نام رحمان در فهرست "دیکتاتورهای دیرپای جهان"

امام علی رحمان در میان دانش آموزان حق نشر عکس BBC World Service
Image caption برخیها امامعلی رحمان را رهبری محبوب و برخی دیگر دیکتاتور می‌خوانند

نام امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، بار دیگر در صفحه‌های رسانه‌های غربی به عنوان “دیکتاتور” درج شد.

قبلاً نام امامعلی رحمان در فهرست “رهبران خودکامه جهان” مجله “تایم” و “سی ان ان” درج شده بود و مؤسسه مطالعات اقتصادی "اکونومیست" نیز آقای رحمان را در فهرست “رهبران مستبد جهان” شامل کرده بود.

هم اکنون "سی بی اس نیوز" (CBS News) امامعلی رحمان را در سلسله “دیکتاتورهای دیرپای جهان” وارد کرده است.

رشته گزارشهای “دیکتاتورهای دیرپای جهان” در این شبکه از ۱۶ مه در حال انتشار است و گزارش مربوط به امامعلی رحمان پس از ظهر ۱ ژوئن نشر شد.

طرح “دیکتاتورهای دیرپای جهان” در پی راه‌پیمایهای آزادی‌خواهی در کشورهای عربی و مبارزه شدید برخی از دیکتاتورهای منطقه برای نگه داشتن قدرت، از سوی این شبکه روی دست گرفته شده است.

مسئولان این طرح نوشته‌اند که توسط این سلسله گزارشها می‌خواهند این سؤال را مطرح کنند که چه چیزی نشانه “بدترین دیکتاتور” است: مدت زمانی که در قدرت بوده است؟ علاقه‌مندی به استفاده از زور؟و یا نیاز به کنترل؟

تهیه کنندگان این رشته گزارشها می‌گویند که تا پایان این رشته گزارشها، در باره ۳۱ دیکتاتور در جهان گزارش خواهند کرد.

فهرست این افراد بر مبنای تعریف سختگیرانه از مفهوم “دیکتاتور” یعنی فردی که بدون لجام قانون رهبری می‌کند و “ظالم” دیکتاتور خشونتگر و سرکوبگر است، تهیه شده است.

این گزارشها، به نوشته تهیه کنند‌گان "سی بی اس نیوز"، به موضوع “مدت زمان در قدرت بودن افراد، بدترین عمل مستبدانه آنها و چشم‌انداز تغییرات در کشور آنها” تمرکز می‌کنند.

به گفته سردبیر "سی بی اس نیوز"، رهبران ۳۱ کشور جهان در سال ۲۰۱۱ “بی چون و چرا” در این فهرست جای خود را اشغال کرده‌اند و این فهرست خیلی طولانی است.

شاید برای بسیاری از تاجیکان دیدن اسم امامعلی رحمان در چنین فهرستی به گونه‌ای زننده باشد، زیرا سیمایی که آنها از رهبر دولت خود توسط رسانه‌های داخلی در ذهنشان دارند، درست برعکس این ادعاها است.

به اعتقاد سیف‌الله سفراف، معاون رئیس مرکز مطالعات استراتژیک تاجیکستان که یک نهاد وابسته به ریاست جمهوری تاجیکستان است، "اگر امروز در میان مردم رأی گیری شفاف صورت بگیرد، می‌بینیم که اکثریت برای آقای رحمان رأی می‌دهند."

ولی به نوشته "سی بی اس نیوز"، آنها برای تألیف گزارشهای خود و ارائه تصویری از امامعلی رحمان، از منابع سازمان اطلاعات آمریکا و سازمانهای غیردولتی استفاده کرده‌اند.

در گزارش در باره آقای رحمان در بخش “بدترین عملکردهای مستبدان” می‌خوانیم: “پس از تلاش برای قتل رحمان در سال۱۹۹۷، سیلی از بازداشتهای همراه با خشونت توسط نیروهای امنیتی صورت گرفت.”

Image caption یکی از دادگاههای فرانسه مشغول بررسی شکایت دختر اسلام کریم اف علیه یک وبسایت است که پدرش را در مطلبی "دیکتاتور" خوانده است

در این بخش به گزارش حقوق بشر آمریکا در سال ۲۰۱۰ اشاره‌ شده است.

به این ترتیب، از جمله به وجود موارد محدودیت آزادیهای سیاسی، شکنجه و آزار توسط مأموران امنیتی، بی‌جزا ماندن مأموران امنیتی، تأمین نشدن حقوق افراد در دادگاهها و شرایط بد زندگی در زندانها اشاره‌ می‌شود.

اما "سی بی اس نیوز" می گوید که مطمئن نیست که آیا چنین “بدرفتاریها” (یی) پایان یافته است یا خیر. تهیه کنندگان در بخش “چشم‌انداز تغییرات” می‌نویسند: “روشن نیست که آیا رحمان با شورش روبرو خواهد شد یا خیر.”

اما سپس، "سی بی اس نیوز" از گزارش گروه بین‌المللی بحران که چندی پیش حکومت رحمان را “رو به زوال” خوانده بود، نمونه آورده است.

تهیه کنندگان می‌نویسند با توجه به تهدیدهایی که از نفوذ شورشیان حرکت اسلامی ازبکستان به تاجیکستان از افغانستان وجود دارد، دولت تاجیکستان باید امیدوار باشد که این شورشیان “در کنار طالبان در افغانستان مشغول بمانند.”

برای بار نخست نیست که مجله، سازمان و یا گروهی امامعلی رحمان را دیکتاتور و حکومتش را ظالم ارزیابی می‌کند. اما طرفداران او پیوسته این گزارشها را مغرضانه و نادرست خوانده‌اند.

مرحله "‌گذار از نظام توتالیته"

سیف‌الله سفراف، معاون رئیس مرکز مطالعات استراتژیک دولت تاجیکستان، از جمله افرادیست که نسبت به این گونه گزارشها نگاه منفی دارد.

وی در این باره گفت: “افرادی که چنین گزارشهایی را تهیه می‌کنند، دیدگاه خود را مطرح می کنند. آنها فراموش می‌کنند که تاجیکستان برای سالهای طولانی بخشی از یک نظام توتالیتاری (خودکامه) بود و گذار به دموکراسی زمان می‌خواهد.”

در کنار امامعلی رحمان، در فهرست دیکتاتورهای جان‌سخت و دیرپای جهان که "سی بی اس نیوز" تهیه کرده، اسامی اسلام کریم اف و نورسلطان نظربایف، رهبران دو کشور دیگر آسیای میانه‌، نیز درج شده است.

اسلام کریم اف در حالی شامل "فهرست دیکتاتورهای دیرپای" شده که یکی از دادگاههای فرانسه مشغول بررسی شکایت گلناره کریموا، دختر آقای کریم اف، علیه یک وب سایت است که پدر او را در گزارشش "دیکتاتور" عنوان کرده است.

در باره آینده این رهبران گفته شده است که “کریم اف در قدرت همانا دست قوی دارد” و “جوانان برکناری نظربایف را نمی‌خواهند، زیرا از سال ۱۹۹۴ بدین سو تولیدات ناخالص ملی قزاقستان ۱۲ برابر افزوده است.”