مقامات اتحادیه عرب با مخالفان حکومت سوریه ملاقات می‌کنند

جلسه اتحادیه عرب حق نشر عکس Reuters
Image caption موضعگیری اتحادیه عرب می تواند نشانه قطع امید کشورهای عضو از ادامه حیات حکومت سوریه باشد

با ادامه خشونت در سوریه، اتحادیه عرب به منظور تقویت همبستگی رهبران مخالفان حکومت این کشور با آنان مذاکره می کند.

روز سه شنبه، ۲۴ آبان (۱۵ نوامبر)، شماری از شخصیت های سیاسی مخالف حکومت بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه، به منظور گفتگو پیرامون اتخاذ موضعی مشترک در قبال تحولات کنونی در این کشور با نمایندگان اتحادیه عرب در مقر این اتحادیه در قاهره دیدار و گفتگو می کنند.

مذاکره با این گروه پس از تصمیم اتحادیه عرب به تعلیق عضویت سوریه در اعتراض به ادامه برخورد خشونت آمیز حکومت آن کشور با تظاهرات اعتراضی و تشدید بحران سیاسی در این کشور صورت می گیرد.

روز شنبه این هفته، نمایندگان کشورهای عضو اتحادیه عرب در اجلاسی در قاهره، اعلام کردند که تا زمانی که دولت سوریه به توافقنامه خود با این اتحادیه برای خاتمه دادن به خشونت علیه معترضان عمل نکند، از عضویت در اتحادیه محروم خواهد بود.

براساس توافقنامه دولت سوریه و اتحادیه عرب که اوایل ماه نوامبر اعلام شد ، قرار بود واحدهای ارتش سوریه از مناطق شهری و روستایی این کشور خارج شوند و دولت این کشور به آزادی زندانیان سیاسی مبادرت ورزد و از طریق گفتگو با مخالفان، برای دستیابی به راه حلی مسالمت آمیز تلاش کند.

اتحادیه عرب همچنین خواسته بود تا حکومت سوریه به پانصد ناظر اعزامی این اتحادیه اجازه دهد به منظور نظارت بر چگونگی اجرای این توافقنامه و بررسی ادعاهای دولت و مخالفان در مورد نحوه به کارگیری واحدهای نظامی به آن کشور سفر کنند و در مراکز مورد نظر مستقر شوند.

در حالیکه مخالفان در سوریه ارتش این کشور را به کشتار بی رحمانه معترضان متهم کرده اند، حکومت سوریه گفته است که واحدهای نظامی فقط تبهکاران و اسلامگرایان تندرو مسلح را هدف حمله قرار می دهند و کشتار معترضان غیر مسلح توسط نیروهای ارتشی دروغ است.

پس انتشار گزارش هایی از تشدید عملیات نظامی علیه مخالفان، اتحادیه عرب ضمن تعلیق عضویت سوریه و تصمیم به وضع برخی تحریم های سیاسی و اقتصادی علیه آن کشور، از کشورهای عضو خواست روابط دیپلماتیک خود با حکومت بشار اسد را مورد تجدید نظر قرار دهند.

به گفته ناظران، هدف اتحادیه عرب از ملاقات با رهبران مخالفان بشار اسد، قانع کردن آنان به اتخاذ رویه و رویکردی واحد در برابر حکومت سوریه است.

هدف از این اقدام، از یکسو ایجاد تشکلی منسجم با رهبری واحد است تا در صورت توافق حکومت سوریه با راه حلی مسالمت آمیز برای بحران این کشور، بتواند به نمایندگی از سوی مخالفان با دولت وارد مذاکره شود.

از سوی دیگر، با توجه به تنوع دیدگاه های سیاسی و حتی وابستگی های عقیدتی و قومی گروه ها و شخصیت های مخالف حکومت، ایجاد وحدت نظر بین آنان برای در دست گرفتن قدرت در صورت سقوط رژیم کنونی ضرورت دارد.

طی بیش از چهل سال گذشته، بشار اسد و پدرش، حافظ اسد، با تشدید و بهره برداری از اختلافات سیاسی، قومی و فرقه ای در این کشور موفق شدند تا از بروز مخالفت سازمان یافته و موثر در برابر رژیم جلوگیری کند و با سرکوب گاه خونین مخالفان، به حیات سیاسی خود ادامه دهند.

حق نشر عکس AFP
Image caption عبدالله: اگر بشار اسد منافع سوریه را در نظر دارد باید از قدرت کنار برود

مذاکرات روز سه شنبه در قاهره یک روز پس از آن گزارش می شود که سوریه یکی از پر تلفات ترین روزهای خود از زمان آغاز تظاهرات اعتراضی در هشت ماه پیش را پشت سر گذاشت.

به گفته منابع مخالفان دولت، روز گذشته، بیست و هفت غیرنظامی به ضرب گلوله نیروهای ارتشی کشته شدند و سی و چهار تن از نفرات ارتش و بیست و هفت تن دیگر که از آنان با عنوان نظامیان مخالف رژیم یاد شده در درگیری جان خود را از دست دادند.

واکنش بین المللی

به گفته ناظران، توافق کشورهای عضو اتحادیه عرب با تشدید فشار بر سوریه می تواند نشانه آن باشد که رهبران این کشورها انتظار ندارند رژیم کنونی سوریه دست کم با رهبری و شکل کنونی، دوام چندانی داشته باشد.

