سازمان ملل: ممکن است دولت سوریه مرتکب جنایت علیه بشریت شده باشد

بشار اسد حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ممکن است اقدامات دولت اسد علیه مردم سوریه مصداق جنایت علیه بشریت باشد

در حالیکه رئیس جمهوری سوریه گفته عملیات ارتش این کشور علیه شهروندان معترض متوقف شده است، گزارشگران سازمان ملل احتمال ارتکاب جنایت جنگی توسط دولت سوریه را مطرح کرده اند.

روز پنجشنبه، ۲۷ مرداد (۱۸ اوت)، گزارشگران حقوق بشر سازمان ملل اعلام کردند که تحقیقات آنان حاکی از وجود "روندی از نقض فاحش حقوق بشر" در جریان مقابله دولت سوریه با تظاهرات اعتراضی است که از حملات مستمر و سازمان یافته نیروهای دولتی به جمعیت غیرنظامی این کشور حکایت دارد.

به گفته آنان، ممکن است اقدامات دولت سوریه در برخورد با اعتراضات سیاسی مردم این کشور مصداق جنایت علیه بشریت باشد که در صورت تایید شورای امنیت سازمان ملل متحد، زمینه پیگرد بین المللی مسئولان اینگونه اقدامات را فراهم می کند.

اظهارات گزارشگران سازمان ملل در حالی انتشار می یابد که قرار است شورای امنیت برای بررسی موضوع سرکوب تظاهرات اعتراضی در سوریه، تشکیل جلسه دهد.

باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا هم روز پنجشنبه، ۱۸ اوت، اعلام کرد که وقت آن رسیده است تا بشار اسد از قدرت کناره‌گیری کند.

در بیانیه‌ای که دولت آمریکا منتشر کرد، رئیس جمهور آمریکا هشدار داد که تحریم‌ها علیه سوریه تشدید می‌شود.

رئیس جمهور آمریکا همچنین خشونت هایی را که حمله‌هایی "شرم‌آور" به غیرنظامیان سوریه در شهرهایی مانند حماه و دیرالزور خواند و نیز بازداشت مخالفان توسط نیروهای دولتی را محکوم کرده است.

پیشتر، منابع سازمان ملل متحد گزارش کرده بودند که بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه، به بان کی مون، دبیرکل، گفته است که عملیات ارتش این کشور علیه مناطق و جمعیت غیرنظامی متوقف شده است.

به گفته سخنگوی سازمان ملل، آقای بان در تماس تلفنی با رئیس جمهوری سوریه گفته است که از دریافت گزارش های اخیر در مورد ادامه نقض گسترده و فاحش حقوق بشر در سوریه و کاربرد خشونت نامتناسب و غیرموجه علیه تظاهرکنندگان تکان خورده و نگران شده است.

دبیرکل سازان ملل در این گفتگو تاکید کرده که لازم است کلیه عملیات نظامی و بازداشت دستجمعی مردم سوریه توسط ماموران حکومتی فورا متوقف شود و آقای اسد نیز در پاسخ گفته است که "عملیات ارتش و پلیس متوقف شده است."

اشاره بان کی مون به خصوص به گزارش های حاکی از حملات شدید واحدهای زرهی و پیاده ارتش سوریه به مناطق غیرنظامی و غیرنظامیان در نقاطی مانند شهر دیرالزور و بندر لاذقیه است که این بندر از دریا نیز هدف گلوله باران ناوهای نیروی دریایی این کشور قرار گرفته است.

دبیرکل سازمان ملل همچنین خواسته است که دولت سوریه در پاسخ به مطالبات مردم آن کشور، به اصلاحات "قابل قبول" مبادرت ورزد و با تحقیقات سازمان ملل در مورد وضعیت حقوق بشر همکاری کامل داشته باشد.

در پاسخ، آقای اسد فهرستی از اصلاحات مورد نظر خود را مطرح کرده که از جمله شامل برخی تغییرات در قانون اساسی و برگزاری انتخابات است و علاوه بر این، وعده داده است که به هیات سازمان ملل برای بررسی وضعیت حقوق بشر اجازه سفر به سوریه داده خواهد شد.

خشونت علیه کودکان

تظاهرات اعتراضی در سوریه حدود پنج ماه پیش با درخواست انجام برخی اصلاحات در نظام حکومتی این کشور از جمله برخورداری شهروندان از حقوق سیاسی، خاتمه انحصار حزب بعث بر قدرت، آزادی زندانیان سیاسی و مبارزه با فساد آغاز شد اما واکنش خشونت آمیز حکومت را درپی آورد.

در حالیکه در مراحل اولیه اعتراضات، ناظران تاکید داشتند که تظاهرکنندگان امیدوارند بشار اسد به اصلاحات لازم دست بزند، با تشدید خشونت ها و به خصوص اعزام واحدهای ارتش برای برخورد با معترضان، مطالبات مردم به تدریج به کناره گیری رئیس جمهوری و سقوط رژیم و حتی محاکمه مسئولان کشتار مردم تبدیل شده است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption نهادهای بین المللی نسبت به گزارشهای مربوط به شکنجه و کشته شدن کودکان ابراز نگرانی کرده اند

گفته می شود که در جریان تظاهرات سوریه، تا کنون بیش از دو هزار تن از مردم توسط نیروهای امنیتی کشته و چند هزار تن دیگر بازداشت شده اند و در مقابل، دولت سوریه نیز از کشته شدن تعدادی از ماموران پلیس و نفرات ارتش خبر داده است.

