ادامه نبردها برای به دست گرفتن کنترل پایتخت لیبی

قذافی حق نشر عکس Getty
Image caption قذافی به ارتکاب جنایت علیه بشریت متهم و تحت پیگرد دادگاه کیفری بین المللی است

مخالفان مسلح در لیبی پس از دست زدن به تهاجمی از چند سو به طرابلس، پایتخت، در یک روز گذشته اکنون کنترل خود بر این شهر را گسترش داده اند.

فرماندهان مخالفان می گویند که ۸۰ درصد کنترل شهر از جمله مقر تلویزیون دولتی را در دست دارند.

درگیری در اطراف مجتمع سرهنگ قذافی هنوز به شدت در جریان است اما معلوم نیست که او هنوز در طرابلس است یا نه.

مصطفی عبدالجلیل، رئیس شورای ملی انتقالی لیبی، در کنفرانسی خبری در شهر بنغازی گفت: "مجتمع باب‌العزیزیه و مناطق اطراف آن همچنان خارج از کنترل مخالفان است و ما اطلاعی نداریم که سرهنگ قذافی در این محدوده است یا نه."

رئیس شورای ملی انتقالی لیبی گفت: "حتی نمی‌دانیم سرهنگ قذافی در لیبی است یا این کشور را ترک کرده است."

اما سرهنگ دیو لاپان سخنگوی پنتاگون روز دوشنبه به خبرنگاران گفت که آمریکا بر این باور است که آقای قذافی هنوز در لیبی است.

او گفت: "فکر می کنم احتمالا بشود گفت که به اعتقاد ما او هنوز در کشور است. برچه اساسی این حرف را می زنیم؟ بار دیگر تاکید می کنم که این یک باور است، که ما هیچ اطلاعاتی نداریم که او از کشور خارج شده است."

سرهنگ قذافی پیشتر پیش بینی کرده بود که نیروهای قبیله ای طرفدار او وارد طرابلس شوند و "چند ده هزار" نظامی مستقر در شهر در برابر مخالفان مقاومت کنند، که این پیش بینی ها محقق نشده است.

با اینهمه، براساس برخی گزارش ها، گروه هایی از نیروهای وفادار به سرهنگ قذافی همچنان بخش هایی از شهر را در اختیار دارند و نبرد پراکنده بین آنان و نیروهای مخالف ادامه دارد.

آقای عبدالجلیل گفت که "نمی‌توانیم بگوییم که مخالفان، کنترل کامل طرابلس را در اختیار دارند."

برنامه‌های تلویزیون دولتی لیبی از ساعاتی پیش قطع شد و مخالفان مدعی شد‌‌‎اند که کنترل این رسانه را به دست گرفته‌اند.

همزمان مصر اعلام کرده است که شورای ملی انتقالی لیبی، متشکل از گروه‌های مخالف سرهنگ قذافی را به عنوان دولت قانونی لیبی به رسمیت می‌شناسد.

رهبران مخالفان از نفرات خود خواسته اند که خویشنداری به خرج دهند و از دست زدن به اقدامات تلافی جویانه و انتقام جویی خودداری ورزند.

تصاویر ارسالی از طرابلس مخالفان مسلح حکومت را نشان می دهد که بدون مواجهه با مقاومت، در برخی خیابان های پایتخت حرکت می کنند و به نشانه پیروزی، به تیراندازی هوایی مبادرت می ورزند.

میدان سبز، که طی سال های گذشته همواره نماد پایگاه مردمی حکومت قذافی محسوب می شده و تا همین اواخر، محل اصلی تجمع های دولتی و تظاهرات حمایت از رهبر لیبی بوده، در دست نیروهای مخالف است.

مخالفان و گروه هایی از مردم با پایین کشیدن پرچم سبز که توسط معمر قذافی در سال ۱۹۷۷ به عنوان پرچم ملی انتخاب شد، پرچم سه رنگ مخالفان را در نقاط مختلف نصب کرده اند.

این پرچم از زمان استقلال لیبی در سال ۱۹۵۱ تا قبل از سقوط نظام سلطنتی در کودتای معمر قذافی سال ۱۹۶۹، پرچم ملی لیبی بود و مخالفان قذافی نیز آن را به عنوان پرچم ملی مورد نظر خود برگزیده اند.

حق نشر عکس AP
Image caption مخالفان قذافی از تصرف اکثر بخش های پایتخت خبر داده و گفته اند رژیم قذافی در آستانه سقوط است

پیشتر از بازداشت سیف الاسلام قذافی و برادرش محمد توسط نیروهای مخالف گزارش هایی ارسال شده و بازداشت سیف الاسلام مورد تایید دادستان دادگاه کیفری بین المللی قرار گرفته است.

چند ماه پیش، این دادگاه حکم بازداشت معمر و سیف الاسلام قذافی را به اتهام ارتکاب جنایت علیه بشریت صادر کرد.

