آزمونی برای دفاع ضد موشکی جدید اسرائیل

سیستم دفاع موشکی گنبد آهنی حق نشر عکس BBC World Service

اسرائیل اخیرا از سیستم پدافند ضد موشکی جدید خود موسوم به گنبد آهنی استفاده کرد.

اسرائیل از این سیستم دفاع موشکی که در شهر ساحل جنوبی اشکلون مستقر شده، برای ساقط کردن چیزی که گمان می‌رفت یک موشک گراد شلیک شده از نوار غزه باشد، استفاده کرد.

فکر استفاده از گنبد آهنی در سال ۲۰۰۶ و در اوج جنگ لبنان شکل گرفت، زمانی که آسیب‌پذیری مناطق جمعیتی اسرائیل در مقابل موشک‌های دوربرد و حملات راکتی آشکار شد.

این سیستم توسط شرکت اسرائیلی "سیستم‌های دفاع پیشرفته‌ رافائل" ساخته شده، شرکتی که گمان می‌رود قسمت اعظم سرمایه‌ آن از کمک‌های نظامی ایالات متحده به اسرائیل تامین شده باشد.

این سیستم دارای سه جزء مختلف است، رادار شناسایی و ردیابی، سیستم کنترل و مدیریت و واحد شلیک موشک.

سازندگان این سیستم ادعا می‌کنند که این سیستم در تمام شرایط آب ‌و هوایی قادر به هدف قرار دادن هر هدفی از یک موشک گرفته تا یک گلوله‌ توپ ۱۵۵ میلی‌متری است.

فشار سیاسی

تقریباً از همان ابتدا میزان توجیه سیاسی این پروژه به اندازه توجیه نظامی آن بود.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption دولت اسرائیل برای حفاظت از ساکنان شهرک‌های نزدیک به غزه تحت فشار قرار گرفته است.

مردمی که در جنوب اسرائیل زندگی می‌کنند، فشار زیادی را بر دولت‌های قبلی اعمال کرد‌ه‌اند تا برای دفاع از آن‌ها در مقابل حملات موشکی اقدام کنند.

این دقیقاً همان چیزی بود که در این مورد پیش آمد.

بعد از حدود چند هفته تنش و حملات مرزی بین دو طرف، دولت اسرائیل وادار شد که از سیستم دفاعی گنبد آهنی استفاده کند، این در حالی بود که این سیستم تازه از مرحله‌ آزمایشی خارج شده بود.

تسلیحاتی که در اختیار پیکارجویان فلسطینی بوده در طول سال‌ها بهبود یافته، چه از نظر برد و چه از نظر وزن کلاهکی که می‌توانند حمل کنند.

موشک گراد که اخیرا از سوی غزه شلیک شد، بردی حدود ۲۰ کیلومتر دارد. به همین سبب به سادگی شهری مانند اشکلون را در تیررس خود قرار می‌دهد.

گزارش‌های اسرائیل در باره اولین برنامه عملیاتی این سیستم می گوید که یکی از واحدهای رادار سیستم دفاعی گنبد آهنی، تشخیص داده که یکی از موشک‌‌های شلیک شده، در فضای باز به زمین اصابت خواهد کرد. بنابراین تنها موشک دوم را رهگیری کرد.

البته فلسطینی‌ها، موشک‌هایی با برد طولانی‌تر دارند، موشک‌هایی نظیر "فجر۳" که توسط ایران طراحی شده است. اطلاعات دقیقی از تعداد قاچاق شده‌ این موشک‌ها به غزه در دست نیست.

این موشک‌ها حدود ۴۵ کیلومتر برد دارند و بنابراین می‌توانند به مناطقی با تراکم جمعیتی بسیار بیشتر برسند.