مقامات و رسانه های دولتی گفته اند که هدف از عملیات نظامی، برآوردن خواست مردم برای سرکوب اشرار مسلح و مقابله با توطئه خارجی است که از جمله ماموران امنیتی را هدف قرار داده، اما به گفته منابع مخالفان، شماری از این ماموران به خاطر سرپیچی از دستور تیراندازی به سوی غیرنظامیان به دست مافوق خود کشته شده اند.

شامگاه گذشته، مرکز اطلاع رسانی سازمان ملل گزارش کرد که رادیکا کوماراسوامی، نماینده ویژه دبیرکل در امور کودکان در مناطق درگیری مسلحانه، از مقامات سوریه خواسته است تا "به خونریزی و خشونتی که مشخصه عملیات سرکوب اعتراضات غیرنظامیان توسط ماموران حکومتی بوده است" پایان دهد.

خانم کوماراسوامی با صدور بیانیه ای گفته است که "توسل نیروهای امنیتی به اقدامات خشونت آمیز و مرگبار تا کنون هم تلفات سنگینی را به غیرنظامیان، از جمله کودکان وارد کرده است."

وی گفته است که شواهد مطمئن و قابل قبولی در دست است که نشان می دهد عملیات مسلحانه علیه شهروندان سوریه به کشته و زخمی شدن تعدادی کودک نیز منجر شده است و همچنین "اتهاماتی مطرح است حاکی از اینکه ماموران امنیتی و اطلاعاتی سوریه کودکان را شکنجه داده اند."

نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در بیانیه خود تاکید کرده است که "دولت ها ملزم هستند تا در جریان عملیات ارتش و پلیس در هر مکانی که باشد، از کودکان حفاظت به عمل آورند و من از مقامات سوریه می خواهم تا به این تعهد بین المللی خود به طور کامل عمل کنند."

رادیکا کوماراسوامی همچنین نسبت به وضعیت به آوارگان و بیجاشدگان داخلی وقایع اخیر که از بیم خشونت، از محل سکونت خود گریخته اند از جمله ساکنان اردوگاه آوارگان فلسطینی در لاذقیه ابراز نگرانی شدید کرده است.

در جریان عملیات زمینی و دریایی ارتش سوریه علیه لاذقیه، گزارش شد که یک اردوگاه آوارگان فلسطینی نیز گلوله باران شده و ساکنان آن از بیم جان خود، از این محل گریخته اند.

نشست شورای امنیت

سازمان ملل متحد به دلیل نگرانی از ادامه خشونت در سوریه، اخیرا بیست و شش تن از کارمندان غیرضروری و خانواده های آنان را از سوریه خارج کرده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption در لاذقیه علاوه بر نیروی زمینی، نیروی دریایی ارتش سوریه نیز به مناطق مسکونی حمله کرد

شمار کارکنان نهادهای مختلف سازمان ملل در سوریه معمولا به حدود یکصد و شصت تن می رسد.

مرکز اطلاع رسانی سازمان ملل یادآور همچنین اعلام کرده است که از آنجا که وضعیت سوریه باعث نگرانی عمیق جامعه بین المللی و مقامات این سازمان، از جمله دبیرکل، بوده، قرار است وضعیت آن کشور طی این هفته در جلسه شورای امنیت بررسی شود.

برخی کشورهای عضو شورای امنیت معتقدند که خشونت حکومت سوریه علیه مردم آن کشور در حدی بوده است که لازم است این شورا موضوع پیگرد قانونی مقامات سوری به دلیل ارتکاب جنایت علیه بشریت را مورد بررسی قرار دهد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد در روز ۳ اوت بیانیه ای را حاوی محکومیت دولت سوریه به دلیل "نقض گسترده حقوق بشر و توسل به خشونت علیه افراد غیرنظامی" محکوم دانست اما به دلیل عدم موافقت شماری از کشورهای عضو، از صدور قطعنامه ای علیه این کشور خودداری ورزید.

با اینهمه، در هفته های اخیر، برخی از اعضای شورای امنیت که به دلایل مختلف، از جمله روابط تجاری و سیاسی نزدیک با سوریه و یا ناخرسندی از اقدامات کشورهای غربی در لیبی، با صدور قطعنامه علیه سوریه موافقت نداشتند، مواضع تندتری را نسبت به این کشور اتخاذ کرده اند.

حکومت سوریه به خبرنگاران خارجی اجازه فعالیت فعالیت آزادانه و تهیه گزارش از حوادث آن کشور را نمی دهد اما جیم میور، خبرنگار بی بی سی در بیروت، لبنان، گفته است که مقامات سوریه طی دو هفته اخیر، با تبلیغات فراوان از خروج ارتش از چند نقطه این کشور خبر داده اند اما این اقدام صرفا پس از سرکوب گسترده معترضان صورت گرفته است.

وی همچنین می گوید که خارج کردن واحدهای ارتش لزوما به معنی پایان سرکوب قهرآمیز مردم نیست زیرا ارتش تنها یکی از حدود هفده نهاد و سازمان امنیتی حکومت این کشور است و بعید است که رئیس جمهوری سوریه دستور توقف اقدامات خشونت آمیز تمامی نهادهای حامی حکومت را بدهد.

با توجه به دامنه اعتراضات مردمی، چنین دستوری احتمالا باعث سقوط سریع رژیم می شود.

مطالب مرتبط