کاترین میدلتون، زنی از عوام، همسری برای پادشاه آینده بریتانیا

کاترین میدلتون حق نشر عکس Getty
Image caption روز جمعه دو میلیارد نفر شاهد مراسم ازدواج شاهزاده ویلیام با کاترین میدلتون خواهند بود

دل باختن شاهزاده ای جوان به دختری زیبا و عامی، موضوع هزاران داستان گیرا، عاشقانه و پر ماجرا در تمام زبان ها و فرهنگ های زنده دنیا بوده و آنطور که رسانه های دنیا در چند هفته اخیر نشان داده اند و تلویزیون های دنیا می خواهند پخش کنند، پیداست که هنوز، چیزی از جذابیت داستانهای رمانتیک در میان مردم کم نشده است.

پیش بینی شده که در روز جمعه ۲۹ آوریل (نهم اردیبهشت) دو میلیارد نفر در گوشه و کنار دنیا، از روی صفحه تلویزیون شاهد مراسم ازدواج شاهزاده ویلیام، فرزند ارشد شاهزاده چارلز، ولیعهد بریتانیا و نوه الیزابت دوم، ملکه بریتانیا، با کاترین میدلتون، از نوادگان توماس هاریسون باشند که حرفه اش نجاری و پدرش، جان هاریسون، معدنچی در معادن ذغال سنگ ایالت ویلز بوده است.

در بیشتر داستانهای رمانتیک، شاهزاده جوان سوار بر اسب در شکارگاه یا در حال تاختن به سوی جنگ با دشمن، تصادفآ چشمش به جمال بی مثال دختری روستایی روشن می شود و درجا به او دل می بازد و ... از آنجاست که تبانی درباریان برای منصرف کردن شاهزاده مجنون از عشق به آن دختر عامی، و جنگ و ستیزهای خانوادگی آغاز می شود.

حق نشر عکس AFP
Image caption آشنایی ویلیام با کاترین به سالهای تحصیل آنها در دانشگاه سنت اندروز اسکاتلند بر می گردد

نمونه قرن بیست و یکمی این داستان گیرا، آشنایی و دوستی ویلیام با کاترین در سالهای تحصیل هر دو آنها در دانشگاه سنت اندروز در اسکاتلند است. و به جای تاختن با اسب، شاهزاده ویلیام، که همزمان با تحصیل در دانشگاه، دوره خلبانی را در ارتش می گذراند، اکنون افسر خلبان هلیکوپتر در یک واحد جستجو و نجات دریایی در نیروی هوایی بریتانیاست و پس از مرخصی ماه عسل، باید به پایگاه خود در ایالت ویلز بازگردد.

مسئله ای بنام عوام و اشراف

نخستین واکنش علنی شاهزاده چارلز، پدر داماد آینده به خبر نامزدی پسرش با کاترین میدلتون کوتاه و گویا بود.

چارلز، که خود به نوعی به سنت گرا بودن معروف است به خبرنگاران گفت: " نمیدانم منتظر چه بود؟ داشت دیر می شد!"

کامیلا، دوشس کرنوال، همسر دوم چارلز و نامادری ویلیام هم هیجان زده و خوشحال رو به خبرنگاران کرد و گفت: " عالیه... شیطنت باره ولی عالیه."

تصمیم ویلیام به دادن انگشتر نامزدی مادرش، پرنسس دیانا به کاترین، در میان مردم اثر مثبتی داشت. دوباره دیدن آن انگشتری معروف، این بار به انگشت نامزد پسر دیانا، برای بیشتر مردم خاطرات خوش وهمچنین اندوه باری را زنده کرد که از زندگی کوتاه پرنسس دیانا به یاد دارند.

حق نشر عکس 1
Image caption ازدواج دیانا با چارلز ناموفق و کوتاه بود و پس از به دنیا آمدن ویلیام و هری، به جدایی آنها انجامید

داستان دختر جوان و سرزنده ای که اگرچه خود از خانواده ای اشرافی بود ولی بی تکلفی و خون گرمی او آنچنان در قلب مردم عادی محکم جای گرفت که "شاهزاده خانم مردم" خوانده می شد. ازدواج دیانا با چارلز ناموفق و کوتاه بود و پس از به دنیا آمدن ویلیام و هری، به جدایی آنها انجامید. جدایی که خیلی از مردم به حساب رفتار پرنس چارلز گذاشتند.

