مصری ها برای شرکت در انتخابات پارلمانی صف کشیدند

صف رای دهندگان حق نشر عکس Reuters
Image caption شرکت

انتخابات پارلمانی مصر آغاز شده، در حالی که تجمع اعتراضی در میدان تحریر قاهره ادامه دارد و برخی تشکل ها و فعالان سیاسی خواستار تحریم انتخابات شده اند.

از بامداد روز دوشنبه، ۷ آذر (۲۸ نوامبر)، رای گیری در نخستین مرحله از انتخابات پارلمانی مصر برای تعیین بخشی از کرسی های مجمع خلق (مجلس الشعب) - مجلس سفلای پارلمان مصر - آغاز شده و انتظار می رود روند انتخاب تمامی اعضای این مجلس و همچنین اعضای مجلس شورا - مجلس علیای پارلمان - چندین هفته به طول انجامد.

دوره قبلی پارلمان مصر که در آن اعضای حزب دموکراتیک ملی - حزب حاکم وقت - دارای اکثریت بودند پس از سقوط حسنی مبارک، رئیس جمهوری سابق، با فرمان شورای نظامی حاکم منحل شد و قرار بود انتخابات در ماه سپتامبر برگزار شود، که به تعویق افتاد.

انتخابات پارلمانی قبلی مصر در اواخر سال ۲۰۱۰ میلادی برگزار شد و با انتقاداتی در مورد سلامت انتخابات همراه بود.

انتخابات کنونی نیز در حالی برگزار می شود که مصر در هفته های اخیر دستخوش تحولات سریع سیاسی ناشی از تجمع های گسترده اعتراضی در قاهره و چند شهر دیگر در اعتراض به ادامه زمامداری شورای نظامی بوده است.

از جمله این تحولات، تغییر نخست وزیر و وعده تسریع در روند تعیین رئیس جمهوری جدید و انتقال قدرت از شورای نظامی به وی بوده است.

با توجه به این تحولات، یکی از مهمترین جنبه های انتخابات جاری، میران مشارکت رای دهندگان به عنوان نشانه اعتماد عمومی به شورای نظامی حاکم و برنامه اعلام شده آن برای نقل و انتقال قدرت در کشور است.

تعدادی از تشکل ها و فعالان سیاسی که همچنان به تجمع اعتراضی در میدان تحریر قاهره ادامه می دهند، برگزاری انتخابات در شرایط حاضر را مناسب ندانسته و نتیجه آن را منعکس کننده خواست های مطرح شده در "انقلاب" اخیر مردم مصر ندانسته اند.

برخی از مخالفان برگزاری انتخابات، ادامه حضور شورای عالی نظامی در صحنه سیاسی را مانعی در راه ابراز نظر آزادانه مردم توصیف کرده و گفته اند که انتخابات آزاد تنها زمانی امکان دارد که نظامیان از قدرت کناره گیری کرده باشند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption انتخابات همزمان با ادامه تظاهرات اعتراضی برگزار می شود

در مقابل، فیلد مارشال حسین طنطاوی، رئیس شورای نظامی، از مردم مصر خواسته است به طور گسترده در این انتخابات شرکت کنند و این درخواست از حمایت تعدادی از احزاب اصلی، از جمله حزب آزادی و عدالت، وابسته به گروه اخوان المسلمین، برخوردار بوده است.

به گفته این احزاب، انتخابات پارلمانی تنها راه برای به نتیجه رسیدن اعتراضات منجر به کناره گیری حسنی مبارک، رئیس جمهوری سابق، و آغاز به کار حکومتی دموکراتیک در مصر است.

شورای نظامی حاکم نیز تاکید داشته است که نظامیان خواستار حفظ قدرت سیاسی نیستند و آزادی انتخابات را تضمین می کند.

نخستین انتخابات پس از انقلاب

در انتخابات پارلمانی فعلی، نامزدهای بیش از چهل حزب به رقابت پرداخته اند که بسیاری از این احزاب بعد از سقوط حسنی مبارک تشکیل شده اند و برای رای دهندگان شناخته شده نیستند.

