بحرین: تایید خشونت با معترضان، تکرار اتهام مداخله ایران

پادشاه بحرین و بسیونی حق نشر عکس AFP
Image caption پادشاه بحرین وعده داد به پیشنهادهای کمیسیون مستقل به ریاست بسیونی عمل خواهد کرد

بحرین انتقاد کمیسیون مستقل تحقیق از نحوه برخورد با تظاهرات اعتراضی را پذیرفته اما اتهام ارتباط ایران با نا آرامی در آن کشور را تکرار کرده است.

در پی اتهام مخالفان دولت بحرین در مورد برخورد خشونت آمیز نیروهای امنیتی با شرکت کنندگان در تظاهرات و تجمع های اعتراضی در این کشور و سوء رفتار با بازداشت شدگان، "کمیسیون مستقل تحقیق بحرین" به دستور شیخ حمد بن عیسی آل خلیقه، پادشاه بحرین، در ماه ژوئن تشکیل شد.

پنج حقوقدان و کارشناس بین المللی حقوق بشر با تابعیت های آمریکایی/مصری، بلژیکی/کانادایی، بریتانیایی، کویتی و ایرانی در این کمیسیون عضویت داشتند و ریاست آن برعهده محمد شریف بسیونی، کارشناس آمریکایی/مصری بود.

به گفته ناظران، این نخستین بار در یکی از کشورهای منطقه است که دولت رسما از یک هیات تحقیق مستقل متشکل از کارشناسان بین المللی برای بررسی عملکرد نیروهای امنیتی خود دعوت به عمل آورده و به آن امکان داده است تا بدون برخورد با موانع و ضمن برخورداری از همکاری نهادهای حکومتی، به ماموریت خود عمل کند.

گزارش نهایی کمیسیون که روز گذشته در جلسه ای با حضور پادشاه بحرین انتشار رسمی یافت، به مواردی از برخورد خشونت آمیز نیروهای امنیتی با تظاهرکنندگان و نقض حقوق اساسی بازداشت شدگان اشاره کرده و این برخوردها را مورد انتقاد شدید قرار داده است.

در این گزارش، شواهدی از بازداشت های گسترده در جریان تظاهرات مسالمت آمیز، سوء رفتار و شکنجه زندانیان و ایرادات حقوقی نسبت به نحوه رسیدگی قضایی به اتهامات متهمان ذکر و توصیه شده است که اینگونه اقدامات "به گذشته سپرده شود و مقامات بحرینی حکومت قانون و عدالت را به طور کامل در این کشور مستقر سازند."

کمیسیون تحقیق گفته است که برای تهیه این گزارش، حدود نه هزار مدرک و سند را مورد بررسی قرار داده، با حدود پنج هزار نفر در بحرین مصاحبه کرده و صدها پرونده را به دقت مطالعه کرده است.

در این گزارش، از حمله ماموران امنیتی به تظاهرکنندگان، بازداشت گسترده مخالفان به خصوص فعالان شیعه مخالف حکومت و رواج سوء رفتار و شکنجه در بازداشتگاه ها به شدت انتقاد شده و آمده است که در درگیری ماموران و تظاهرکنندگان، دست کم سی و پنج نفر، از جمله پنج مامور دولتی، کشته شدند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption کمیسیون تحقیق کشته شدن تعدادی از مردم و ماموران امنیتی در تظاهرات بحرین را تایید کرده است

در واکنش به نتیجه گیری اعضای این کمیسیون، پادشاه بحرین متعهد شده است که در این کشور "وقایعی که در پی اعتراضات ماه های فوریه و مارس روی داد هرگز دیگر تکرار نخواهد شد."

پیشتر، هیات دولت بحرین نیز اذعان کرده بود که نیروهای امنیتی در برخورد با تظاهرات ضد دولتی "شدت عمل نامتناسب نشان داده و با بازداشت شدگان نیز بدرفتاری کرده اند."

