مخالفان لیبی؛ زیر ذره بین پس از فتح طرابلس

مخالف مسلح در لیبی حق نشر عکس Reuters
Image caption با افتادن کنترل طرابلس به دست مخالفان شورای انتقالی باید نقش جامع تری بازی کند

با افتادن کنترل پایتخت لیبی به دست مخالفان مسلح سرهنگ قذافی پس از چند ماه نبرد، توجه عمومی به ماهیت گروه های مخالف جلب شده است.

به این ترتیب وظیفه شورای انتقالی ملی - که مخالفان پس از شروع قیام علیه حکومت سرهنگ قذافی تشکیل دادند - دیگر نه فقط مبارزه با وفادارن سرهنگ قذافی، بلکه سامان دادن به امور کشور است.

اعضای این گروه در روزهای گذشته در چند کنفرانس خبری سعی کرده اند نشان دهند که اوضاع را تحت کنترل دارند.

وضعیت پایتخت لیبی نابسامان توصیف می شود و از جمله قطعی گسترده خدمات اولیه مثل آب و برق را تجربه کرده است.

محمود شمام از اعضای شورای انتقالی در طرابلس از عملکرد آن دفاع کرد: "باید متوجه باشید که پس از ۴۲ سال دیکتاتوری، مشکلاتی خواهیم داشت، کسانی خواهند بود که می خواهند به مردم و جامعه لطمه بزنند. اما ما قول می دهیم اجازه ندهیم که این دوره سخت هرچه ممکن است کوتاهتر باشد. این خیلی مهم است. بنابراین از ما انتظار معجزه نداشته باشید."

این شورا تا پیش از فتح طرابلس کمتر شناخته شده بود.

اما اکنون با انتقال شورا از بنغازی به طرابلس اعضای آن بیشتر زیر ذره بین هستند.

شورای انتقالی ۳۳ عضو دارد که نمایندگان بخش های سراسر کشور هستند.

علی احمیدا استاد دانشگاه نیوانگلند در شهر پورتلند در ایالت مین و نویسنده کتاب "نحوه شکل گیری لیبی مدرن" می گوید که این شورا مجموعه ای از فعالان طبقه متوسط، اغلب افراد میانه رو، است و شامل گروه های مختلف از اسلام گرایان میانه رو تا بعضی از سلطنت طلبان، لیبرال ها و بعضی از چهره های سنتی قبایل لیبی می شود.

او در مورد عملکرد این شورا می گوید: "فکر می کنم آنها تا حالا انتقال را خوب مدیریت کرده اند آن هم در زمانی که با نیروهای قذافی روبرو هستند و همچنین باید با مردم لیبی صحبت کنند و از این نظر فکر می کنم خوب عمل کرده اند، عالی نه اما خوب عمل کرده اند."

با این حال آقای احمیدا می گوید "بزرگترین چالش پس از آن خواهد بود که رژیم کاملا شکست داده شود و بعد با آزمون خیلی بزرگ ساختن کشور روبرو هستند و اینکه آیا قادر خواهند بود به نوعی استقلال داشته باشند یا نه. یا وسوسه شوند یا تحت فشار گروه های تبعیدی یا ناتو قرار گیرند."

ماه گذشته فرمانده ارشد نیروهای مخالف تحت شرایط نه چندان روشنی ترور شد.

ژنرال عبدالفتاح یونس پس از پشت کردن به دولت سرهنگ قذافی به مخالفان پیوسته بود اما گفته می شود که در میان مخالفان اعتماد زیادی به او وجود نداشت.

آقای احمیدا می گوید: "تنها بحرانی که شورای انتقالی ملی خوب مدیریت نکرد ترور ژنرال یونس در حدود سه هفته قبل بود و آن اولین آزمون برای شورا بود."

گفته می شود که علیرغم پراکنده بودن شورشیان در جریان ماه های اخیر، آنها هماهنگی داشته اند.

جفری فلتمن معاون وزارت خارجه آمریکا به سی ان ان گفت که تماس نزدیک شورشیان سراسر لیبی او را شگفت زده کرده است.

مقام های آمریکایی می گویند که نمایندگان شورای انتقالی در هفته های اخیر در خفا مشغول دیدار با آمریکایی ها، اروپایی ها و سایر دیپلمات در قطر بوده اند تا زمینه را برای ساختن یک دولت دموکراتیک آماده کنند.

حق نشر عکس AFP Getty Images
Image caption مخالفان هنوز کنترل کامل لیبی را به عهده ندارند

ریاست این شورا را مصطفی عبدل جلیل به عهده دارد، چهره ای که ناظران معتدل و قابل اعتماد توصیف می کنند.

آقای احمیدا می گوید "مصطفی عبدالجلیل یک قاضی بسیار محترم از منطقه کوه سبز در شرق لیبی است. او به عنوان وزیر دادگستری که برای سال های طولانی با دار و دسته رژیم مبارزه کرده به تقوا، اعتدال، و فسادناپذیری شهرت دارد."

او اشاره می کند که وجود افرادی مانند آقای جلیل در حکومت سرهنگ قذافی به زمان اصلاحات ده سال قبل برمی گردد.

شورای انتقالی بر تدوین یک قانون اساسی برای لیبی که وجود نظامی چند حزبی، و حاکمیت قانون را تضمین کند تاکید کرده است.

ناظران می گویند که پس از شکست کامل حکومت سرهنگ قذافی، باید انتظار اختلافات درباره چگونگی سپری کردن دوره گذار را داشت.

نقش اسلام در جمهوری تازه، نحوه روابط بین المللی به خصوص با کشورهای عربی و آفریقایی و مسائل اجتماعی مانند حقوق زنان و همجنسگرایان می تواند از مسائل بالقوه مورد اختلاف باشد.

سوال دیگر درباره شورای انتقالی این است که برای خود چه نقشی در آینده قائل است و آیا می خواهد حکومت را به دست گیرد.

آقای احمیدا می گوید: "این شورا گفته است که مسیر حرکت به سوی قانون اساسی و انتخابات را ترسیم خواهد کرد و مردم لیبی تصمیم خواهند گرفت که بعد از آن چه اتفاقی بیافتد. امیدوار باشیم که نیروهای غربی در ناتو برای اعمال دستور کار خود بعد از کمک به انقلاب لیبی وسوسه نشوند."

پیش بینی می شود که انتقال به دموکراسی لیبی دوره ای آسان برای این کشور نباشد، اما شورای انتقالی ملی قول داده است که کاتالیزوری برای انتقال به یک نظام دموکراتیک و آزاد باشد.

مطالب مرتبط