فشار آمریکا برای جلوگیری از ارائه درخواست عضویت کشور فلسطین

شورای امنیت سازمان ملل
Image caption آمریکا تهدید کرده که درخواست فلسطینی ها را وتو خواهد کرد

همزمان با شروع به کار مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، تلاش های دیپلماتیک با هدف جلوگیری از ارائه درخواست عضویت فلسطین به شورای امنیت سازمان ملل به عنوان یک کشور مستقل وارد مرحله جدی تری شده است.

هزاران فلسطینی به نشانه اعلان حمایت از ارائه این درخواست به شورای امنیت در کرانه باختری دست به تجمع زده اند.

باراک اوباما در سخنرانی خود به این مساله اشاره کرد که درک می کند فلسطینی ها از عدم پیشرفت در مذاکرات سرخورده شده باشند و تصریح کرد که خود وی هم همین احساس را دارد. با این حال وی تاکید کرد که هیچ راه میانبری برای حل مشکل اسرائیلی ها و فلسطینی ها وجود ندارد و همه مسائل باید از طریق مذاکره حل شود و اقدامات یک‌جانبه با صدور بیانیه و قطعنامه حل نمی شود چرا که اگر شدنی بود مدت ها پیش این اتفاق افتاده بود.

مدارس دولتی در رام الله، بیت لحم، نابلس و الخلیل تعطیل شده اند تا دانش آموزان بتوانند در این تجمع ها شرکت کنند.

باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا قصد دارد با رهبران اسراییل و تشکیلات خودگردان فلسطینی دیدار کند. بر اساس گزارش ها، آقای اوباما در صدد است تا محمود عباس را تحت فشار بگذارد تا از ابتکار عمل اعلام شده برای ارائه درخواست عضویت رسمی فلسطین به عنوان یک کشور مستقل دست بردارد.

دیپلمات های کشورهای مختلف به شدت در تلاشند تا راهی حد وسط بیابند که برای فلسطینی ها و کشورهای عربی و اسلامی قابل قبول باشد و در عین حال برای اسرائیل و آمریکا و متحدانش هم رضایت بخش باشد. یکی از این راهها آن است که سطح حضور فلسطینی ها به عنوان عضو غیر کشور سازمان ملل ارتقا یابد ولی یک عضو مستقل به عنوان کشور مستقل نباشد.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل قبل از عزیمت به نیویورک برای شرکت در نشست مجمع سازمان ملل در جمع اعضای حزب خود، لیکود، اعلام کرد که "تنها راه مساله مذاکره است و نه اقدامات یکجانبه".

تلاش های دیپلماتیک

گروه موسوم به چهارجانبه متشکل از آمریکا، روسیه، سازمان ملل و اتحادیه اروپا به تلاش های دیپماتیک خود برای جلوگیری از وضعیتی بالقوه بحرانی افزوده است. هدف این گروه آن است که دو طرف یکسال دیگر را صرف مذاکرات کنند.

هدف از این تلاش ها ایجاد فرصت از سرگیری مذاکرات جدی میان اسرائیل و فلسطینی هاست تا تشکیل کشور مستقل فلسطینی با چارچوب و بنیادی توافق شده و روشن صورت گیرد. برخی مخالفان اقدام فلسطینی ها می گویند تشکیل یکجانبه کشور فلسطینی باعث ایجاد وضعیتی می شود که ادامه مذاکرات و کسب امتیازات متقابل را تقریبا غیرممکن خواهد ساخت.

مذاکرات طرفین سال گذشته پس از آنکه اسرائیل حاضر به توقف شهرک سازی هایش در کرانه باختری نشد و ساخت و سازهای بیشتری را هم در دستور کار قرار داد، به نقطه بن بست رسید. فلسطینی ها این اقدامات را نشان دهنده عزم اسرائیل برای تحمیل شرایط نامقبول بر خود می دانند.

آمریکا تهدید کرده که در صورت ارائه این درخواست از حق وتوی خود در شورای امنیت استفاده خواهد کرد. ناظران می گویند این اقدام برای آمریکا بدون هزینه نخواهد بود چون عملا این کشور را در موضع مخالفت با فلسطینی هایی قرار خواهد داد که در عرصه جهانی از حمایت قابل توجهی برخوردارند.

اگر فلسطینی ها پس از رد درخواستشان در شورای امنیت به مجمع عمومی سازمان ملل مراجعه کنند، احتمال موفقیت زیادی دارند چون اکثر اعضای این مجمع با آرمان فلسطینی ها موافقند.