در عین حال، از محل معمر قذافی و سایر اعضای خانواده او خبری در دست نیست هرچند در ساعات شب، تلویزیون دولتی لیبی پیام های صوتی رهبر لیبی را پخش کرد که در آن، از "مردم لیبی" می خواست در حمایت از حکومت و مقابله با آنچه که تلاش بیگانگان برای استعمار مجدد لیبی می خواند، به پا خیزند.

واکنش بین المللی

وی همچنین از قبایل طرفدار خود خواست تا به سرعت برای کمک به "پاکسازی" پایتخت از مخالفان، به سوی این شهر حرکت کنند و گفت که دستور داده است تا انبارهای اسلحه و مهمات گشوده و مردم لیبی مسلح شوند تا بتوانند، به گفته او، در برابر تهاجم بیگانگان و همدستان آنان مقاومت کنند.

سرهنگ قذافی پیش از این بارها تهدید کرده بود که در صورت لزوم، از قبایل لیبی خواهد خواست به کمک حکومت بشتابند و "مردم لیبی" را برای دفاع از کشورشان مسلح خواهد کرد.

حق نشر عکس AP
Image caption نیروهای مخالف از مقاومت پراکنده طرفداران قذافی در بخش کوچکی از پایتخت خبر داده اند

همزمان، صدای انفجارهای متعددی از نزدیکی مجتمع محل سکونت معمر قذافی در مرکز طرابلس به گوش رسیده اما مشخص نیست که آیا رهبر لیبی همچنان در این محل باشد هر چند برخی منابع گفته اند که تعدادی تانک دولتی دفاع از این محل را برعهده گرفته اند

حرکت اعتراضی در لیبی در ماه فوریه و با درخواست اصلاحات سیاسی، مبارزه با فساد و کناره گیری معمر قذافی و پسرانش از قدرت آغاز شد اما نیروهای امنیتی به سرکوب شدید معترضان دست زدند که در هفته های بعد، به درگیری بین دو طرف منجر شد.

در حالیکه برخی از نقاط لیبی در دست نیروهای مخالف بود، در ماه مارس شورای امنیت سازمان ملل متحد به منظور جلوگیری از آنچه که کشتار مردم توسط ارتش طرفدار معمر قذافی می خواند، قطعنامه ایجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز این کشور و عملیات حفاظت از غیرنظامیان را صادر کرد.

در اجرای این قطعنامه، هواپیماهای چند کشور عضو ناتو به اجرای عملیاتی در انهدام ساختارهای نظامی حکومت دست زدند و از جمله، چندین بار مجتمع محل اقامت سرهنگ قذافی را بمباران کردند.

با انتشار گزارش ورود نیروهای مخالف به طرابلس، باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، گفت که لحظه ای تاریخی برای مردم لیبی فرا رسیده و حکومت معمر قذافی در آستانه سقوط قرار گرفته و از او خواست تا از سمت خود کناره گیری کند.

حق نشر عکس AFP
Image caption چاوز تحولات اخیر لیبی را محکوم دانسته و غرب را عامل ویرانی طرابلس خوانده است

در بریتانیا، دیوید کامرون، نخست وزیر، برای زیر نظر داشتن اوضاع لیبی، تعطیلات خود را نیمه تمام گذاشته و به لندن بازگشته و مقامات بریتانیایی گفته اند که پایان حکومت چهل و دو ساله معمر قذافی نزدیک است.

نخست وزیر استرالیا و دبیرکل سازمان پیمان اتلانتیک شمالی نیز از پیشروی نیروهای مخالف معمر قذافی استقبال کرده و از رهبر لیبی خواسته اند به منظور جلوگیری از خونریزی بیشتر، شکست را بپذیرد و از قدرت کناره گیری کند و رئیس جمهوری فرانسه "شهامت مردم لیبی" را ستوده است.

خبر ورود نیروهای مخالف سرهنگ قذافی به طرابلس در رسانه های دولتی ایران نیز انعکاس مثبتی داشته هر چند مقامات جمهوری اسلامی همواره دخالت نیروهای عضو ناتو در جنگ داخلی لیبی را همواره محکوم کرده اند.

از جمله، به گزارش رادیو و تلویزیون دولتی ایران، روز گذشته محمود احمدی نژاد در یک گفتگوی تلفنی با نخست وزیر ترکیه، تاکید کرد که نباید به کشورهای غربی اجازه دخالت در اعتراضات مردم منطقه را داد و گفت که "دخالت قدرت های زورگو شرایط را بدتر می کند که نمونه بارز آن لیبی است."

در همانحال، هوگو چاوز، رئیس جمهوری ونزوئلا، دولت های غربی را به خاطر اقدامات آنها در لیبی محکوم کرده و در مورد وضعیت طرابلس، گفته است که این کشورها "عملا طرابلس را به ویرانی کشانده اند و بمب های خود را به سوی بیمارستان ها، مدارس، خانه ها، محل های کسب، کارخانه ها و مزرعه ها در طرابلس پرتاب می کنند، و این چیزی است که در حال وقوع است."

مطالب مرتبط