دولت بحرین همچنین از پیگرد بیست تن از ماموران امنیتی به دلیل نحوه برخورد با معترضان و بازداشت شدگان خبر داده و گفته است که صندوق ویژه ای برای جبران خسارت وارده به قربانیان درگیری های سیاسی ایجاد خواهد شد.

انتشار این گزارش با استقبال شماری از کشورها و گروه های مدافع حقوق بشر مواجه شده است.

دولت آمریکا تهیه و انتشار این گزارش را ستوده و نسبت به تاثیر مثبت آن در هدایت بحرین به سوی اصلاحات ابراز امیدواری کرده است.

عفو بین الملل، از سازمان های مدافع حقوق بشر، در بیانیه ای، به دولت بحرین توصیه کرده است که تمامی پیشنهادهای کمیسیون مستقل تحقیق از جمله ایجاد گروهی متشکل از نمایندگان جامعه مدنی، تشکل های مخالف دولت و کارشناسان برای نظارت بر روند اصلاحات سیاسی و حقوقی در این کشور را به اجرا بگذارد.

همزمان، خبرگزاری رسمی بحرین به نقل از یک منبع دولتی گفته است که دولت بحرین انتقاداتی را که از نهادهای حکومتی به عمل آمده می پذیرد و افزوده است: "دولت خواستار انجام تحقیقاتی مستقل و جامع شد تا حقایق آشکار شود و از این گزارش استقبال می کند."

اتهام دخالت ایران در ناآرامی ها

بخشی از گزارش کمیسیون مستقل تحقیق به اتهامات وارد شده از سوی مقامات بحرینی در مورد ارتباط گروه های مخالف آن کشور با کشورها و سازمان های خارجی از جمله حزب الله لبنان و دولت ایران ارتباط دارد.

کمیسیون تحقیق در گزارش خود یادآور شده است که دولت بحرین در مواردی جمهوری اسلامی ایران را به مداخله در امور داخلی این کشور متهم و این اتهامات را در حضور اعضای کمیسیون نیز مطرح کرده است.

در گزارش این کمیسیون آمده است که مقامات بحرینی نسبت به "تصمیم ایران برای مداخله نظامی در بحرین" نیز ابراز نگرانی کرده و گفته اند که این نگرانی یکی از دلایل اصلی دعوت از واحدهای نظامی و انتظامی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس برای ورود به بحرین در ماه مارس بوده است.

حق نشر عکس a
Image caption در ایران تظاهراتی در حمایت از معترضان بحرینی سازمان یافته است

مقامات بحرینی گفته اند که این احتمال را هم در نظر داشتند که ممکن است نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در صدد تحویل اسلحه به گروه های شیعه مخالف حکومت بحرین برآید و به همین دلیل نیز از دولت کویت درخواست کردند تا به گشت زنی در سواحل بحرین بپردازند.

براساس گزارش کمیسیون تحقیق، مقامات بحرینی همچنین سفارت ایران را متهم کردند که رهبران شیعه مخالف دولت را ترغیب کردند تا از همکاری با دولت و مشارکت در تعامل و گفتگو با حکومت برای دستیابی به مصالحه ملی خودداری ورزند و در عوض، به فشار بر حکومت ادامه دهند.

براساس گزارش کمیسیون تحقیق، دولت بحرین یادآور شده است که پس از ورود نیروهای شورای همکاری خلیج فارس به این کشور، مقامات ایران از جمله محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری، آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی، و علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران علنا از سرنگونی حکومت بحرین سخن گفتند و رسانه های دولتی جمهوری اسلامی نیز تبلیغات تحریک آمیز علیه حکومت بحرین را شدت بخشیدند.

با اینهمه، کمیسیون تحقیق در گزارش نهایی خود گفته است که شواهدی که دولت بحرین در مورد دخالت ایران در امور داخلی این کشور تسلیم کمیسیون کرد "ارتباطی مشهود را بین وقایع خاص طی ماه های فوریه و مارس سال ۲۰۱۱ و جمهوری اسلامی ایران ثابت نمی کند."