تغییر روند بازی

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption گنبد آهنی برای رهگیری راکت‌های دشمن از دوربین‌ها و رادار بهره می‌گیرد و آنگاه آنها را ساقط می‌کند

در نگاه اول، به نظر می‌رسد استفاده از سیستم دفاعی گنبد آهنی، به نوعی سرنوشت درگیری های میان نیروهای اسرائیلی و گروه‌های مسلح فلسطینی در غزه را تغییر می‌دهد. اسرائیلی‌ها اقدامات گوناگونی را آزموده‌اند. از حملات هوایی گرفته تا عملیات وسیع زمینی و ورود به نوار غزه، ولی هیچ کدام از این تلاش‌ها نتوانسته به طور پایدار و همیشگی جلوی حملات راکت‌ها را بگیرد.

جنگ غزه یا عملیات موسوم به "سرب گداخته" که در دسامبر ۲۰۰۸ شروع و در ژانویه ۲۰۰۹ پایان یافت، باعث برانگیختن موج انتقاد بین‌المللی به اسرائیل به دلیل حملات سنگین نظامی به غیرنظامیان فلسطینی شد.

دو واحد از این سیستم دفاعی اکنون عملیاتی شده‌اند. برنامه‌ریزان اسرائیلی می‌گویند ممکن است تا ۱۳ واحد از این سیستم‌ها مورد نیاز باشند.

این سیستم ها بسیار گران‌قیمت هستند و هر موشک رهگیر حدود۷۰ هزار دلار هزینه دارد.

در مقایسه با فن‌آوری مورد استفاده توسط فلسطینی‌ها این عمل مانند آن است که یک اتومبیل گرانقیمت ب‌ام‌و را به هوا پرتاب کنید تا یک اتومبیل پیش پا افتاده فورد ابتدایی را به زیر بکشد.

استفاده از این موشک تنها برای حداقل کردن تهدید موشکی نسبت به اسرائیل نیست. میان مفسران اسرائیلی بحث و جدل هایی در مورد تغییر رویکرد نسبت به غزه در جریان است.

برخوردهای مهارناشدنی

اگر چه عملیات تهاجمی و فن‌آوری‌های دفاعی نظیر گنبد آهنی ممکن است در این بحث ها اثرگذار باشند، اما مدیریت سیاسی نیز بسیار حائز اهمیت است. اقدامات اسرائیل به گفته گروهی از مفسران، سهم زیادی در تشدید ناآرامی‌ها و تنش‌ها در طول نوار مرزی داشته است.

با این وجود، بسیاری در داخل یا خارج از این منطقه اعتقاد دارند که برخوردهای دوره‌ای مرزی با شدت و ضعف متفاوت ادامه خواهند یافت مگر آن که برای نوار غزه که نیمه‌منزوی شده، اقدامی‌ صورت گیرد.

شلیک اخیر یک موشک ضد تانک به یک اتوبوس اسرائیلی با پاسخ قاطع اسرائیل رو به رو شد، که در نتیجه آن تعدادی از غیرنظامیان فلسطینی کشته شدند.

تمهیدات نظامی و تکنولوژیکی تنها می‌توانند از عوارض این مشکل بکاهند.

مانند همیشه در این منطقه، این وضعیت سیاسی است که مشکل اصلی‌ است. از این رو گمان می‌رود که این معضل تا مدتها ادامه پیدا کند.

حق نشر عکس BBC World Service

سیستم دفاع موشکی گنبد آهنی

۱- دشمن اقدام به شلیک موشک یا گلوله توپ می‌کند. ۲- این شلیک توسط رادار تشخیص داده شده و تعیین هویت می‌شود. اطلاعات به واحد کنترل و مدیریت نبرد ارسال می‌شود. ۳- اطلاعات، تحلیل شده و مختصات هدف‌گیری به واحد شلیک‌کننده‌ موشک ارسال می‌شود. ۴-موشک به سوی ... دشمن شلیک می‌شود تا آن را منفجر کرده و قدرت تخریب آن را خنثی کند.

مطالب مرتبط