سال جدید تعلیمی، کم رنگ بودن حضور دانش آموزان افغان در 'دیار غربت'

کمبود آموزگاران حرفه‌ای، عدم نصاب واحد، ناهماهنگی معیارهای آموزشی، خوانا نبودن کتابهای درسی، بلند رفتن (افزایش) هزینه ماهیانه در مکاتب و بویژه تحولات اخیر پاکستان، امسال باعث کم رنگ شدن حضور دانش آموزان در مکاتب خصوصی پناهجویان در پاکستان گردیده است.

عبدالغنی هدایت رییس دفتر نمایندگی وزارت آموزش وپرورش افغانستان در پیشاور با شماری از مسوولان مکاتب خصوصی، درحالیکه حدود انگشت شماری از دانش آموزان حضور داشتند، زنگ آغاز سال تعلیمی جدید را در یک مکتب خصوصی به صدا آوردند. در پاکستان به خاطر موسم گرما آغاز سال تعلیمی جدید از اول سبتامبر آغاز می شود.

بر اساس اعلام دفتر نمایندگی وزارت آموزش و پرورش افغانستان در پیشاور "حدود صد و پنجا هزار" دانش آموزان پناهجوی افغان در پاکستان مصروف تحصیل هستند و حدود ۳۰۰ مدرسه در دفتر نمایندگی وزارت آموزش و پرورش ثبت شده است.

سه دهه خشونت و جنگ در افغانستان، باعث فرار میلیونها افغان به کشور های همسایه، به ویژه ایران و پاکستان شد. کودکان و نوجوانان مهاجر در مدارس مخصوص مهاجرین، که از سوی نهادهای جهادی و سازمانهای غیر دولتی تاسیس یافته بود، به آموزش پرداختند ولی با گذشت هر سال شماری زیادی از دروازه های از این مکاتب بر روی پناهجویان بویژه به دلیل قطع کمک ها یکی بعد از دیگری بسته شد و زمینه برای حضور مکاتب خصوصی را مهیا کرد.

دفتر موسوم به ( آی آر سی ) که پانزده باب از مکاتب را کمک مالی می‌کرد و در آن حدود پانزده هزار دانش آموز درس می‌خواندند و هفتاد در صد آن را دختران تشکیل می‌داد نیز در سال جاری بر روی دانش آموزان بسته شد.

هزینه ماهیانه آموزش در مکاتب خصوصی افغانی در "دیار هجرت" هر سال بالا می‌رود که توانمندی پرداخت آن برای بسیاری از خانواده های پناهجو میسر نمی باشد. هزینه ماهیانه آموزش در مکاتب افغانی نیز تقریبا برابر با مکاتب پاکستانی گردیده و این درحالیست که از لحاظ نصاب آموزشی و رتبه و سوابق تحصیلی و آموزشی آموزگاران، به نظر بسیاری از ناظران این دو را نمی توان با یک دیگر مقایسه کرد.

مشکل صنف نداشتن گواهی پایان صنف دوازده افغانستان

شماری زیادی از خانواده های مهاجر افغان علاقمندند تا پسران و دخترانشان در مکاتب پاکستانی درس بخوانند، چون خانواده های مهاجرین دلیل می آورند که روند نصاب آموزشی و نظام در مدارس خصوصی مهاجرین ضعیف است. ولی به گفته صاحب نظران آموزشی، دانش آموزان مهاجر که از مدارس پاکستانی فراغت حاصل می‌کنند، پس از بازگشت به افغانستان، مجبور هستند بنابر لایحه وزارت اموزش و پرورش افغانستان کلاس های یازدهم ودوازدهم را دوباره در مکاتب افغانی بخوانند تا گواهی نامه فراغت کلاس دوازدهم را از مکاتب افغانی به دست بیاورند و آنگاه می‌توانند شامل تحصیلات عالی در کشور شوند.

این مشکلات گاها باعث می شود که دانش آموزان افغان تلاش کنند تا از طرق مختلف قبل از رفتن به افغانستان، گواهی نامه پایان صنف دوازده را بدست آورند.

سیلاب سال گذشته ده ها مکتب را ویران کرد

غالبا هر گونه تحول سیاسی، امنیتی، اقتصادی و یا هم طبیعی در پاکستان، بر پناهندگان افغان نیز تاثیر می گذارد.

سال گذشته ده ها باب مکاتب و منازل رهایشی (مسکونی) در اردوگاه های پناهندگان افغان در پاکستان در اثر سیل بکلی از بین رفت و به گفته بسیاری از پناهجویان، مقامات پاکستانی برای ساخت مجدد منازل رهایشی در این اردوگاه ها اجازه نداده اند. به همین صورت دانش آموزانی که مکاتب شان بر اثر سیل از بین رفت نیز از ادامه تحصیل محروم شده اند.

توزیع کتب رنگی و نصاب واحد تعلیمی

عبدالغنی هدایت رییس دفتر نمایندگی وزارت آموزش و پرورش افغانستان در پیشاور و مقامات سرکنسولگری افغان در پیشاور دلیل می آورند که مقامات پاکستان مانع ورود کتب درسی از داخل افغانستان گردیده اند، این درحالیست که جمال الدین شاه ریییس دفتر کمشنری افغان که زیر نظر وزارت امور سرحدات پاکستان (سافرون) در امور مهاجرین کار فعال است، می‌گوید اگر دولت افغانستان کتب جدید نصاب تعلیمی را تا دروازه تورخم برساند، دفتر او حاضر است انتقال این کتب را به شهر پیشاور به عهده گیرد.

ولی مقام وزارت آموزش و پروش افغانستان می‌گوید، وزارت مربوطه او مسوولیت توزیع کتب جدید رنگی برای مدارس خصوصی پناهجویان افغان در پاکستان را ندارد. به گفته وی مسوولین مکاتب خصوصی می‌توانند از وب سایت اینترنتی این وزارت، بنابر ضرورت مکاتب شان چاپ و در بین دانش آموزان توزیع کنند.

کارشناسان آموزش و پرورش بر این باورند که آموزش ناقص در "دیار غربت"، هزارها نوجوان مهاجر را بار دوش جامعه خواهد ساخت.