مرگ نا بهنگام و دلخراش ۱۴ سال پیش دیانا در یک حادثه رانندگی در پاریس در سن ۳۶ سالگی، آنهم درکنار مردی که گفته می شد به او دل بسته بود، برای مدتی افکار عمومی را بر ضد خانواده سلطنتی تحریک کرد. خیلی ها معتقد بودند، و بسیاری هنوز هستند، که سنت گرایان درباری هرگز دیانا را از خود ندانسته و به جمع خود راه ندادند.

کار به جایی رسید که حتی شایع کردند مرگ دیانا یک توطئه درباری بوده است. ادعاهایی که پس از چند مورد تحقیقات پلیس فرانسه و بریتانیا، نهایتآ بی اساس و مردود شناخته شد.

مقاومت سنت گرایان

گرچه ارزش های اجتماعی امروزی در بریتانیا با آنچه که در اواسط قرن نوزدهم رایج بود قابل مقایسه نیست ولی وقتی از ضرورت رعایت تشریفات و رسوم درباری صحبت به میان آید، ناگهان از چند گوشه اغلب خاموش صداهایی درباره اهمیت حفظ سنت های گذشته به گوش می خورد، بطوری که گویی ملکه ویکتوریا همچنان بر تخت امپراتوری تکیه زده است.

ریشه های این نوع تکبر و فخر فروشی فقط در قالب آنچه که "حفظ اصالت نجیب زادگی" خوانده می شد پنهان نیست، بلکه اعتقادات مذهبی و تفاوت ها در فرهنگ و زبان و ملیت و همچنین سابقه روابط "چهره های غیر خودی" از شروط اصلی درباریان برای پذیرفتن افراد باصطلاح عامی ظهور می کند.

کبوتر با کبوتر، باز با باز

واقعیت غیر قابل انکار دیگر، وحدت آنی "اشراف و نجیب زادگان" در حمایت از خودی در مقابل غیر خودی بوده است.

ولی کمتر شدن فاصله بین دو قبیله "عوام و اشراف" از یکدیگر، نه بر اثر قیام عوام که بر اثر سرکشی نسل جوان در میان اشراف اروپا بدست آمده است.

حق نشر عکس AP
Image caption ملکه الیزابت بريتانيا و همسرش دوک ادينبورگ

با اینکه دهه هاست که مقام های سلطنت در اروپا تبدیل به چهره هایی صرفآ تشریفاتی و عاری از قدرت سیاسی شده اند، ولی هنوز هستند سنت گرایان درباری ای که اصرار دارندکه اشراف باید برای بقای "اصالت" خود فقط با هم کیشان خود وصلت کنند.

ولی نگاهی به ازدواج های نیم قرن گذشته در خانواده های سلطنتی اروپا گویای بی اعتنایی نسل جدید شاهزادگان به اینگونه پند و اندرز هاست.

شاهزاده خانم ویکتوریا، ملکه آینده سوئد با وجود مخالفت پدرش، پادشاه کارل گوستاو، با دانیل وست لینگ که مدتی معلم ورزش او بود ازدواج کرد.

شاهزاده فیلیپ، ولیعهد اسپانیا، یک گوینده سابق تلویزیون را به همسری برگزید و شاهزاده یواخیم، فرزند مارگارت، ملکه دانمارک با یک زن عادی فرانسوی وصلت کرد.

در بریتانیا هم ازدواج های بحث انگیز در خانواده سلطنتی کم نبوده است. نیم قرن پیش، جلوگیری دربار از ازدواج شاهزاده مارگرت، خواهر کوچکتر و متوفی ملکه الیزابت، با سروان هوایی پیتر تاونزند، به این دلیل که او قبلآ ازدوج کرده بود، و بعد موافق نبودن آنها با انتخاب بعدی مارگارت، آنتونی آرمسترانگ جونز، عکاس رسمی دربار، از ماجراهای خبر ساز پنجاه سال پیش بود.

البته، شاهزاده مارگارت با بی اعتنایی به نظر مشاوران دربار، در سال ۱۹۶۰ با آنتونی آرمسترانگ ازدواج کرد.

نظر درباریان سنت گرا درباره انتخاب همسر توسط فرزندان ملکه الیزابت هم چندان مثبت نبوده است.

حق نشر عکس 1
Image caption ازدواج سارا فرگوسون با پرنس اندرو

ازدواج سال ۱۹۷۳ پرنسس آن، تنها دخترملکه با سروان ارتش مارک فیلیپس که معلم اسب سواری اش بود با شوق درباریان مواجه نشد.

بحث انگیز تر از آن، ازدواج شاهزاده اندرو، دومین پسر ملکه با سارا فرگوسون در سال ۱۹۸۶ بود. از نظر بسیاری از سنت گرایان، سارا دختر یکی از خدمه دربار محسوب می شد چون پدرش از اصطبل داران خانواده سلطنتی بود.