کشورهای زیادی از درخواست فلسطینی ها حمایت می کنند. رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه چند روز پیش اعلام کرد موافقت با تشکیل کشور مستقل فلسطینی نه یک گزینه، بلکه یک وظیفه است.

با این حال، اسراییل، آمریکا و متحدان واشنگتن درصدند تا فلسطینی ها را تحت فشار گذاشته و از ادامه مسیر منصرف کنند.

نیکلا سارکوزی، رئیس جمهوری فرانسه هم از محمود عباس خواسته تا از این کار صرفنظر کند.

فلسطینی ها می گویند با وجود عدم انعطافی که اسرائیل در قبال آنها دارد و به شهرک سازی برای یهودیان در اراضی اشغالی فلسطینی ادامه می دهد، چاره ای جز مراجعه به سازمان ملل ندارند.

مزایا و هزینه های این اقدام

در صورت موافقت با عضویت فلسطین به عنوان یک کشور مستقل، حقوق و مزایایی به همراه این عضویت ایجاد خواهد شد که از جمله می توان به قابلیت مراجعه به دادگاه های بین المللی علیه اقدامات اسرائیل اشاره کرد.

اهمیت روانی کسب وجهه یک کشور مستقل هم از دیگر عوامل تشویق کننده فلسطینی هاست.

اما این اقدام بدون هزینه هم نخواهد بود. اسرائیل تهدید کرده که درآمدهای مالیاتی جمع آوری شده برای انتقال به تشکیلات خودگردان فلسطینی را مسدود خواهد کرد. برخی طرفداران اسرائیل در کنگره آمریکا و سنا خواستار قطع کمک های چند میلیون دلاری سالیانه آمریکا به فلسطینی ها شده اند.

مشکل آمریکا آن است که در اصل با تشکیل کشور مستقل فلسطینی موافق است و باراک اوباما هم مرزهای قبل از جنگ ۱۹۶۷ میلادی را مرزهای رسمی کشور فلسطینی دانسته است.

مشکل اوباما

حق نشر عکس Getty
Image caption در حالی که باراک اوباما نگران اقدام فلسطینی هاست، نخست وزیر ترکیه حمایت از اقدام محمود عباس را یک وظیفه دانسته است

این امر برای طرفداران پروپاقرص اسرائیل در آمریکا مایه ناخشنودی شدید از سیاست خاورمیانه ای باراک اوباما شده است. وقوع انقلاب های زنجیره ای در کشورهای عربی و برکناری رژیم های دیکتاتوری و خودکامه که با استقبال آمریکا مواجه شد نیز فضایی ایجاد کرده که مخالفت آمریکا با اقدام فلسطینی ها را دشوارتر کرده است.

در داخل آمریکا اما رقبای انتخاباتی وی در حزب جمهوریخواه آمریکا که برای انتخابات ریاست جمهوری پیش رو آماده می شوند، انتقادات شدیدی را علیه باراک اوباما آغاز کرده اند.

ریک پری، فرماندار تگزاس و از چهره های پیشرو جناح جمهوریخواه برای انتخابات آینده ریاست جمهوری گفته "سیاست های باراک اوباما که دو طرف اسرائیلی و فلسطینی را به لحاظ اخلاقی برابر می داند و درخواست هایشان را یکسان تلقی می کند، یک توهین خطرناک است".

محمود عباس تاکنون نشان داده که در ارائه درخواست به شورای امنیت جدی است. برای تصویب درخواست فلسطینی ها در شورای امنیت، حداقل ۹ عضو از ۱۵ عضو شورا باید با آن موافق باشند، بدون آنکه هیچ یک از اعضای پنجگانه دارای حق وتو آن را وتو کنند.

وزیر خارجه فلسطینی ها گفته نسبت به کسب آرای لازم در شورای امنیت خوش بین است. آمریکایی ها تغییری در موضع خود مبنی بر استفاده از وتوی درخواست فلسطینی ها مطرح نکرده اند.

وزیر خارجه تشکیلات خودگردان فلسطینی گفته امیدوار است آمریکا در موضع اعلام شده خود تجدید نظر کرده و به نظر اکثریت کشورهای جهان احترام گذاشته و با آن همراهی کند که می خواهند از حق فلسطینی ها برای حق تعیین سرنوشت و استقلال و داشتن کشوری مستقل حمایت کنند.

مطالب مرتبط