رحمان: انقلابهای عربی در تاجیکستان تکرار نخواهند شد

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای رحمان که تقریبا دو دهه زمام اموررا در دست دارد با اطمینان گفت که حوادث کشورهای عربی در تاجیکستان تکرار نخواهد شد

امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، می‌گوید که آشوبها و ناآرامیهای کشورهای عربی در تاجیکستان تکرار نخواهد شد.

وی که از زمان شروع انقلابها و ناآرامیها در چند کشور عربی برای نخستین بار در این باره ابراز نظر می‌کرد، گفت که وقوع چنین حوادثی در تاجیکستان به دلیل تجربه یک جنگ داخلی پنج‌ساله در این کشور بعید است.

آقای رحمان این سخنان را روز چهارشنبه 20 آوریل ضمن سخنرانی سالانه خود در پارلمان تاجیکستان ابراز داشت. هزاران نفر در سراسر تاجیکستان این سخنرانی را از طریق تلویزیون و مونیتورهای نصب شده در خیابانها تماشا کردند.

در بسیاری از مدارس نیز درسها به منظور شنواندن سخنان آقای رحمان به شاگردان ظاهراً تعطیل شده است. صبح امروز در برخی از محلات شهر دوشنبه عده‌ای از شاگردان مدارس با خود تلویزیونهایی حمل می‌کردند. آنها گفتند که تلویزیونها را برای تماشای سخنرانی رئیس جمهوری به مکتبها می‌برند.

"آشوب گرسنگان"

به دنبال وقوع انقلاب و ناآرامیها در ممالک عربی و آفریقای شمالی بسیاری از نشریه و رسانه‌ها از احتمال تکرار چنین حوادثی در کشورهای آسیای مرکزی هشدار می‌دادند.

از جمله، نشریه آمریکایی "تایم" در اوایل ماه فوریه در گزارشی اسم امامعلی رحمان را در کنار نه رهبر خودکامه جهان قرار داده بود که ادعا می‌شد، با خطر سرنگونی روبرو هستند.

سازمان جهانی خواربار نیز در گزارشی از امکان وقوع "آشوبهای گرسنگان" در تعدادی از کشورهای جهان هشدار داده بود که تاجیکستان نیز از جمله ده کشور صدر این فهرست بود.

ولی پرزیدنت رحمان در سخنرانی خود تأکید کرد که وقوع چنین انقلابها در تاجیکستان که جنگ داخلی را پشت سر کرده، دشوار است. وی گفت که در زمان جنگ داخلی این کشور در سالهای 1992-1997 هزاران نفر کُشته و بیش از یک میلیون تن از اتباع این کشور فراری شده بودند.

همچنین، 55 هزار کودک پدر یا مادر خود را از دست داده‌اند و اقتصاد تاجیکستان میلیاردها دلار زیان دیده است. امامعلی رحمان جنگ داخلی در تاجیکستان را "تحمیلی" خوانده و گفت که برخی از کشورها در آتش گرفتن این جنگ دست داشتند.

به اعتقاد آقای رحمان، مردم تاجیکستان که وحشتهای جنگ داخلی را فراموش نکرده‌اند، دوباره "دست به درگیری و ناآرامیها" نخواهند زد.

این نکته‌ای است که بسیاری از منتقدان سیاستهای آقای رحمان نیز به آن اشاره‌می‌کنند، ولی آنها می‌گویند که مردم تاجیکستان بیشتر از بیم سرکوب از سوی نیروهای دولتی از هر گونه اعتراض یا تظاهرات مسالمت‌آمیز پرهیز می‌کنند.

"روحیه وطن‌پرستی"

رئیس جمهوری تاجیکستان در جریان سخنرانی خود از پدران و مادران خواست که از پیوستن فرزندانشان به گروههای تندرو و افراطگرا مانع شوند و آنها را "در روحیه وطن‌پرستی" تربیت کنند.

به گفته او، در برخی از جوانان "روحیه بیگانه‌پرستی" مشاهده می‌شود و، مثلاً، 70 در صد پیکارجویان مخالف دولت در منطقه رشت را که طی دو سال اخیر یک منطقه بسیار ناامن در تاجیکستان بوده، جوانان تشکیل داده‌اند.

چنین دعوتی بار اول در یکی از سخنرانیهای آقای رحمان در جنوب تاجیکستان در تابستان سال گذشته صدا داده بود. در پی این فراخوان، صدها جوان تاجیک که در مدارس مذهبی کشورهای خارجی تحصیل می‌کردند، به تاجیکستان بازآورده شدند.

در سخنرانی پارلمانی خود او از احزاب و سازمانهای سیاسی و اجتماعی کشور نیز دعوت کرد که منافع ملی را از منافع حزبی و فردی خود بالا گذاشته و در تحکیم صلح و ثبات در تاجیکستان سهم مؤثری گذارند.

بازرسیهای مالیاتی

رئیس جمهوری تاجیکستان در پیام سالانه خود به پارلمان همچنین خواستار اصلاح سیستم پرداخت مالیات به منظور بالا بردن بخش درآمد بودجه شد.

