تحریم؛ مجازاتی به قصد توقف خشونت ها در سوریه

بشار اسد حق نشر عکس AP
Image caption نام بشار اسد هم به فهرست تحریم‌های اتحادیه اروپا افزوده شده است

همسایگان سوریه و دیگر کشورهای عربی سعی دارند فشارها بر حکومت بشار اسد را افزایش دهند تا دولت سوریه استفاده از خشونت علیه تظاهر کنندگان ضد دولتی را متوقف کند.

در حال حاضر چه مجازات هایی علیه سوریه وضع شده اند؟

اتحادیه عرب عضویت سوریه را معلق کرده و اعمال تحریم ها علیه این کشور را تصویب کرده است، البته جزئیات کمی در مورد نحوه اعمال این تحریم ها مشخص شده است.

اتحادیه اروپا ۲۰ اردیبهشت ماه گذشته ۱۳ مقام سوری از جمله ماهر اسد، برادر رئیس جمهوری که فرماندهی گارد ریاست جمهوری را بر عهده دارد در یک فهرست تحریم قرار داد.

نام خود بشار اسد هم از روز دوم خرداد گذشته به این فهرست افزوده شده و اتحادیه اروپا از آن موقع تا بحال اسامی افراد و نهادهای دیگری را به دلیل کمک و همکاری با حکومت سوریه به این فهرست اضافه کرده است.

دارایی های آنهایی که نامشان در این فهرست است در سراسر اتحادیه اروپا مسدود شده است و به آنها اجازه سفر به کشورهای عضو این اتحادیه داده نمی شود.

اتحادیه اروپا فروش سلاح به سوریه را هم تحریم کرده و از شهریور گذشته واردات نفت از سوریه را هم از سوی این اتحادیه ممنوع شده است. اما در این میان استثنایی برای ایتالیا در نظر گرفته شد، و این کشور اجازه یافت اجرای قراردادهای موجود خود را تا اواخر آبان ماه ادامه دهد.

ایالات متحده هم اقدامات مشابهی را در مورد سرویس های امنیتی سوری و مقامات ارشد حکومت، از جمله شخص بشار اسد، در پیش گرفته است.

آمریکا پیش از شروع نا آرامی های جاری هم سوریه را تحریم اقتصادی کرده بود.

آمریکا در سال ۱۹۷۹ سوریه را "کشوری حامی تروریسم" اعلام کرد و وضع تحریم ها از همان زمان آغاز شد.

از آن زمان تحریم ها به شکلی تناوبی تشدید شده اند.

در سال ۲۰۰۴ دولت جورج دبلیو بوش برای تنبیه حکومت سوریه بخاطر حمایتش از حزب الله لبنان و گروه ها و پیکارجویان فلسطینی دستور مسدود کردن برخی دارایی های سوریه در آمریکا، و نیز توقف صادرات کالاهای آمریکایی به سوریه (بجز در موارد بشر دوستانه) را صادر کرد.

آیا ترکیه می تواند شبکه برق سوریه را از کار بیاندازد؟

ترکیه شبکه ملی توزیع برق سوریه را تغذیه می کند و می تواند ۱۰ درصد مصرف سالانه این کشور را تأمین کند. اما سوریه صادر کننده نفت و گاز است و قادر است در صورتی که ترکیه تأمین انرژی مورد نیاز آن را متوقف کند، کمبود برق را جبران کند.

دولت ترکیه تصریح کرده که نخواهد گذاشت تحریم هایش به مردم عادی صدمه ای وارد کند. همچنین ترکیه اعلام کرده طرح هایش برای اجرای یک پروژه مشترک اکتشاف نفت با شرکت دولتی نفت سوریه را متوقف می کند.

چه کشور یا کشورهای دیگری می توانند از طریق مجازات های اقتصادی سوریه را تحت فشار بگذارند؟

تحریم واردات نفت سوریه از سوی اتحادیه اروپا ممکن است تأثیر بزرگتری داشته باشد. درآمدهای نفتی ۲۰ درصد تولید ناخالص داخلی سوریه را تشکیل می دهند. پیش از تحریم اتحادیه اروپا، ۹۰ درصد صادرات نفت سوریه به کشورهای عضو این اتحادیه، بخصوص به آلمان، ایتالیا و فرانسه انجام می شد.

به گفته بعضی کارشناسان، در ابتدای وضع این تحریم سوریه مطمئن بود کشورهایی مانند چین و هند نفت آن را خواهند خرید. اما نشانه های اولیه حاکی از این است که پیدا کردن خریداران تازه از آنچه در ابتدا تصور می شد سخت تر است، و در نتیجه تولید نفت ممکن است پایین آمده باشد.

اعمال تحریم های تجاری گسترده تر ممکن است دشوارتر باشد، چرا که مرزهای طولانی سوریه همواره رخنه پذیر بوده، و برای مبادلات قاچاق – بخصوص با لبنان و عراق – مناسب بوده اند.

بزرگترین شرکای تجاری سوریه چه کشورهایی هستند؟

بنا بر آمارهای ارائه شده از سوی کمیسیون اروپا، در سال ۲۰۱۰ اتحادیه اروپا بزرگترین شریک تجاری سوریه بوده و ۲۲.۵ درصد کل تجارت سوریه با این اتحادیه انجام شده است.

عراق با ۱۳.۳ درصد، عربستان سعودی با ۹ درصد، و چین با ۶.۹ درصد در رده های بعدی قرار داشته اند. ترکیه با ۶/۶ درصد در رده پنجم بوده، و روسیه با ۳ درصد در ردیف نهم قرار داشته است.

چه کسی با وضع مجازات ها علیه سوریه مخالف است؟

سه کشور عضو اتحادیه عرب به تعلیق عضویت سوریه در این اتحادیه رأی منفی دادند. این سه عضو عبارتند از خود سوریه، لبنان و یمن. عراق هم رأی ممتنع داد. دولت یمن هم در داخل با اعتراضات مواجه است. سوریه هنوز نفوذ بسیار زیادی در سیاست همسایه اش لبنان دارد، و لبنان در جلسه شورای امنیت سازمان ملل، که در آن قطعنامه ای در مورد "اقدامات هدفمند" علیه سوریه به رأی گذاشته شد، از رأی دادن امتناع کرده بود.

روسیه و چین آن قطعنامه را وتو کردند. این دو کشور با دخالت سازمان ملل در امور داخلی سوریه مخالفت کرده اند. ویتالی چورکین، سفیر روسیه در سازمان ملل، ابراز نگرانی کرده که تصویب قطعنامه می تواند به نوعی دخالت نظامی خارجی - نظیر آنچه در لیبی رخ داد – در سوریه منجر شود.

مرکز تجزیه و تحلیل استراتژی و فناوری که در مسکو مستقر است می گوید ارزش قراردادهای موجود جاری فروش سلاح و تجهیزات نظامی میان روسیه و سوریه حداقل ۲.۵ میلیارد دلار است.

حق نشر عکس BBC World Service

مطالب مرتبط