در غیر اینصورت، کشورهای عضو اتحادیه عرب، به خصوص کشورهای کوچکتر منطقه در صدد بر نمی آمدند با اتخاذ موضعی سختگیرانه علیه حکومت بشار اسد، روابط آینده خود را با این حکومت به مخاطره اندازند.

روز گذشته ملک عبدالله، پادشاه اردن، در مصاحبه ای اختصاصی با بی بی سی، آشکارا از بشار اسد خواست تا به خاطر منافع مردم سوریه، از قدرت کناره گیری کند و با اشاره به نحوه برخورد با معترضان در آن کشور، گفت که توسل حکومت به خشونت علیه شهروندان "هرگز نتیجه خوبی نداشته است."

اظهارات پادشاه اردن و تصمیم اتحادیه عرب در تشدید فشار بر حکومت سوریه با استقبال ایالات متحده مواجه شده که از اقدام بین المللی برای خاتمه دادن به سرکوب معترضان در سوریه حمایت کرده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption دولت اسلامگرای ترکیه نیز از موضع اتحادیه عرب در تشدید فشار بر سوریه حمایت کرده است

اگرچه در آغاز اعتراضات سیاسی در سوریه در هشت ماه پیش، بسیاری مقامات آمریکایی برخوردی محتاطانه با حرکت اعتراضی داشتند و خواستار اقدام بشار اسد در انجام اصلاحات سیاسی و ادامه زمامداری در سوریه بودند، اما با تشدید برخورد خشونت آمیز ارتش با معترضان در ماه های اخیر، آمریکاییان کناره گیری آقای اسد را اجتناب ناپذیر دانسته اند.

در فرانسه، آلن ژوپه، وزیر خارجه، گفته است که با توجه به موضعگیری اتحادیه عرب، شورای امنیت سازمان ملل متحد در موقعیتی است که باید برای وضع تحریم های موثر علیه حکومت سوریه دست به اقدام بزند.

در جریان اعتراضات مخالفان معمر قذافی در لیبی، اقدام اتحادیه عرب در محکومیت برخورد خشونت آمیز او عملا زمینه مساعد را برای تصویب قطعنامه شورای امنیت در حمایت از غیرنظامیان و برقراری منطقه پرواز ممنوع بر فراز آن کشور و درنتیجه، کمک به شورشیان مسلح را فراهم آورد.

روز گذشته، وزیران خارجه کشورهای عضو اتحادیه اروپا با وضع تحریم های جدید علیه حکومت سوریه، اموال هجده تن دیگر از مقامات سوری در کشورهای عضو را مسدود و سفر آنان به این کشورها را ممنوع کردند و به این ترتیب، شمار مقامات سوری مشمول تحریم های اروپاییان به هفتاد و چهار نفر افزایش یافت.

در روزهای اخیر، حکومت بشار اسد با انتقاد شدید دولت اسلامگرای ترکیه هم که زمانی از دوستان نزدیک دولت سوریه به شمار می رفت، مواجه بوده است.

در مقابل، رسانه های دولتی در جمهوری اسلامی، اظهارات مقامات سوری را منعکس کرده اند که اتحادیه عرب و سایر منتقدان دولت آن کشور را عوامل دست نشانده آمریکا خوانده اند.

حق نشر عکس x
Image caption حکومت بشار اسد همچنان از حمایت کامل حزب الله لبنان و جمهوری اسلامی برخوردار است

شامگاه گذشته، علی اکبر صالحی، وزیر خارجه ایران، در تماس تلفنی با وزیر امور خارجه الجزایر، با محکوم کردن "مداخله خارجی" در امور سوریه، گفت که راه حل بحران کنونی در آن کشور حمایت از اصلاحاتی است که بشار اسد وعده داده است.

همزمان، روزنامه دیلی تلگراف، چاپ لندن، به نقل از "چند منبع مخالف حکومت سوریه" نوشته است که دولت ایران در تماس با برخی رهبران میانه رو مخالف بشار اسد، در صدد ایجاد زمینه مصالحه بین آنان و حکومت سوریه برآمده است. این گزارش از سوی منبع دیگری تایید نشده است.

دولت روسیه نیز موضع اتحادیه عرب در قبال سوریه را محکوم دانسته و و وزیر امور خارجه آن کشور گفته است که به نظر او، رویکرد کشورهای غربی باعث تحریک مخالفت با حکومت سوریه شده است.

روسیه، همراه با چین، تا کنون با تصویب قطعنامه شورای امنیت در محکومیت سوریه و وضع مجازات های بین المللی علیه این کشور مخالفت کرده اند و مقامات سوری ادامه مخالفت آنان را عاملی برای جلوگیری از فشار بین المللی بر این کشور دانسته اند.

با اینهمه، سخنگوی وزارت خارجه چین، در اقدامی غیر منتظره، از تصمیم اتحادیه عرب علیه سوریه حمایت کرده و از دولت سوریه خواسته است با این اتحادیه همکاری کند.

در لبنان، جنبش حزب الله تحت حمایت دولت های ایران و سوریه، ابراز اطمینان کرده است که بشار اسد در انجام اصلاحات و ادامه حکومت بر سوریه موفق خواهد بود و همزمان با ادامه تظاهرات موافق و مخالف سوریه در این کشور، خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش کرده است که مناظره تلویزیونی دو سیاستمدار موافق و مخالف آقای اسد به فحاشی متقابل و زدوخورد بین آنان منجر شد.

مطالب مرتبط