بی دوام ماندن هر سه ازدواج مزبور، به علاوه جدایی ولیعهد و پرنسس دیانا بهانه ای شد تا سنت گرایان حرف همیشگی شان را تکرار کنند که وصلت بین اشراف و عوام سازگاری به بار نمی‌آورد.

پیشرفت با زمان

ولی اگر سنت گرایان در دربار بریتانیا در آرزوی پایان سنت شکنی های نسل جوانتر در خانواده سلطنتی بودند، دولت ائتلافی، همزمان با شوق و شادمانی مردم از خبر نامزدی پسر پرنسس دیانا، به ضرورت اصلاحات دیگری اشاره کرد که برای مدتی خواب از چشم سنت پرستان خواهد ربود.

دیوید کامرون، نخست وزیر و نیک کلگ، معاون او اکنون از ضرورت اصلاح قانون ۳۰۰ ساله ای صحبت می کنند که فرزند ذکور مقام سلطنت را ولیعهد و وارث مقام او می شناسد، حتی اگر این فرزند خواهرانی بزرگتر از خود داشته باشد.

حق نشر عکس PA
Image caption ازدواج سوفی ریس جونز با پرنس ادوارد

بر اساس همان قانون، ولیعهد نمی تواند با یک کاتولیک ازدواج کند و سرپیچی از آن به قیمت پایان آن وراثت خواهد بود. به عبارت دیگر، جایگاه سلطنت، پادشاه و ملکه، باید در انحصار پیروان کلیسای پروتستان باقی بماند.

در واکنش به پیشنهاد اصلاح قانون وراثت تاج و تخت، طرفداران برابری کامل زن و مرد بی صبرانه آرزو کردند که اولین فرزند ویلیام و کاترین دختر باشد تا بعد از پدر بزرگ و پدر، سلطنت به او برسد.

البته، اصلاح این قانون کهنه، کار آسان و سریعی نخواهد بود، به ویژه به این دلیل که چون مقام سلطنت در بریتانیا، شخص اول کشورهای مشترک المنافع نیز هست، موافقت پارلمانهای کشورهایی مانند کانادا، استرالیا، زلاند نو و دهها کشور آسیایی و آفریقایی و منطقه دریای کارائیب با این طرح اصلاحی ضروری است.

هم پیمان با مادر شوهر آینده

یک هفته پیش از مراسم ازدواج سلطنتی خبر رسید که کاترین میدلتون ۳۰ ساله، همگام با پرنسس دیانا که در هنگام عقد با پرنس چارلز عبارت "اطاعت از شوهر" را از متن سنتی و کلیسایی ادای سوگند وفاداری زن به شوهرش حذف کرد، به روان ویلیامز، سر اسقف کلیسای کانتربوری که زوج جوان را در کلیسای بزرگ وست مینستر لندن عقد خواهد کرد گفته است که در سوگند خود فقط به بیان "تلاش در جهت حفظ عشق، احترام و تامین آسایش شوهر" بسنده خواهد کرد و حرفی از "اطاعت از شوهر" در میان نخواهد بود.

جالب اینجاست که دو زن "عامی" دیگری که با فرزندان ملکه ازدواج کردند، یکی سارا فرگوسون با پرنس اندرو و دیگری سوفی ریس جونز با پرنس ادوارد، هردو به "اطاعت از شوهر" سوگند خوردند. البته، سارا فرگوسون سوگندش را زود فراموش کرد، ولی ادوارد و سوفی با فرزندانشان زندگی آرام، عادی و دور از هیاهویی را می گذرانند.

۳۰ سال پیش، هنگامی که دیانا اسپنسر ۲۰ ساله حاضر نشد در مقابل رهبر کلیسای اسقفی انگلستان "اطاعت از شوهر" را بپذیرد، مخالفان ازدواج ولیعهد بریتانیا با دختر جوانی که به گفته آنها از تشریفات و سنت های دربار بی خبر بود، آن را بیدار باشی برای حفظ آداب و سنن نظام هزار ساله پادشاهی بریتانیا خواندند.

ولی این بار، پس از ملاقاتی خصوصی با ویلیام و کاترین، سراسقف کانتربوری گفت تحت تاثیر ذهن روشن این زوج جوان قرار گرفت چون به قول او، هم خوب می دانند که انتظاراتشان از یکدیگر در زندگی مشترک چیست و هم اینکه خوب می دانند چه می خواهند بگویند.