محدودیت در تحصیلات دینی تاجیکان در مدارس خارجی

عبدالرّحیم خالق اف حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای خالقاو گفت که هر تبعة تاجیک قبل از آموزش دینی در خارج کشور باید تحصیلات ابتدایی دینی را در داخل تاجیکستان انجام دهد

پارلمان تاجبکستان اصلاحاتی را در قانون تصویب کرده است که بر مبنای آن شهروندان این کشور تنها پس از انجام تحصیلات دینی ابتدایی در داخل کشور و با اجازة کمیتة دین و وزارت معارف حق دارند در دانشگاهها و مدارس دینی خارجی تحصیل کنند.

عبدالرّحیم خالق اف، رئیس کمیتة دین تاجیکستان، که روز چهارشنبه ۲۵ مه پیشنویس اصلاح قانون “آزادی وجدان و اتّحادیه‌های دینی”-را در اجلاس پارلمان معرّفی می‌کرد، هدف از این اصلاحات را تنظیم تحصیلات دینی اتباع تاجیک در خارج کشور خواند.

آقای خالق اف گفت: “تحلیلها نشان داده است که در چند سال اخیر بدون نظارت (دولتی)، نیروهای مختلف تعداد زیادی از جوانان را به مکتبهای دینی کشورهای خارجی جلب کرده و این افراد با ‌اندیشه‌های تفرقه‌انگیز و مخالف مذهب اجدادی در ثبات و امنیت فرهنگی و دینی کشور مشکلهای زیاد ایجاد کرده‌اند.”

بر اساس اصلاحات وارده در این ماده قانونی، ترتیب آموزش دینی شهروندان تاجیکستان در کشورهای خارجی از طرف دولت تاجیکستان معیّن خواهد شد.

دولتلی دولتزاده، رئیس کمیسییون آداب وکیلان مجلس نمایندگان پارلمان تاجیکستان، نیز تأکید داشت: “مسلمانان تاجیکستان پیروان مذهب امام اعظم هستند، امّا کشورهایی، که جوانان تاجیک برای تحصیل دینی به آنجاها می‌رفتند، پیروان مذاهب دیگر بودند و این امر به بروز اختلافها در جامعه منجر شد.”

امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، در جریان ملاقات با ساکنان ناحیه فرخار ولایت ختلان در اواخر ماه آگوست سال گذشته از ساکنان کشور دعوت کرد، تا فرزندان خود را، که در مدرسه‌های کشورهای اسلامی تحصیل می‌کنند، به وطن بازگردانند.

رئیس جمهوری تاجیکستان هشدار داد که در غیر این صورت "آنها همه تروریست و اکستریمیست (افراط گرا) می‌شوند."

بنا به اطّلاع منابع کمیتة دین تاجیکستان، از ماه اکتبر سال گذشته روند بازگشت دانشجویان تاجیک از مدارس و دانشگاههای ممالک خارجی به تاجیکستان شروع شده و تا حال بیش از ۱۰۰۰ تن از جوانان به وطن بازگشته‌اند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption به اعتقاد محی‌الدین کبیری، اصلاحیة جدید یک نوع تلاش برای پیچیده ساختن روند آموزش دینی بوده و حقوق انسان را نیز نقض می‌کند

در همین حال، محی‌الدین کبیری، رهبر حزب نهضت اسلامی و نمایندة پارلمان، گفت: “ما، دو نمایندة حزب نهضت اسلامی تاجیکستان در پارلمان علیه این تغییرات در قانون “ازادی وجدان و اتّحادیه‌های دینی” رأی دادیم. زیرا این اصلاح تحصیل دینی را در تاجیکستان پیچیده می‌کند.”

آقای کبیری گفت، که حزب نهضت اسلامی از تلاشهای دولت تاجیکستان برای تحت نظارت گرفتن روند تحصیل دینی جوانان در خارج کشور پشتیبانی می‌کند.

امّا به گفتة او برای فردی که می‌خواهد در کشورهای خارجی تحصیل دینی کند، لازم است در کنار گرفتن اجازه از کمیتة دین و وزارت معارف، تحصیل ابتدایی دینی را نیز در داخل تاجیکستان به انجام رساند.

به اعتقاد محی‌الدین کبیری، این اقدام یک نوع تلاش برای پیچیده ساختن روند آموزش دینی بوده و در آن نقض حقوق انسان نیز به مشاهده می‌رسد.

رهبر حزب نهضت اسلامی گفت: “چنین به نظر می‌رسد که در آینده روحانیت نوعی کسب یا تخصصی خواهد شد به مثل پاپ یا راهب نصرانیها (مسیحیان) و فرد از ابتدا تا انتها به تحصیل دینی فرا گرفته شده و تا آخر عمر پایبند به امور دین خواهد ماند.”

به گفتة او، شخصی که علوم دینی می‌آموزد، امکان آموزش علوم دنیوی را ندارد و برعکس، که این به تقسیم جامعه به دنیویها و محضبیها منجر خواهد شد.

ضمن بررسی پیشنویس اصلاح قانون “آزادی وجدان و اتّحادیه‌های دینی” موضوع امکانات و گنجایش برای آموزش دینی برای همة افراد داوطلب در تاجیکستان مطرح گردید.

عبدالرّحیم خالقاو، رئیس کمیتة دین تاجیکستان، گفت که در تنها دانشکدة اسلامی این کشور ۱۴۱۱ نفر آموزش می‌بینند. همچنین، در این کشور ۱۹ مدرسة متوسطه، دو مکتب دینی و دنیویی و یک گیمنزیة (آموزشگاه) دینی فعالیت کرده و در مجموع حدود ۶ هزار آموزش دینی می‌گیرند.

مطالب مرتبط