احتمال کاهش قیمت آرد در تاجیکستان و افغانستان

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption در سال جاری در قزاقستان حاصل فراوان غله جمع‌آوری شده است

در سال جاری در قزاقستان حاصل فراوان غله جمع‌آوری شده و این امر ممکن است از افزایش نرخ گندم در تاجیکستان و افغانستان در زمستان جاری جلوگیری کند.

در این باره آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا و شبکه سیستمهای هشدار از قحطی، یک سازمان بین‌المللی ناظر بر وضع تأمین مواد غذایی، در گزارشی مشترَک خبر داده‌اند.

در این گزارش که روز 30 نوامبر سال جاری منتشر شد، آمده است: “در سال جاری در قزاقستان 21 میلیون تن گندم جمع‌آوری شده است که این رقم در مقایسه‌ با آمار سال گذشته دو مراتبه بیشتر است."

حاصل گندم در پاکستان نیز در سال 2011 به طور بی‌سابقه‌ای افزایش یافته و این امر بر وضع بازار گندم در افغانستان نیز که کشوری فقیر و واردکننده غله می‌باشد، اثراتی برجا خواهد گذاشت.

طبق این گزارش، در پی جمع‌آوری حاصل فراوان غله قیمت گندم در قزاقستان به طور قابل ملاحظه‌ای کاهش یافته است. مثلاً، در ولایت کاکچتو، در شمال قزاقستان، ارزش غله در ماه گذشته در مقایسه‌ با ماه ژوئن سال جاری 53 در صد کمتر شده است.

اما به نظر می‌رسد که فراوانی حاصل غله در قزاقستان هنوز بر ارزش مواد گندمی در بازارهای تاجیکستان اثرات چندانی نداشته است.

مثلاً به گفته اسماعیل ناراف، فروشنده یک مغازه آرد در بازار شاه منصور شهر دوشنبه، حالا قیمت یک کیسه (50 کیلو آرد قزاقستان 120 سامانی است که این رقم در مقایسه‌ با تابستان سال جاری همگی پنج سامانی کمتر است.

آقای ناراف حدس زد که ممکن است هنوز واردات حاصل نو غله قزاقستان به تاجیکستان شروع نشده و احتمال دارد در ماههای آینده ارزش آرد تا حدی کاهش یابد.

برخی از مشتریان بازار شاه منصور گفتند که در مقایسه‌ با سال گذشته در سال جاری قیمت آرد در بازارهای داخلی تاجیکستان ثابت بوده است.

شبکه سیستمهای هشدار از قحطی دلیل ثابت بودن قیمت غله در بازارهای تاجیکستان را به مبالغ وارداتی از مهاجران کاری، حاصل خوب غله در قزاقستان و همچنین، افزایش محصول پنبه و سیب زمینی و سبزیجات دیگر در این کشور مربوط خوانده است.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption هنوز در بازارهای تاجیکستان محصول غله قزاقستان ارزان نشده است

در حالی که در قزاقستان حاصل خوب گندم جمع‌آوری شده، اما در تاجیکستان تولید غله در مقایسه‌ با سال گذشته حدود 20-25 در صد کاهش یافته است.

عدالت کریماوا، یک مسئول دفتر مطبوعاتی وزارت کشاورزی تاجیکستان، این امر را به خشکسالی و کمبود آب مربوط خواند که به بخشی از کشتزار غله پاییزی آسیب جدی وارد کرده است.

طبق اطلاع این وزارت، در سال جاری در میدان بیش از 13 هزار هکتار غله کشت شده و در مجموع به مقدار 543 هزار و 507 تن محصول غله جمع‌آوری شده است که این نشانداد در مقایسه‌ با سال گذشته 150 هزار تن کمتر بوده است.

خانم کریماوا گفت که حاصل غله از هر هکتار نیز کاهش یافته و 21.1 سنتنر را تشکیل داده است. این در حالیست که این رقم در کشورهای اروپایی و چین حدود 80 سنتنر است.

به گفته مسئولان وزارت کشاورزی تاجیکستان، ساکنان تاجیکستان به مقدار 1 میلیون و 600 هزار تن غله و آرد نیاز دارند و از این لحاظ، در نظر است در سال آینده به این کشور از خارج تا 1 میلیون تن غله وارد کرده شود.

بنا به اطلاع دفتر مطبوعاتی وزارت رشد اقتصاد و تجارت تاجیکستان، عمدتا این کشور غله و آرد را از قزاقستان، روسیه و کانادا خریداری می‌کند.

با توجه به این که مواد و کالاها در داخل کشور عمدتا از طریق اتومبیل حمل و نقل می‌شوند، افزایش بی‌سابقه قیمت مواد سوختی در تاجیکستان در سال جاری بر ارزش مواد غذایی، بخصوص، غله و آرد در مناطق روستای این کشور، نیز اثرات جدی گذاشته است.

در گزارش آژانس توسعه بین‌المللی آمریکا و شبکه سیستمهای هشدار از قحطی نیز تأکید شده است که در مناطق کوهستانی، از جمله در غرم، در شرق تاجیکستان، به علت کاهش میزان تولید غله وطنی و بالا رفتن قیمت بنزین در ماه اکتبر سال جاری در مقایسه‌ با دوره مشابه در سال گذشته قیمت گندم 43 در صد بالا رفته است.

در این گزارش آمده است که در ماه اکتبر سال جاری ارزش بنزین در شهر خاروغ، مرکز ولایت بدخشان، در مقایسه‌ با یک ماه پیش 5 در صد افزایش یافته است. در حالی که از اول ماه اکتبر روسیه باج گمرکی را برای مواد سوخت صادراتی تا حدی کاهش داده است، اما قیمت بنزین در حد بالا باقی مانده است.

در همین حال، سازمانهای بین‌المللی، از جمله برنامه خواربار جهانی سازمان ملل مکرراً از امکان تهدید خطر گرسنگی برای حدود 1 میلیون تن از ساکنان تاجیکستان هشدار داده‌اند.

امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، نیز در سال جاری از ساکنان کشور دعوت کرد که برای خانواده‌های خود حد اقل برای دو سال مواد غذایی را ذخیره کنند.