عراق و افغانستان؛ بازسازی و فساد در پروژه های آمریکایی

اختلاس در پروژه ها حق نشر عکس Reuters
Image caption میزان واقعی مبالغ تلف یا اختلاس شده در پروژه های بازسازی عراق و افغانستان ممکن است هیچ گاه مشخص نشود

عراق و افغانستان دو کشوری بودند که در اثر حمله ائتلاف های به رهبری آمریکا به کشورهایی جنگ زده تبدیل شدند. آمریکایی ها برای بازسازی آن دو کشور صدها میلیارد دلار هزینه کرده اند، اما فساد و انحراف در پروژه های بازسازی به سطحی نگران کننده رسیده است.

تعداد پرونده های این چنینی رو به افزایش است. تعداد کسانی که در رسیدگی های قضایی محکوم شده اند قابل توجه است و صدها نفر هم در پرونده های در دست رسیدگی مظنون و تحت پیگرد هستند.

دزدی و اختلاس پول هایی که قرار بوده برای مقاصد بازسازی در عراق و افغانستان هزینه شوند هم به روش های مختلف انجام می گرفته و در مواردی افراد متخلف برای انتقال پولها دست به کارهای عجیبی زده اند.

افزایش این تخلفات و به سطح آمدن پرونده های این چنینی در شرایطی صورت می گیرد که آمریکا قصد دارد نیروهایش در افغانستان و عراق را بیرون بکشد.

این اطلاعات در دو گزارش رسمی دولت آمریکا قید شده است که امروز یکشنبه (سی ام اکتبر ۲۰۱۱) منتشر شدند.

دفاتر بازرسی پروژه های بازسازی

بازرسان آمریکایی در عراق در طول ۱۳ ماه گذشته پرونده های ۲۲ نفر را پیگیری و نهایی کردند که منجر به محکومیت آنها شد. با احتساب این تعداد، شمار کسانی که به جرم دزدی و انتقال غیرقانونی پولهایی که باید صرف پروژه های بازسازی در عراق می شد به ۶۹ نفر رسید.

دولت آمریکا برای رسیدگی به تخلفات مرتبط با پروژه های بازسازی دفتر ویژه ای در سال ۲۰۰۴ تشکیل داد. ۶۹ نفر یاد شده در نتیجه فعالیت های دفتر بازرسی مزبور مورد پیگرد قرار گرفتند. از این تعداد ۵۷ نفر محکومیت گرفته و به زندان و پرداخت جریمه محکوم شدند.

مسئولان دفتر بازرسی می گویند تعداد فزاینده ای از افراد مورد سوظن واقع می شوند چون افرادی که الان تحت بازجویی هستند افراد دیگری را به اصطلاح لو می دهند که آنها هم مورد پیگرد و سوظن قرار می گیرند.

در افغانستان هم وضع مشابهی در جریان است. دفتر بازرسی پروژه های بازسازی آمریکا در افغانستان در سال ۲۰۰۸ تشکیل شد. بزرگترین مورد رشوه خواری با هدف اختلاس از پروژه های بازسازی هم در افغانستان کشف شد. یک افسر سابق ارتش آمریکا به نام سدهارت تونی هاندا از ایالت کارولینای شمالی بخاطر رشوه خواری به مبلغ یک میلیون و سیصد هزار دلار در پروژه های بازسازی در افغانستان به زندان و پرداخت جریمه محکوم شد.

این پرونده بزرگترین مورد فساد در تاریخ ده ساله جنگ در افغانستان بشمار می رفت.

گزارش منتشره می گوید گستردگی فساد در کشورهای میزبان پروژه های آمریکایی هم عامل مهمی در فسادپذیری دست اندرکاران یا افراد مرتبط با پروژه ها داشته است.

