نگرانی مرزبانان تاجیک از تشنج اوضاع در شمال افغانستان

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption شرکت‌کنندگان همایش از افزایش تشنج در شمال افغانستان ابراز نگرانی کردند

به گفته مقامات نیروهای مرزبانی تاجیکستان برخی از قسمتهای مرز مشترَک تاجیکستان با افغانستان از سوی مرزبانان آن کشور حفاظت نمی‌شوند و این امر به افزایش موارد قاچاق مواد مخدر و عبور غیرقانونی از مرز منجر شده است.

این اظهارات را ژنرال شرف فیض‌الله یف، معاون اول فرمانده نیروهای مرزبانی تاجیکستان و رئیس ستاد این نیروها، روز پنج‌شنبه‌۱۵ سپتامبر، در حاشیه‌ یک کنفرانس بین‌المللی در رابطه به مسائل مرزی در شهر دوشنبه و در گفت و گو با خبرنگاران اظهار کرد.

این در حالیست که نماینده نیروهای مرزبان افغانستان در این کنفرانس از تجمع طرفداران جنبش اسلامی ازبکستان، طالبان افغانستان و شورشیان چچن‌ در مناطق مرزی با تاجیکستان هشدار دادند.

به اعتقاد ژنرال فیض‌الله یف برای تأمین امنیت و ثبات در مرز تاجیکستان با افغانستان باید مرزبانان افغان آموزش بینند و پاسگاههای مرزبانی و گمرکی در مرز فعال شوند.

همزمان محمد رحیم، نماینده طرحهای سازمان ملل برای نیروی مرزبانی افغانستان گفت که با مساعدت مالی این سازمان در شیرخان بندر و آیخانم، واقع در مرز افغانستان با تاجیکستان پاسگاههای مرزبانی و گمرکی بنیاد شده‌اند.

به گفته آقای رحیم، این امر می‌تواند تا اندازه‌ای در راه جلوگیری از قاچاق موادّ مخدِّر و عبور غیرقانونی از افغانستان به تاجیکستان کمک کند.

تشنج اوضاع در شمال افغانستان

اما در کنفرانس “همکاریهای منطقه‌ ای میان مرزبانان، نهادهای گمرکی و انتظامی افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان” در شهر دوشنبه از افزایش تشنج در مناطق شمال افغانستان که در سالهای قبلی منطقه امن محسوب می‌شد، ابراز نگرانی شد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای فیض‌الله یف گفت، مرز تاجیکستان با افغانستان در برخی مناطق از سوی مرزبانان افغانستان حفاظت نمی‌شود

الکساندر زویف، هماهنگ کننده سازمان ملل در تاجیکستان و رهبر دفتر برنامه سازمان ملل در شهر دوشنبه به عنوان مثال از حمله گروههای مسلّح به دفتر سازمان ملل متحد در مزار شریف در اوایل سال جاری که به کُشته شدن ۷ کارمند این نهاد منجر شده بود، یادآور شد.

موارد درگیریها میان گروههای جنبش طالبان با نیروهای ناتو و نیروهای مسلّح افغانستان در ولایات قندوز، تخار و بغلان، واقع در شمال افغانستان افزایش یافته است.

دولت محمد، کمیسار نیروهای مرزبانی منطقه "درواز" افغانستان، از تجمع افراد جنبش اسلامی ازبکستان، طالبان افغانی و شورشیان چچن‌ در مناطق مرزی با تاجیکستان هشدار داده گفت که اخیراً در دره وردوچ بدخشان افغانستان میان این گروهها و نیروهای دولت افغانستان درگیری رخ داده است.

به گفته آقای محمد، خطر از طریق در ه های صعب العبور شیوه، تنگچیل و کوفاد ولایت بدخشان افغانستان ورود افراد این گروهها به تاجیکستان وجود دارد.

کمک هنگفت به مرزبانان افغان

بر اساس طرح “اداره مرزهای افغانستان شمالی” سازمان ملل متحد که از جانب اتحادیه اروپا سرمایه‌گذاری می‌شود، در مناطق مرزی افغانستان گذرگاهها و پاسگاههای مرزی و گمرکی بنیاد شده و افسران مرزبان و گمرک آموزش خواهند شد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای محمد می‌گوید، خطر ورود افراد تروریست و افراطی از افغانستان به تاجیکستان وجود دارد

همچنین، طبق این سند، نهادهای مرزبانی، گمرکی و انتظامی افغانستان شمالی و مناطق جنوبی تاجیکستان و ازبکستان در زمینه مبارزه با مواد مخدر، قاچاق سلاح و انسان و ورود احتمالی گروههای مسلّح غیرقانونی از مرز باید همکاری کنند.

هزینه این طرح ۱۰.۵ میلیون دلار بوده است و اجرای آن برای سه سال آینده پیش‌بینی شده است.

این در حالی است که پییر ماریل، فرستاده ویژه اتحادیه اروپا در آسیای مرکزی توسعه همکاریهای مرزی تاجیکستان، ازبکستان و افغانستان را از اهداف اصلی این طرح عنوان کرد، اما در این همایش رهبران نهادهای مرزبانی، گمرکی و انتظامی ازبکستان شرکت نکرده و این کشور تنها به ارسال دو نماینده سطوح پایین به این همایش اکتفا کرده است.

از سوی دیگر، ترکمنستان کشور دیگر هم‌مرز با افغانستان از شرکت در طرح “اداره مرزهای افغانستان شمالی” خودداری کرده است.

امّا آقای ماریل گفت که در این کنفرانس عمدتا کارشناسان ارشد تاجیکستان، ازبکستان و افغانستان شرکت داشته و در این همایش سند حقوقی امضا نخواهد شد. از این لحاظ، به شرکت هیئت بلندپایه ازبکستان نیازی وجود ندارد.

ولی طبق فهرست شرکت‌کنندگان کنفرانس در این همایش رهبران سازمانهای بانفوذ بین‌المللی، نظیر سازمان ملل ، اتحادیه اروپا، سفرای آمریکا، بریتانیا، آلمان و مقامات نهادهای مرزبانی، گمرکی و انتظامی تاجیکستان و افغانستان حضور داشتند.

مطالب مرتبط