قالی و پنبه؛ چگونه کارها از دست رفت

حق نشر عکس no crdit
Image caption پنبه تاجیکستان به دلیل داشتن الیاف بلند مرغوبترین و گرانترین نوع پنبه است.

پنبه چینی کاریست کمر شکن. برداشت در ماه سپتامبر شروع می شود، زمانی که آفتاب هنوز سوزان است. خورشید ِوسط آسمان، کار در مزرعه را دشوارتر می کند. آن وقت چیدن گل نرم وسفید پنبه پر زحمت می شود.

عبدالعلی عبدولمنانوف، کشاورز پنبه کار، می گوید برای چیدن درست پنبه باید از هر دو دست استفاده شود. طبق گفته او یک کارگر با تجربه می تواند روزی ۱۷۰ کیلو پنبه بچیند.

آقای عبدولمنانوف که در دوره شوروی سابق مسئول یک مزرعه اشتراکی بوده، همه عمرش پنبه می کاشته است. آن مزرعه حالا به بخش خصوصی واگذار شده. او مردیست که ایده و برنامه های زیادی در سر دارد و سعی می کند هیچ فرصتی را برای توسعه کارش از دست ندهد.

در دوران کمونیست، پنبه تولید شده در مزرعه به آژانس مرکزی دولت تحویل داده می شد و آژانس پنبه را در بازار داخلی یا خارجی توزیع می کرد. اما حالا آقای عبدولمنانوف می تواند پنبه اش را به مشتری بدون واسطه بفروشد.

پنبه تاجیکستان به دلیل داشتن الیاف بلند مرغوبترین و گرانترین نوع پنبه است. آقای عبدالمنانوف می گوید تقاضا برای این نوع پنبه زیاد است. او حالا پنبه هایش را به مشتریانی از ایران، ترکیه و روسیه می فروشد.

اما اداره مزرعه از گذشته گرانتر شده است. هزینه سوخت، برق و کود سودی برای آقای عبدالمنانوف باقی نمی گذارد. برای همین او فقط می تواند به کارگرانش حداقل دستمزد را بدهد.

حق نشر عکس no credit
Image caption عبدالمطلب عبدالله یوف، مدیر عامل کارخانه، راه اندازی کارخانه را تقریبا از صفر شروع کرد.

در یک روز معمولی، یک کارگر معمولی حدود ۵۰ کیلو پنبه می چیند و تنها معادل سه دلار در می آورد. با توجه به بالا رفتن هزینه های زندگی تعجبی ندارد که جوانان تاجیک دیگر روی پنبه کاری برای امرار معاش حساب نمی کنند.

منبع دیگر ایجاد اشتغال در شوروی سابق کارخانه ها بودند. و مانند هر چیز دیگری تولید کنندگان مواد اولیه و مشتریان کارخانه هر دو توسط مسکو اداره می شدند.

کارخانه قالی بافی کراکوم ۷۰۰۰ نفر را استخدام کرده بود و به سراسر شوروی و اروپای شرقی قالی می فروخت.

همه آن را محل خوبی برای کار می دانستند. حقوق ها بالا بود، کارگران بیمه درمانی شده بودند و اتحادیه کارگری برای آنها تعطیلات کنار دریا ترتیب می داد.

اما این روزها اوضاع تغییر کرده و کارخانه برای ادامه فعالیت در دنیا جدید با مشکلاتی روبروست. عبدالمطلب عبدالله یوف، مدیر عامل کارخانه، راه اندازی کارخانه را تقریبا از صفر شروع کرد.

حق نشر عکس no credit
Image caption بیشتر ماشین آلات کارخانه ساخت آلمان شرقی هستند که برای ساخت طرح های محدودی تنظیم شده اند

آقای عبدالله یوف می گوید: در دوران شوروی سابق ما نگران فروش تولیدات کارخانه نبودیم. اما حالا در بازار اقتصادی رقابت شدید است. برای مشتری مهم نیست که کالا در تاجیکستان، ترکیه یا ایران ساخته شده ست. تنها چیزی که برای مشتری مهم است کیفیت و قیمت است.

آقای عبدالله یوف سرمایه گذاری روی تکنولوژی های جدید را شروع کرده است. بیشتر ماشین آلات کارخانه ساخت آلمان شرقی هستند که برای ساخت طرح های محدودی تنظیم شده اند و به روز کردن آنها هم کار ساده ای نیست. برای همین عبدالله یوف تعدادی ماشین آلات جدید با قابلیت اجرای طرحهای جدید، از آلمان خریده است. او می تواند از طریق کامپیوتر به این دستگاهها برای اجرای طرح جدید برنامه دهد.

این کارخانه برای دفاتر و هتلها قالی تولید می کند و همینطور قالی هایی با تصویر صورت هم که بسیار پر طرفدار هستند، می بافد.

اما اداره این کارخانه کار آسانی نیست و در حال حاضر تنها ۴۰۰ نفر در این کارخانه کار می کنند.