حالا در تاجیکستان 13 نوع مالیات وجود دارد که به اعتقاد کارشناسان، از توسعه صاحبکاری و رشد کارخانه‌های کوچک و متوسط مانع می‌شود.

به گفته آقای رحمان، اصلاح نظام مالیات می‌تواند به رشد صاحبکاری و بخش خصوصی و تأمین کالاهای وطنی در بازار داخلی مساعدت کند. رئیس جمهوری تاجیکستان گفت که حالا حدود 90 در صد کالا و مواد غذایی بازار داخلی از خارج کشور وارد می‌شود.

با توجه به این، او پیشنهاد کرد که در بازرسی فعالیت تاجران و صاحبکاران وطنی که کارخانه‌های تولیداتی بنیاد می‌کنند، برای سه سال ماراتارییوم (تعلیق) اعلام شود.

پرزیدنت رحمان گفت که رشد بخش خصوصی به تأمین کالاهای وطنی در بازار داخلی، ایجاد جایهای کاری و افزایش میزان کالاهای صادراتی کمک خواهد کرد.

گفته می‌شود، در چند سال اخیر در بخش خصوصی تاجیکستان 800 هزار جای کار ایجاد شده است. در ولایت سغد صاحبکاران یا بازرگانها کارخانه‌های تولید شیشه، جوراب و محصولات دیگر مورد نیاز مردم را تأسیس داده‌اند.

ولی برخی از کارشناسان می‌گویند که در پیام رئیس جمهوری به پارلمان در سال گذشته نیز موضوع اصلاح سیستم مالیات مطرح شده بود، اما در این زمینه پیشرفتهای نظررسی مشاهده نشد.

امامعلی رحمان همچنین با اشاره ‌به وضعیت هوا و کم‌بارشی که در پاییز و زمستان گذشته واقع شد، هشدار داد که ممکن است در سال جاری در تاجیکستان خشکسالی رخ دهد که از دهه 1930 تا به حال سابقه نداشته است.

وی گفت: "من خودم با چرخبال بر فراز کوهها گشتم و دیدم که ذخیره برف در واقع کم است."

از این رو، آقای رحمان مقامهای ذیدخل را دستور داد که از نیروی برق برای فعال کردن ایستگاههای آبکشی به طور مؤثر استفاده کنند و آب برای مزارع کشاورزی را تأمین سازند.

کاهش بیکاری در میان زنان

در پیام پارلمانی رئیس جمهوری تاجیکستان تأکید شد که به دلیل نبودن زیربناهای لازم، بخش اعظمی از زنان این کشور نمی‌توانند برای خود شغلی پیدا کنند.

گفته می‌شود حالا 25 در صد کارمندان نهادهای دولتی را زنان تشکیل می‌دهند. اما رئیس جمهوری تاجیکستان این رقم را ناچیز خوانده و به کمیته زنان دستور داد، تا در مدت کوتاه برنامه ویژه تأمین جای کار برای زنان را تهیه کند.

ضمن تهیه این سند جایهای کاری در نهادهای دولتی و غیردولتی تاجیکستان که زنان می‌توانند فعالیت کنند، مشخص باید شود.

امامعلی رحمان گفت: "در سیستم مخابرات و بانکها بیشتر مردها فعالیت می‌کنند. از جمله، 90 در صد کارمندان بانک ملی و “امانت بانک”را مردها تشکیل می‌دهند که اگر مشت به دیوار زنند، دیوار می‌گردد. جایی این مردها ساختمان، ساختمان نیروگاه "راغون" است."

به گفته آقای رحمان، حالا کارهای سنگین و با معاش ناچیز به عهده زنان است: "در میدانهای کشاورزی زیر آفتاب سوزان تنها زنهای و دختران کار می‌کنند، آن جا مردی را نمی‌بینید."

رئیس جمهوری تاجیکستان به مقامهای ذیدخل دولتی دستور داد که در همه ساختارهای دولتی و غیردولتی لااقل یک معاون از جمله زنها باشد.

همزمان، وی تأکید کرد که برای تأمین اشتغال برای زنان به آنها وامهای کوچک و باامتیاز داده شود. طبق اطلاع منابع رسمی، در طول 5 سال اخیر به زنهای بیکار در تاجیکستان به مقدار 3 میلیون و 300 هزار سامانی(تقریبا 750 هزار دلار آمریکائی) وامهای باامتیاز توزیع شده است.

در سال 2000 برای اولین بار پیام امامعلی رحمان در اجلاس مجلس ملی تاجیکستان صدا داد و از زمان تا به حال همه‌ساله پیام رئیس جمهوری به پارلمان ارائه می‌شود.

در سخنرانیهای پارلمانی خود، وی بیشتر به بررسی نتایج فعالیت دولت در یک سال گذشته و پیش‌بینی برنامه‌های آینده و همچنین اوضاع سیاسی و اجتماعی کشور می‌پردازد

مطالب مرتبط