاقات خاور میانه را رصد می کند، چنین برداشت می شود که این حزب از وقوع نا آرامی های مشابه در این کشور و قدرت رسانه ها- بخصوص تلویزیون- وحشت دارد.

به همین دلیل سرویس های امنیتی، که راهبری جلوگیری از گسترش نا آرامی های خاور میانه به این کشور را به عهده دارند، ظاهرا به خبرنگاران خارجی به چشم تهدیدی مشابه مخالفان داخلی نگاه می کنند.

در چین رسانه مستقل وجود ندارد و افراد کمی در دستگاه حاکم حاضرند بپذیرند که خبرنگاران خارجی فقط شاهدی خواهند بود بر آنچه که در چین می گذرد.

مطالب مرتبط