سوریه بعد از بشار اسد

Image caption عبدالله، شاه اردن

ملک عبدالله، شاه اردن، مانند اکثر سران کشورهای عربی هنوز درگیر بحران رو به رشد در سوریه و بهترین شیوه برخورد با آن آست.

او اولین رییس یک کشور عربی است که درخواست برکناری بشار اسد، رییس جمهور سوریه، را علنا عنوان کرده است. او گفته است فرد جایگزین اسد باید قدرت تغییر وضع موجود را داشته باشد.

تعلیق عضویت سوریه در اتحادیه عرب از یک سو، و اظهارات شاه اردن از سوی دیگر، نشانه یک تغییر اساسی در برخورد کشورهای منطقه با معادله قدرت در سوریه است.

ملک عبدالله، شاه اردن، در سفر خود به لندن در مصاحبه ای با بی بی سی گفته است که بشار اسد باید برای حفظ منافع کشور خودش از قدرت کناره گیری کند و در عین حال شرایطی را هم فراهم کند که حیات سیاسی در سوریه وارد مرحله جدیدی شود.

ملک عبدالله گفت که بشار اسد شخصا و باطنا اصلاح طلب است اما نظام سیاسی سوریه اجازه اصلاح را نمی دهد.

او گفت "اگر ما تصور کنیم با رفتن یک شخص، سیستم دچار تغییر اساسی خواهد شد، خود را فریب داده ایم."

او به طور صریحی گفت که چندین ماه است به اتفاق تعدادی دیگر از سران کشورهای عربی تلاش کرده که با آقای اسد، که هنوز اصرار دارد که به انجام اصلاحات متعهد است، گفتگوهای معنادار را ادامه دهد.

سازمان ملل متحد می گوید که ۳۵۰۰ نفر در ناآرامیهای هشت ماه گذشته در سوریه جان خود را از دست داده اند، که اکثر آنها معترضان سوری بوده اند اما تعدادی از نیروهای امنیتی نیز کشته شده اند.

دولت سوریه هنوز به اظهارات شاه اردن واکنش رسمی نداشته است اما یک سخنگوی سفارت سوریه در واشنگتن به بی بی سی گفته است که رییس جمهور سوریه مشروعیت خود را از مردم سوریه می گیرد، نه از کسی دیگر.

پادشاه اردن گفته است که دو بار با همسایه خود مستقیما صحبت کرده و در ماه ژوئن نیز رییس دربار را برای گفتگو به دمشق فرستاده بود.

او گفت که "برای من روشن شد که آنها علاقمند به گفتگو با اردن و یا بسیاری از کشورهای دیگر نیستند". او همچنین گفت که هنوز اپوزیسیون معنادار و متشکلی در سوریه وجود ندارد و دلیل آن سرکوب هر گونه مخالفت است.

این در حالی است که ملک عبدالله خود تحت فشار برای ایجاد اصلاحات سیاسی در اردن است.

گروه های مخالف هنوز به طور گسترده ای خواستار انحلال نظام پادشاهی نشده اند اما خواستار تقویت نقش و اهمیت مجلس و همچنین انتخابی بودن نخست وزیر هستند.

ملک عبدالله از سال ۱۹۹۹ که قدرت را در دست گرفت تا کنون، فقط از اصلاحات سیاسی سخن گفته ولی منتقدان او می گویند که او کار عملی چندانی در این باره نکرده است.

وی در پاسخ به این سوال که چرا سه بار تغییر نخست وزیر و دولت در یک سال به اصلاحات معناداری نیانجامیده است گفت "آنهایی که از تغییر نگرانند، چه تغییر سیاسی و چه اقتصادی، در طول ۱۲ سال گذشته نقش مخربی داشته اند."

ملک عبدالله در خصوص سوریه اذعان داشت که فراتر از مسئله درخواست از بشار اسد برای تغییر سیاسی در سوریه، کسی نمی داند که چه قدم های دیگری باید برداشت.

حامیان بشار اسد در کشوری که گروههای اقلیت قومی و مذهبی متعددی دارد، می گویند که نگرانی جدی از فروپاشی ساختاری کشور یک دلیل قانع کننده برای حفظ نظام موجود است.

شاه اردن همچنین گفت که نگرانی در خصوص بی ثباتی در سوریه با نگرانی از وضعیت "پرونده هسته ای ایران" و نبودن توافق صلح میان اسراییلی ها و فلسطینیان همراه است که می تواند "ما را در سال ۲۰۱۲ با گرفتاری های زیادی روبرو کند."

شاه اردن همچنین گفته است که کشورش همچنان پذیرای پناهجویان سوری خواهد بود. تا کنون چند هزار نفر از اتباع سوریه با گذر از مرز کشور خود، به اردن پناه آورده اند.

سوریه برای اردن یک مسیر حیاتی تجاری نیز هست. بسیاری از قبایل منطقه در هر دو سوی مرز زندگی می کنند و حیات آنها کاملا وابسته به تجارت مرزی است.

ملک عبدالله به بی بی سی گفته است که "بهار عربی" هنوز در نیمه اول حیات خود به سر می برد و او انتظار دارد که در طی چند سال آینده تغییرات اساسی در سراسر جهان عرب به وقوع بپیوندند.