اپوزیسیون سوریه؛ ضعیف و از هم گسسته

حق نشر عکس BBC World Service

حکومت سوریه با گروه‌های گوناگون مخالف درگیر است. بعضی از آن‌ها سال‌ها است مشغول فعالیتند و برخی دیگر از اواخر ۲۰۱۰ که موجی از ناآرامی خاورمیانه را در برگرفت، سر برآورده‌اند.

با قدرت‌گیری حزب بعث در ۱۹۶۳، قوانین فوق‌العاده‌ای وضع شد که طبق آن فعالیت احزاب مخالف منع شد.

چپ‌گرایان، سکولارها، اسلام‌گرایان و ناسیونالیست‌های عرب، ده‌ها حزب فعال را تشکیل داده‌اند. اما چندین دهه سرکوب، اپوزیسیون را چه در تبعید و چه در فعالیت‌های زیرزمینی ضعیف و از هم گسسته کرده است.

مخالفان برای تشکیل جبهه‌ای متحد تلاش کرده اند تا در برابر حکومتی که مصمم به ماندن است هماوردی نیرومندتر باشند.

آن‌چه در پی می‌آید برای آشنایی با برخی از گروه‌ها و طیف‌های برجسته‌تر است.

اخوان‌المسلمین

در ۱۹۸۰ برای عضویت در اخوان‌المسلمین مجازات مرگ در نظر گرفته شد و ۲ سال پس از آن حافظ اسد قیامی مسلحانه از سوی اخوان‌المسلمین را در حماة فرونشاند. به گفته گروه‌های حقوق بشری دست کم ۲۰ هزار نفر در آنجا کشته شدند.

محمد ریاض شقفه، رهبر تبعیدی گروه می‌گوید که اخوان‌المسلمین در پی دگرگونی مسالمت‌آمیز و دموکراتیکی است که به جای حکومت خودکامه فعلی نظامی تکثرگرا را بنا نهد، نظامی که اخوان‌المسلمین می‌تواند در آن شعارهای اسلامی خود را در معرض رای آزادانه مردم قرار دهد.

احزاب کرد

گروه‌های کرد به دنبال استیفای حقوق مدنی اقلیت کرد کشور بودند اما مقامات حکومتی خطر بالقوه بدل شدن آنان به یک نیروی سیاسی اثرگذار را با حبس رهبران و ساکت کردن طوایف کرد پاسخ دادند.

گروه‌های حقوق بشری می‌گویند کردهای سوریه تحت "تبعیض سازمان‌یافته" قرار دارند و ده‌ها هزار تن از آنان با گذشت سال‌ها از تغییر قوانین تابعیت سوریه در ۱۹۶۰ هنوز تبعه کشوری به شمار نمی‌روند.

شورای ملی سوریه

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption برهان غلیون، رئیس شورای ملی سوریه می‌گوید که این شورا نیروهای اپوزیسیون را متحد می‌کند

این شورا با گرد هم آمدن گروه‌های متفاوتی از مجموعه ترک‌خورده اپوزیسیون از نیمه دوم ۲۰۱۱ و در ترکیه آغاز به کار کرده است. برهان غلیون، رئیس شورا می‌گوید که این شورا "نیروهای اپوزیسیون را متحد می‌کند".

اعضای این شورا عبارتند از:

بیانیه تغییر دموکراتیک دمشق:گروهی برآمده از جنبشی که در سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۰۱ و به اصطلاح "بهار دمشق" خواهان اصلاحات دموکراتیک وسیع شد و از سوی حکومت سرکوب شد.

اخوان‌المسلمین

کمیته‌های هماهنگی محلی:جریان‌هایی متشکل از شهروندان عادی که تظاهرات را در اقصی نقاط کشور هدایت می‌کنند.

کمیسیون عمومی انقلاب سوریه: ائتلافی از ۴۰ گروه از میان توده‌های مردم.

احزاب کرد، رهبران طوایف و چهره‌های مستقل

کمیته هماهنگی ملی

این کمیته در سپتامبر ۲۰۱۱ و از میان گروه‌های سیاسی مخالف درون خود سوریه تشکیل شده است. منادی دگرگونی مسالمت‌آمیز است، با مداخله نظامی مخالفت می‌کند و علی‌الظاهر معتقد است اعضای حکومت فعلی می‌توانند در دوران گذار نقش مثبتی ایفا کنند.

بنا به گفته این اعضای کمیته، آنان نگران این هستند که سرنگونی حکومت موجب آشوب در کشور شود.

حسن عبدالعظیم، از شخصیت‌های باسابقه اپوزیسیون، می‌گوید: "ما مداخله خارجی را رد می‌کنیم و به زعم ما خطر آن به اندازه استبداد داخلی است. ما هر دوی آن‌ها را مردود می‌دانیم".

ارتش آزاد سوریه

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption ارتش آزاد سوریه در اوت ۲۰۱۱ از میان فراریان ارتش بنا شده و ریاض اسعد، سرهنگ سابق نیروی هوایی هدایت آن را بر عهده دارد

ارتش آزاد سوریه در اوت ۲۰۱۱ از میان فراریان ارتش بنا شده و ریاض اسعد، سرهنگ سابق نیروی هوایی هدایت آن را بر عهده دارد.

آنها گفته‌اند که "دوشادوش مردم برای آزادی، کرامت، سقوط رژیم، حفاظت از انقلاب و منابع کشور و ایستادن رویاروی دستگاه نظامی بی مسئولیت مدافع رژیم خواهند جنگید".

میزان قدرت ارتش آزاد سوریه مشخص نیست. این گروه شمار اعضایش را نزدیک به 20 هزار نفر اعلام کرده و معترف است که از پس درگیری مستقیم با ارتش دویست هزار نفری سوریه بر نمی‌آید.

به ادعای این گروه سربازان و افسران ارتش سوریه مستمرا از بالادستان خود تمرد می‌جویند و در واحدهای این گروه سازمان یافته و وظایفی به عهده می‌گیرند.

این ارتش با ادعای حمله به تجهیزات اطلاعاتی نیروی هوایی در نوامبر مورد توجه بین‌المللی قرار گرفت.

مطالب مرتبط