این گزارش در عین حال می افزاید که با توجه به اینکه بخش عمده اتهامات مربوط به فعالیت ماموران ایرانی در بحرین براساس اطلاعات محرمانه مطرح شده و ماهیت این اطلاعات به گونه ای است که به طور کامل در اختیار کمیسیون قرار نگرفت و دولت بحرین نیز از ارائه کامل شواهد مربوط به آنها خودداری ورزید "این کمیسیون قادر نبوده است به گونه ای مستقل اتهام مداخله ایران در حوادث ماه های فوریه و مارس را بررسی کند."

در جلسه ارائه گزارش کمیسیون تحقیق در روز چهارشنبه، پادشاه بحرین در سخنان خود، ضمن ابراز تشکر از فعالیت اعضای کمیسیون، به نتیجه گیری این هیات در مورد اتهام "ارتباط ایران" در نا آرامی های بحرین نیز اشاره کرد.

حق نشر عکس AFP
Image caption پادشاه بحرین علت دعوت از نیروهای شورای همکاری خلیج فارس را نگرانی از مداخله نظامی ایران قلمداد کرده است

وی گفت: "ما با کسانی که از روی صداقت و به گونه ای مسالمت آمیز در پی اصلاحات و ایجاد جامعه ای کثرت‌گرا براساس احترام حقوق همگان هستند، احساس همبستگی می کنیم اما نه با کسانی هدف آنان ایجاد یک نظام استبدادی و تمامیت‌خواه در کشور ماست."

پادشاه بحرین افزود: "پس از آنکه بارها دست دوستی به سوی جمهوری اسلامی ایران دراز کردیم، پخش بدون وقفه برنامه هایی به زبان عربی از رادیو و تلویزیون دولتی ایران که مردم ما را به خشونت، خرابکاری و شورش تحریک می کرد، باعث سرخوردگی ما در مورد ایران شده است."

پادشاه بحرین تایید کرد که کمیسیون تحقیق نمی توانسته به مدارک محرمانه امنیتی دسترس نداشته و در مورد ارتباط ایران با وقایع مشخص در نا آرامی ها بحرین نتیجه گیری قطعی کند، هر چند با اشاره به فعالیت رسانه های دولتی ایران، گفت: "در عین حال تبلیغات ایران، که تمام کسانی که چشم و گوش داشته و به زبان عربی آشنا هستند، نه فقط مستقیما ثبات و حاکمیت ملی کشور ما را تهدید می کند، بلکه امنیت و ثبات کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس را هم به خطر می اندازد."

وی گفت: "امیدواریم که رهبری ایران به این موضوع بیاندیشد و سیاست خصومت و تفرفه افکنی را کنار بگذارد."

با وجود انتشار گزارش کمیسیون مستقل بحرین و وعده دولت این کشور به انجام اصلاحات، رادیو و تلویزیون دولتی ایران از ادامه تظاهرات برای تغییر در ساختار سیاسی این کشور و درگیری بین تظاهرکنندگان و نیروهای امنیتی خبر داده است.

روز پنجشنبه، ۳ آذر (۲۴ نوامبر)، واحد مرکزی خبر به نقل از تلویزیون عرب زبان العالم، متعلق به جمهوری اسلامی، گزارش کرد که "درگیری تظاهرکنندگان بحرینی که خواستار اجرای اصلاحات در قانون اساسی هستند و نیروهای امنیتی بحرین با حمایت نیروهای عربستان سعودی، ادامه دارد."

براساس این گزارش، یکی از گزارشگران شبکه العالم گفته است که گزارش کمیسیون مستقل "جلوی اقداماتت سرکوبگرانه نیروهای امنیتی بحرین را نگرفته" و ماموران دولتی همچنان به "سرکوب" تظاهرکنندگان ادامه داده و از جمله برای مقابله با آنان، به شلیک گازهای سمی مبادرت ورزیده اند.

مطالب مرتبط