نمونه هایی جالب از اختلاس ها

به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس، یک تفنگدار دریایی ارتش آمریکا ۴۳ هزار دلار را در بین چند پرچم آمریکا پنهان کرده و به کشورش فرستاد. یک سرباز آمریکایی دیگر هزاران دلار را در یک عروسک پنهان کرده بود. یک کارمند سفارتخانه هم موفق شد سر وزارت خارجه آمریکا را با چنان مهارتی کلاه بگذارد که ۲۴۰ هزار دلار به حساب شخصی اش (در اردن) فرستاده شود.

اریک همیلتون، یک گروهبان ارتش آمریکا در جریان رسیدگی ها جرم خود را پذیرفت. وی متهم بود که با شماری از پیمانکاران عراقی نقشه کشیده بودند که ۷۰ ژنراتور برق که برای تفنگداران دریایی ارتش آمریکا ارسال شده بود را بدزدند. وی بخشی از پولهای حاصله را به آمریکا فرستاد.

شمار متعددی از کارکنان دولت آمریکا از واگذاری غیرقانونی پروژه های بازسازی به پیمانکاران محلی پول به جیب زدند.

یک کارمند محلی سفارت آمریکا در اردن به نام اسامه سلیم عایش در ماه آوریل گذشته تحت پیگرد قرار گرفت چون حدود ۲۴۰ هزار دلاری که برای هزینه جابجایی اثاثیه و نقل و انتقالات گمرکی پرسنل وزارت خارجه آمریکا پرداخت شده بود را به حساب بانکی شخصی خود منتقل کند.

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، پولهای دزدیده شده در میادین نبرد هم توسط افراد متخلف به آمریکا فرستاده می شود که اغلب در قالب ارسال بسته های پستی شخصی به آدرس های شخصی افراد صورت می گیرد. به عنوان نمونه، دهها هزار دلار در لباس بابانوئل جاسازی شده بود.

تلف شدن های میلیاردی

مجموع پولهایی که از رهگذر تحقیقات و پرونده های رسیدگی شده از متخلفین بدست آمده و به خزانه دولت آمریکا بازگردانده شده است ۱۵۵ میلیون دلار است. اموال متخلفین هم در موارد متعددی توقیف شده است که از تلویزیون های پلاسما، اتومبیل تا ملک در نوسان است. تنها در سال گذشته ۵۱ میلیون دلار از پیگیری پرونده های فساد بدست آمد.

با این وجود کل مبلغ بدست آمده از پیگیری پرونده های فساد تنها درصد کوچک و ناچیزی از کل مبالغی است که به جیب متخلفین سرازیر شده است، چه آنها که مورد پیگرد قرار گرفتند چه آنها که فعالیت هایشان کشف نشده است.

آمریکا ۶۲ میلیارد دلار برای بازسازی عراق و ۷۲ میلیارد دلار برای بازسازی افغانستان اختصاص داده است. اینها تنها بودجه هایی نیستند که به آنها دست اندازی شده است. غیر از هزینه های رزمی، آمریکا ۲۰۶ میلیارد دلار فقط برای نیازهای لجستیک نیروهای ائتلاف و اقدامات امنیتی اختصاص داده است.

یک کمیسیون مستقل رسیدگی به پروژه های واگذار شده به پیمانکاران به این نتیجه رسیده است که حداقل ۳۱ میلیارد دلار در عراق و افغانستان تلف شده است. این کمیسیون در گزارشی که در ماه اوت منتشر کرد گفت ممکن است رقم کل پولهای اختلاس شده به ۶۰ میلیارد دلار برسد.

در گزارش آن کمیسیون آمده بود که حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد رقم ۲۰۶ میلیارد مورد اشاره تلف شده است که از این رقم حدود ۵ تا ۹ درصد به جیب افراد فاسد و رشوه خوار سرازیر شده است.

گزارش آسوشیتدپرس می گوید میزان واقعی مبالغ تلف یا اختلاس شده در پروژه های بازسازی عراق و افغانستان ممکن است هیچ گاه مشخص نشود.