پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

حافظه تاریخی چیست؟

حافظه تاریخی چیست؟ آیا با این گفته موافقید که «تکرار اشتباهات تاریخی ملتی چون ایران ناشی از فقدان یا ضعف حافظه تاریخی است»؟

زمانی احمد کسروی تاریخ نگار مشروطیت، گلایه کرد که ملت ایران فراموش کار است. اینکه ملت ایران حافظه تاریخی ندارد گلایه و ادعایی آشنا است. ولی اگر در این ادعا دقیق شویم مفاهیمی را در آن مفروض می‌بینیم که هر یک خود، محل تردید است. مثلا آیا می‌توان گفت یک ملت همچون یک فرد انسانی حافظه یی دارد که می‌توان برای پرهیز از تکرار اشتباهات به آن رجوع کرد؟ نداشتن حافظه تاریخی به چه معنا است؟ به این معنا که ایرانی‌ها از تاریخ خود چیزی نمی‌دانند؟ اگر دانستن تاریخ خود سنجهٔ حافظه تاریخی است، آیا نباید گفت ملت ایران بیش از حد حافظه تاریخی دارد؟ حافظه تاریخی به چه شکل عمل می‌کند؟ آیا در شکل گیری حافظه تاریخی این ملت، مثلا بلوچ‌ها سهمی داشته‌اند یا سهم آن‌ها رفت و روب شده و از حافظه تاریخی پاک شده است؟ حافظه تاریخی خودآگاه است یا بر فرض‌هایی ناخودآگاه بنا شده و به گونه یی ناخودآگاه موثر واقع می‌شود؟ می‌توان و باید حافظه تاریخی را نقد کرد یا نه؟ این سوال‌ها را با مهمان‌های این هفته پرگار در میان می‌گذاریم. در پنل اول تورج اتابکی استاد تاریخ و عضو پژوهشکده تاریخ اجتماعی در آمستردام و فرزین وحدت استاد جامعه‌شناسی درکالج وسار در نیویورک به سوالات مخاطبان خود در پنل دوم حامد ترابی و فریبا شیرازی پاسخ می‌دهند.