همراخان ظریفی: استفاده از خاک تاجیکستان رایگان نیست

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای ظریفی گفت که روسیه را لازم است برای پایگاه نظامی در تاجیکستان و استفاده از فرودگاه نظامی “عینی” به این کشور حق استفاده پرداخت کند

همراخان ظریفی، وزیر خارجه تاجیکستان گفت که این کشور و روسیه در زمینه همکاریهای مرزبانی موافقت کرده، اما در زمینه استفاده از فرودگاه “عینی” به توافق نرسیده‌اند.

آقای ظریفی در رابطه با این سؤال بی بی سی که مذاکرات میان تاجیکستان و روسیه در زمینه استفاده از فرودگاه "عینی" توسط نیروهای نظامی روسیه به چه انجامید گفت: "اگر کسی در خارج کشور فکر کند که پایگاه نظامی در تاجیکستان رایگان است، ما چنین جواب داریم : خاک تاجیکستان سرمایه بابایی (پدری) وزیر خارجه یا دفاع نیست. باید برای آن حق استفاده پرداخت شود."

وی افزود که مذاکرات کارشناسان تاجیکستان و روسیه طبق اصول “سازندگی و بدون شتاب و احساسات” ادامه‌ دارد و وزارت خارجه همیشه به رئیس دولت تاجیکستان نتایج آنرا گزارش می‌دهد."

در سال ۲۰۰۸ در شهر سوچی روسیه دمیتری مدودیف، رئیس جمهوری روسیه و امامعلی رحمان رئیس جمهوری تاجیکستان، در مورد استفاده مشترَک از فرودگاه "عینی" از جانب نیروهای هوایی روسیه توافق مقدماتی امضا کرده بودند.

گفته می‌شود، روسیه شرایط تاجیکستان در زمینه پرداخت حق استفاده از فرودگاه را قبول ندارد.

در همین حال، مقامات روسیه فرودگاه "عینی" را از مقرهای مهم استراتژیک خوانده و گفته‌اند که از این فرودگاه برای حمایت از کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت دسته جمعی موسوم به کشورهای همسود از حمَلات احتمالی بیرونی استفاده خواهد کرد.

اما آقای ظریفی تاکید می کند که روسیه را لازم است برای پایگاه نظامی در تاجیکستان و استفاده از فرودگاه نظامی “عینی” به این کشور حق استفاده پرداخت کند.

فرودگاه نظامی عینی، در ۲۵ کیلومتری جنوب غربی شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، واقع است و در دوران شوروی سابق یک کارخانه ترمیم چرخبال در این مکان فعالیت داشت.

پس از فروپاشی اتحاد شوروی در سال ۱۹۹۱ و جنگ داخلی در تاجیکستان تجهیزات فنی این فرودگاه خراب و غیر قابل استفاده شد.

طی چند سال اخیر متخصصان هند و تاجیکستان با سرمایه ۲۲ میلیون دلاری هند، فرودگاه را بازسازی و با تجهیزات مدرن هوانوردی مجهز کرده‌اند.

فرودگاه نظامی «عینی» در ماه اوت سال گذشته مورد بهره‌برداری قرار گرفت. این فرودگاه دارای باند هوایی ۳۲۰۰ متری است که همه گونه هواپیماهای بزرگ می‌توانند از آن استفاده کنند.

حل مشکلات مرزی

در عین حال مسئولان وزارت خارجه تاجیکستان می گویند که مذاکرات میان هیئت‌های روسیه و تاجیکستان در مسائل مرزی پایان یافته و در نظر است در جریان دیدار رئیس جمهوری روسیه از تاجیکستان در اوایل ماه سپتامبر سال جاری در این زمینه سند حقوقی امضا شود.

طبق اطلاع منابع این وزارت، جانبها در مورد کلیه مسائل مورد بحث به توافق رسیده‌اند. بر اساس این توافق گروه کوچکی از مشاوران و کارشناسان نیروهای مرزبانی روسیه در تاجیکستان فعالیت خواهند کرد. موضوع بازگشت مرزبانان روس به مرزهای جنوبی تاجیکستان در مذاکرات مطرح نشده است.

ضمناً، بر اساس موافقتنامه همکاریها در مسائل مرزبانی که در سال ۲۰۰۴ میان تاجیکستان و روسیه امضا شده بود، مراقبت مرزهای تاجیکستان با افغانستان از نیروهای مرزبان روسیه به مرزبانان تاجیک وا‌گذار شده بود.

به این ترتیب، تا نیمه سال ۲۰۰۵ کلیه واحدهای مرزبانی روسیه از مرزهای جنوبی تاجیکستان اخراج شده و تنها گروه مشاوران مرزبانی روسیه در این کشور باقی ماندند.