دعوت مخالفان حکومت سوریه به برگزاری راهپیمایی بزرگ

هیات ناظران اتحادیه عرب حق نشر عکس Getty Youtube
Image caption مخالفان از مردم خواسته اند با استفاده از حضور ناظران اتحادیه عرب در راهپیمایی های سراسری شرکت کنند

مخالفان در سوریه خواستار برگزاری راهپیمایی های گسترده در سراسر این کشور شده اند و نظامیان مخالف حکومت از توقف عملیات علیه نیروهای دولتی خبر داده اند.

با وجود ادامه خشونت در سوریه، مخالفان حکومت بشار اسد، رئیس جمهور، از طریق اطلاع رسانی اینترنتی از مردم این کشور دعوت کرده اند تا روز جمعه، ۹ دی (۳۰ دسامبر)، با استفاده از فرصت حضور ناظران اتحادیه عرب، در "بزرگترین راهپیمایی از زمان آغاز اعتراضات" شرکت کنند و عزم خود را برای "دستیابی به آزادی" به جهانیان اعلام دارند.

از زمان آغاز تظاهرات اعتراضی در سوریه، مخالفان با استفاده از فرصت تجمع برای ادای نماز جمعه، به تظاهرات ضد دولتی دست زده اند هر چند براساس گزارش ها، در موارد متعدد، این تجمع های اعتراضی در خارج یا داخل مساجد هدف حمله مسلحانه ماموران دولتی قرار گرفته و تلفاتی برجای گذاشته است.

دعوت به راهپیمایی سراسری در حالی صورت می گیرد که ناظران اعزامی اتحادیه عرب که روز دوشنبه این هفته وارد سوریه شده اند، به ماموریت خود برای نظارت بر اجرای توافقنامه اتحادیه و دولت سوریه ادامه می دهند.

براساس این توافقنامه، دولت سوریه باید معترضان و مخالفانی را که دستگیر و زندانی کرده است، آزاد کند، واحدهای ارتش را از مناطق شهری خارج سازد، به سرکوب خشونت آمیز معترضان و حمله به مناطق مسکونی آنان خاتمه دهد و امکان برگزاری اعتراضات مسالمت آمیز را فراهم آورد.

بامداد روز جمعه، مخالفان حکومت با قرار دادن پیامی در فیس بوک، خطاب به مردم گفتند: "روز جمعه با سینه هایی برهنه در برابر گلوله، به سوی میدان های آزادی راهپیمایی می کنیم."

گروهی که خود را "فعالان انقلاب ۲۰۱۱ سوریه" می خواند در پیام خود گفته است که "همانند شهرهای حمص و حما، با شاخه زیتون در دست، راهپیمایی می کنیم حتی اگر نفرات رژیم بشار اسد بار دیگر با توپ و مسلسل به ما جواب دهد."

رامی عبدالرحمان، رئیس گروه ناظر بر حقوق بشر در سوریه، به خبرگزاری فرانسه گفته است که طرح ابتکاری اتحادیه عرب "تنها بارقه امید" برای مردم سوریه است و در توضیح این نظر خود افزوده است که "حضور ناظران در شهر حمص دیوارهای رعب و وحشت را فرو ریخت."

حق نشر عکس amvid capture
Image caption تصاویر منتشر شده توسط مخالفان حاکی از ادامه و گسترش تظاهرات علیه حکومت است

در عین حال، به نظر نمی رسد که ورود ناظران اتحادیه عرب به سوریه باعث کاهشی قابل توجه در عملیات ارتش و نیروهای امنیتی این کشور علیه معترضان شده باشد.

با وجود حضور ناظران اتحادیه عرب، فعالان سیاسی در سوریه گفته اند که تنها در روز پنجشنبه، حدود چهل نفر در حمله نیروهای دولتی به مردمی که در چند شهر این کشور به امید ملاقات با نمایندگان اتحادیه عرب اجتماع کرده بودند، جان خود را از دست دادند.

برخی گزارش ها حکایت از آن دارد که از زمان ورود ناظران اتحادیه عرب در روز دوشنبه تا روز گذشته، دست کم یکصد و بیست تن به دست ارتش سوریه در نقاط مختلف این کشور کشته شده اند.

تا کنون هیات ناظران از نقاطی در حمص و ادلیب در مرکز، درعا در جنوب و حما و دمشق، پایتخت، بازدید کرده اند.

به گفته گروه ناظر بر حقوق بشر در سوریه، روز پنجشنبه و هنگام حضور ناظران در مسجد جامع دوما، از نقاط واقع در حومه پایتخت، نیروهای امنیتی به روی چند هزار نفر که در مقابل مسجد تجمع کرده بودند آتش گشودند و چهار تن را کشتند.

