هاینونن: ایران در خط مشی هسته ای اش تغییری نداده است

تاسیسات اتمی ایران حق نشر عکس AFP
Image caption ایران اتهام فعالیت های نظامی اتمی سری را قویا رد می کند

اولی هاینونن تا ماه اوت سال ۲۰۱۰ میلادی معاون مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی در امور پادمانها بود. آقای هاینونن که کارشناس شیمی در آنالیز مواد رادیواکتیو است در دوره مسئولیتش در آژانس، مسئول پرونده ایران و سوریه بود و ریاست هیات بازرسان آژانس در ایران را بر عهده داشت.

او در حال حاضر به عنوان پژوهشگر ارشد در مرکز مطالعات علمی و امور بین المللی دانشگاه هاروارد فعالیت می کند.

درباره تازه ترین گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی با آقای هاینونن گفتگویی انجام دادم که متن آن در ادامه آمده است:

شما تا سال اوت سال ۲۰۱۰ در آژانس مسئولیت داشتید. آیا در گزارش جدید، اطلاعات یا مستنداتی هست که برای شما تازگی داشته باشد؟

وقتی گزارش جدید را بررسی کنید، می بینید که بخش اعظم اطلاعات مندرج در آن سالهاست که در اختیار آژانس بوده است. جنبه جدید آن این است که اکنون مدیر کل این اطلاعات را با جزئیات برای اولین بار در اختیار کشورهای عضو قرار داده است. این اطلاعات حدود سه سال و نیم پیش به عنوان نمونه در برخی گزارشها ذکر شد، اما این بار تصویر خیلی کامل تری از آن منتشر شده است.

در بخش های مختلفی از گزارش به اطلاعاتی که توسط کشورهای عضو آژانس در اختیار این سازمان قرار گرفته استناد شده است. از کجا معلوم که این اطلاعات معتبر باشند و با انگیزه‌های سیاسی به آژانس ارائه نشده باشند؟

وقتی اطلاعاتی توسط کشورهای عضو در اختیار مدیرکل آژانس قرار می گیرد، مدیرکل این اطلاعات را به دقت بررسی می کند و با اطلاعات دیگری که در اختیار دارد مقایسه می کند تا از صحت اطلاعات اطمینان حاصل کند. این روند بررسی به تحقیقات دیگری از جانب آژانس منجر می شود، به عنوان مثال تماس با برخی شرکت ها که دستگاه ها را در اختیار ایران گذاشته اند یا تبادل نظر با دانشمندانی که با این اطلاعات مرتبط بوده اند. همینطور به گزارش هایی که توسط رسانه ها یا دیگر موسسات هم تهیه شده، توجه می شود و بعد عصاره همه این منابع خبری کنار هم قرار می گیرند و آن نتیجه ای است که شما در این گزارش می بینید.

در خلاصه گزارش آژانس ادعا شده که تحقیقات برای فرآوری یک چاشنی هسته ای قبل از سال ۲۰۰۳ آغاز شده و بخشی از این تحقیقات بعد از آن هم ادامه یافته است. آیا این اتهام با ارزیابی دستگاه های امنیتی آمریکا در سال ۲۰۰۷ در تضاد قرار نمی گیرد؟

فکر نمی کنم که تناقضی وجود داشته باشد. بسیاری از فعالیت های ایران در ۲۰۰۳ متوقف یا تعلیق شد ولی بعضی از آنها ادامه یافت. ارزیابی اطلاعاتی آمریکا ادامه بعضی آزمایش ها به وسیله بعضی ها را رد نمی کرد. حالا بر اساس اطلاعات آژانس ایرانی ها به برخی از تحقیقاتشان بعد از سال ۲۰۰۳ هم در سطح معینی ادامه داده اند. این بدان معنا است که ایران و افرادی که در برنامه هسته اش مشارکت دارند، تغییری در خط مشی خود نداده اند. وقتی شما این موضوع را در کنار ادامه فعالیت های غنی سازی ایران می گذارید، آنگاه متوجه علت بیشتر شدن نگرانی ها می شوید.

در بخش دیگری از گزارش به تلاش ایران برای دستیابی به فن آوری های با کارکرد دوگانه اشاره شده، این در حالی است که تقریبا هر نوع فن آوری را می شود برایش کارکردهای نظامی پیدا کرد. آیا منظور آژانس این است که ایران باید از هر نوع فن آوری که می تواند کارکرد دوگانه داشته باشد محروم شود؟

خیر. ایران می تواند به تجهیزات با کاربری دوگانه و دیگر وسایل لازم دست پیدا کند. اما موضوع نگران کننده آزمایش های انجام شده است. اگر از این تجهیزات برای این گونه آزمایش ها استفاده شود، حتما اشکالی وجود دارد.

مطالب مرتبط