مصر بیش از هشتاد میلیون نفر جمعیت دارد و شمار افراد واجد شرایط رای دادن در این انتخابات حدود پنجاه میلیون نفر برآورد شده است.

رقابت بین نامزدها و احزاب سیاسی مصر برای راهیابی به پارلمان این کشور چندین هفته به طول خواهد انجامید و نتیجه نهایی انتخابات مجلس علیا احتمالا تا اواسط ماه ژانویه و نتیجه انتخابات هر دو مجلس تا ماه مارس معلوم نخواهد شد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption یکی از نتایج اعتراضات اخیر مصر تغییر دولت و تعیین نخست وزیر جدید بوده است

شیوه انتخابات پارلمانی مصر بسیار پیچیده و طولانی است و اگرچه گفته شده است که هدف حکومت سابق از برگزیدن این شیوه، افزایش احتمال پیروزی نامزدهای حزب حاکم وقت بوده، اما سقوط حکومت سابق و تغییراتی که در قانون انتخابات صورت گرفته، این شیوه را چندان ساده تر نکرده است.

مجمع خلق مصر دارای چهارصد و نود و هشت کرسی است و نمایندگان این مجلس برای دوره های پنج ساله انتخاب می شوند و طبق قانون اساسی، رئیس جمهوری حق انحلال مجلس و برگزاری انتخابات جدید را در هر زمانی دارد.

نیمی از کرسی های مجمع خلق به طور مستقیم به نامزدهای پیروز در انتخابات اختصاص دارد و نیمی دیگر از کرسی ها به نسبت آرادی اخذ شده توسط احزاب، در اختیار احزابی قرار می گیرد که به حد نصاب آرا دست یافته باشند.

طبق قانون انتخابات، نیمی از کرسی های پارلمان به کارگران و کشاورزان اختصاص دارد و در نتیجه، در هر حوزه انتخابیه، یکی از دو نامزدی که به پارلمان راه می یابد باید کارگر و یا کشاورز باشد.

پیروزی نامزدها در این انتخابات مستلزم کسب اکثریت مطلق است و به همین دلیل، انتظار می رود که در بسیاری از حوزه ها، انتخابات به دور دوم کشیده شود.

طبق برنامه اعلام شده، رای گیری برای انتخاب نمایندگان شماری از حوزه های انتخابیه، از جمله در شهرهای قاهره، اسکندریه و چند شهر عمده دیگر، در روزهای ۲۸ و ۲۹ نوامبر صورت می گیرد و در هر یک از این حوزه ها که هیچ نامزدی به اکثریت مطلق آرا دست نیافته باشد، مرحله دوم انتخابات در روزهای ۵ و ۶ دسامبر برگزار خواهد شد.

انتخابات مرحله اول در تعدادی دیگر از حوزه ها در روزهای ۱۴ و ۱۵ دسامبر و مرحله دوم انتخابات در این حوزه ها در روزهای ۲۱ و ۲۲ دسامبر صورت می گیرد. انتخابات مرحله اول باقی مانده حوزه ها برای روزهای ۳ و ۴ ژانویه و مرحله دوم رای گیری در این حوزه ها برای روزهای ۱۰ و ۱۱ ژانویه برنامه ریزی شده است.

انتخابات مجلس شورا - مجلس اعلای پارلمان - نیز برای حوزه ها مختلف از روز ۲۹ ژانویه آغاز می شود و آخرین مرحله آن در روز ۱۱ مارس خاتمه می یابد.

احزاب اصلی در این انتخابات عبارتند از حزب آزادی و عدالت وابسته به اخوان المسلمین که خود را یک حزب مذهبی اما دموکراتیک می داند، حزب حریه که توسط برخی از اعضای سابق حزب دموکراتیک ملی تشکیل شده و حزبی سکولار است، حزب جدید وفد و حزب مصریان آزاد که خود را یک تشکل لیبرال معرفی می کند.

گزارش های اولیه از قاهره حاکی از تشکیل صفوف رای دهندگان در مراکز اخذ رای و همزمان، ادامه تجمع معترضان و مخالفان این انتخابات در میدان تحریر پایتخت است.

مطالب مرتبط