امید به اتحادیه عرب؟

تظاهرات اعتراضی در سوریه حدود نه ماه پیش و با درخواست از بشار اسد، رئیس جمهوری، برای انجام اصلاحات سیاسی و مقابله با فساد در تشکیلات حکومتی آغاز شد.

حق نشر عکس Getty
Image caption ترکیب هیات ناظران اتحادیه عرب و ریاست ژنرال الدابی نگرانی هایی را در مورد عملکرد آن به همراه داشته است

درحالیکه بسیاری از فعالان سیاسی سوری و شماری از کشورهای غربی بشار اسد را فردی طرفدار اصلاحات محسوب می کردند و در انتظار واکنش مثبت او به مطالبات مردم بودند، مقامات دولتی این اعتراضات را ناشی از توطئه غرب و اسرائیل با همکاری گروه های اسلامگرای تندرو معرفی کردند و به سرکوب خشونت آمیز معترضان مبادرت ورزیدند.

مخالفان حکومت از کشته شدن چند هزار تن از مردم عادی و بازداشت و مفقود شدن دهها هزار تن دیگر در جریان اعتراضات خبر داده اند در حالیکه حکومت این کشور تاکید داشته که ماموریت ارتش صرفا مقابله با "تروریست های مسلح" بوده است که از خارج وارد سوریه شده اند.

حکومت سوریه ظاهرا به منظور جلوگیری از انتشار اخبار اعتراضات و نحوه برخورد حکومت با تظاهرکنندگان، محدویت های شدیدی را برای فعالیت رسانه های خبری خارجی به اجرا گذاشته که در نتیجه، تایید مستقل گزارش های دو طرف امکانپذیر نبوده است.

با اینهمه، سازمان ملل متحد با استناد به شواهدی که در اختیار دارد، تخمین زده است که تا کنون بیش از پنجهزار تن در جریان اعتراضات سوریه جان خود را از دست داده اند و با گریختن نظامیان معترض و عملیات آنان در مقابله با نیروهای دولتی، این کشور با خطر جنگ داخلی تمام عیار مواجه شده است.

هدف از اعزام ناظران اتحادیه عرب جلوگیری از ادامه و تشدید خشونت نیروهای دولتی علیه معترضان و بررسی اظهارات مقامات حکومت در این مورد بوده است که تنها برای مقابله با "تروریست های مسلح" از واحدهای نظامی استفاده کرده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption ارتش آزاد سوریه به دلیل حضور ناظران اتحادیه عرب عملیات مسلحانه خود را متوقف کرده است

در پی ورود هیات اعزامی اتحادیه عرب، دولت های فرانسه و آمریکا و سازمان های بین المللی مدافع حقوق بشر از دولت سوریه خواسته اند تا به اعضای هیات اجازه دهد آزادانه به بررسی اتهامات متقابل حکومت و مخالفان مباردت ورزد.

همزمان، ترکیب و عملکرد ناظران اتحادیه عرب انتقادهایی را نیز در پی آورده است.

منتقدان این اقدام اتحادیه عرب گفته اند که تعداد اعضای گروه ناظران برای حضور در مناطق مختلف سوریه و مشاهده نحوه برخورد حکومت با معترضان کافی نیست و علاوه بر این، ناظران برای رفت و آمد و حفظ امنیت خود به ارتش سوریه وابسته اند.

برخی از مخالفان حکومت نیز گفته اند که با توجه به حضور ماموران امنیتی و اطلاعاتی حکومت، حتی هنگام حضور ناظران اتحادیه عرب، مخالفان حکومت جرات آن را ندارند با آنان ملاقات کنند و مشاهدات خود را شرح دهند.

همچنین، این واقعیت که تعدادی از اعضای هیات ناظران از کارکنان برخی دولت های عربی هستند که خود در معرض اعتراض مردم قرار دارند و به خصوص انتخاب ژنرال محمد احمد مصطفی الدابی به ریاست هیات باعث نگرانی در مورد عملکرد این هیات شده است.

سپهبد الدابی از افسران اطلاعات ارتش سودان بوده است در حالیکه دادگاه کیفری بین المللی به دلیل عملکرد نیروهای دولتی و شبه نظامیان تحت حمایت دولت آن کشور در منطقه دارفور، برای رئیس جمهوری سودان را به اتهام ارتکاب جنایت علیه بشریت تحت پیگرد قرار داده است.

در خبری دیگر در مورد سوریه، نظامیان مخالف حکومت که خود را "ارتش آزاد سوریه می نامند" گفته اند از زمان ورود ناظران اتحادیه عرب به این کشور، عملیات مسلحانه خود علیه نیروهای دولتی را به حالت تعلیق در آورده و آتش بس یکجانبه ای را به اجرا گذاشته اند.

مطالب مرتبط